Finanse

Finanse - ogół procesów związanych z gromadzeniem, rozporządzaniem i wydawaniem pieniądza oraz jego surogatów. Gromadzenie może następować w postaci bezzwrotnej lub zwrotnej (pożyczka). Wydatkowanie pieniądza może dokonywać się w formie transferu lub w postaci realizacji swojego prawa do produktu czy usługi.

W tradycyjnym ujęciu, pieniądz definiowany jest za pomocą funkcji (miernika wartości, środka cyrkulacji, środka płatniczego oraz środka gromadzenia oszczędności), jakie musi spełniać. Ten sposób określenia pieniądza pozwala na wyjaśnienie wielu złożonych procesów oraz występujących w gospodarce powiązań między zjawiskami pieniężnymi. Jednak dla potrzeb polityki pieniężnej zaczęto posługiwać się agregatami pieniężnymi, które stanowią odzwierciedlenie szerszego podejścia do pojęcia podaży pieniądza od znaczenia nadawanego jej za pośrednictwem definicji funkcjonalnej. Istnienie agregatów pieniężnych definiuje istnienie wielkości pieniądza w ujęciu statystycznym, wartości opisujące wielkość podaży pieniądza w gospodarce, jak również jej rodzaje. W poszczególnych krajach wykorzystywane są różne ilości agregatów pieniężnych.

Pożyczka lombardowa jest to pożyczka, która jest udzielana pod zastaw papierów wartościowych oraz wartościowych przedmiotów o charakterze użytkowym, jak biżuteria czy obrazy. Banki udzielają pożyczek lombardowych na okres od 7 dni do 3 miesięcy. Zabezpieczeniem tych pożyczek mogą być bony i książeczki PKO lub blokada środków pieniężnych na rachunkach złotowych i walutowych, ponadto bank przyjmuje kosztowności w postaci wyrobów ze złota i platyny, sztabek złota oraz złotych monet.

Renta emisyjna, inaczej rentą z monopolu emisyjnego lub Seniorat, jest to realna wartość zasobów państwa pozyskanych dzięki posiadanemu monopolowi na emisję pieniądza. Państwo jest jedynym organem, który posiada prawo do emisji, a koszty produkcji pieniądza (druku i bicia monet) nie są równoważne z jego późniejszą wartością. Jeżeli realny popyt na pieniądz

M / P

M – podaż pieniądza
P – poziom cen

rośnie przy równoczesnym trwałym wzroście dochodu realnego, to w długotrwały wzrost gospodarczy sprawi, iż możliwe jest zwiększanie podaży pieniądza M bez konieczności podwyższanie cen P. Źródłem renty emisyjnej może być również podatek inflacyjny.

Pożyczka hipoteczna jest pożyczką pod zastaw nieruchomości, do której pożyczkobiorca ma prawo własności. Jeśli dłużnik zaniedbuje spłaty pożyczki, zastaw może być mu odebrany. Pożyczka ta jest prawie tak tania jak kredyt hipoteczny. Biorąc pożyczkę hipoteczną otrzymujemy pieniądze na dowolny cel. Banki w swojej ofercie posiadają pożyczki tego rodzaju o korzystnym oprocentowaniu i długim okresie spłaty. Pożyczki hipoteczne są udzielane do 80% wartości nieruchomości, ale zdarza się ze są one także udzielane nawet do 100% wartości. Pożyczkę taką możemy zaciągać w walucie obcej lub narodowej.

Bilon – pieniądz zdawkowy w postaci metalowych znaków pieniężnych (monet). Jest takim samym środkiem płatniczym, jak banknoty; różni się od nich materiałem, z którego jest wykonany oraz kształtem i użytecznością. Bilon wszedł w użycie jako uzupełnienie obiegu pieniądza kruszcowego, lecz pierwotnie w ograniczonym zakresie, mając moc zwalniania z zobowiązań tylko do kwoty pewnej wysokości. W Polsce przed 1939 – monetami 10-złotowymi można było płacić do 1 tysiąca zł, 5-złotowymi do 500 zł, 2-złotowymi do 100 zł, a niklowymi 1-złotowymi do 50 zł jednorazowo. Współcześnie wartość nominalna bilonu jest wyższa niż wartość metali użytych do jego wytworzenia, stąd bilon ma charakter monety podwartościowej, wyposażonej w tzw. kurs przymusowy.

Pieniądz – materialny lub niematerialny środek, który można wymienić na towar lub usługę. Prawnie określony środek płatniczy, który może wyrażać, przechowywać i przekazywać wartość ściśle związaną z realnym produktem społecznym.

System rezerw częściowych został opracowany jako remedium na praktycznie nie ograniczoną (w długim okresie) możliwość kreacji pieniądza przez banki komercyjne. Teoretycznie, gdyby wszystkie pieniądze były przechowywane w bankach oraz wszystkie rozliczenia dokonywane byłyby bezgotówkowo, to jedynym limitem kreacji pieniądza byłoby zapotrzebowanie na kredyt. Dzięki temu systemowi bank centralny ma pośredni wpływ na podaż pieniądza. System ten jednak nie daje możliwości powiązania ilości pieniędzy w obiegu z wartością towarów i usług oferowanych na rynku. Parametry, które pośrednio wpływają na podaż pieniądza są ustalane arbitralnie przez grono osób do tego powołanych.

Banknot (niem. Banknote, ang. bank-note – kwit bankowy) to pieniądz papierowy emitowany przez centralny bank emisyjny. Jest to pieniądz symbolizujący określoną wartość niepokrytą w jego wartości materialnej. W przypadku pieniądza metalowego odpowiednikiem banknotu jest bilon. Od niedawna oprócz banknotów z papieru stosuje się również bardzo podobne do nich pieniądze wykonane z tworzyw sztucznych bez udziału celulozy.

Helikopter Friedmana – historia obrazująca wpływ zwiększonej ilości pieniądza na zamożność społeczeństwa. Szybszy wzrost pieniędzy niż towarów i usług powoduje wzrost cen.

Efekt Cantillona - nazywany również efektem "pierwszej rundy"; w teorii ekonomii jest to twierdzenie dotyczące skutków zwiększania podaży pieniądza. Nowe pieniądze oznaczają efekty redystrybucyjne - przynoszą korzyści tym, którzy działają w sektorze promowanym przez inflację podaży pieniądza. Ekspansja pieniężna nawet w sytuacji rosnących i dostosowujących się cen nie będzie mogła zostać zneutralizowana zmianami nominalnymi. Każdy dopływ środka wymiany oznacza dodatkową potencjalną siłę nabywczą, zdobytą kosztem reszty posiadaczy pieniądza, bez względu na to, czy wszystkie ceny rosną jednocześnie lub rosną szybko.

Reforma walutowa – całkowita lub częściowa zmiana ustroju pieniężnego państwa. Może ona nastąpić z powodów politycznych lub ekonomicznych, w celu przywrócenia lub zabezpieczenia równowagi rynkowej.

Cena produktu bankowego to część zasobów nabywcy, wyrażona w jednostkach pieniężnych, z jakiej skłonny jest on zrezygnować w zamian za potencjalną korzyść, oferowaną przez produkt bankowy. Na przykład, gdy klient kupuje pieniądze od banku, ceną są odsetki jakie musi zwrócić wraz z zakupioną sumą, plus oczywiście opłaty i prowizje za czynności bankowe.

Koszty produkcji - ogół wydatków pieniężnych jakie firma ponosi w związku z prowadzeniem działalności związanej z finansowaniem przedsiębiorstwa i finansowaniem wielkości produkcji.

Wytyczne techniczne G-1.3 – obowiązujący w Polsce, na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 24 marca 1999 (Dz. U. Nr 30, poz. 297), zbiór zasad technicznych dotyczących wykonywania prac geodezyjnych związanych z wyznaczaniem skalarnych wartości elementów pola magnetycznego Ziemi oraz sporządzaniem dokumentacji zdjęcia magnetycznego kraju i jego aktualizacji, wprowadzony zaleceniem Dyrektora Biura Rozwoju Nauki i Techniki Andrzeja Zglińskiego z 8 czerwca 1982 w sprawie stosowania wytycznych technicznych "G-1.3 Pomiary pola magnetycznego Ziemi i opracowanie ich wyników".

Puszczanie w obieg fałszywych pieniędzy polega na puszczaniu w obieg przerobionego lub podrobionego pieniądza, innego środka płatniczego lub dokumentu uprawniającego do otrzymania sumy pieniężnej albo zawierającego obowiązek wypłaty kapitału, odsetek, udziału w zyskach albo stwierdzenie uczestnictwa w spółce albo przyjmowaniu, przechowywaniu, przewożeniu, przenoszeniu lub przesyłaniu w takim celu albo pomaganiu do jego zbycia lub ukrycia.

Przybliżanie funkcji polega na podaniu przybliżonej postaci lub wartości funkcji w pewnym punkcie lub przedziale. Dokładna postać funkcji może być znana, wówczas przybliżenie jest poszukiwane w celu uproszczenia postaci funkcji. Funkcja przybliżona może być wyznaczana również w przypadku nieznajomości analitycznej postaci funkcji, gdy jest ona znana tylko np. z pomiarów doświadczalnych.

Bu – w starożytnych Chinach pieniądz metalowy odlewany z brązu w kształcie łopaty, przodek chińskich monet. Używany od ok. 1000 p.n.e. do wprowadzenia jednolitego pieniądza przez Qin Shi Huanga w 221 p.n.e.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja