Infima – najniższa
klasa w szkołach dawnych polskich, dzielona zwykle na dwie: infimę minorum (niższą)i infimę maiorum (wyższą), w obydwu uczono głównie
gramatyki łacińskiej, a mianowicie zgodności
przymiotników z
rzeczownikami i
przypadkowania imion z trybami i czasami
słów. Utarte było wyrażenie „
żaczek z infimy," czyli początkujący
uczeń, gregorianek.
Seryjna konstrukcja czasownikowa to fenomen składniowy występujący w niektórych językach Azji i Afryki. Jest to sekwencja
czasowników w formie osobowej tworzących jedno
orzeczenie. Jeden z czasowników ma w obrębie konstrukcji znaczenie bardziej gramatyczne, drugi - bardziej leksykalne.
Czasownik posiłkowy –
część mowy, która ma właściwości
składniowe i
morfologiczne czasowników danego języka, jednak w przeciwieństwie do nich nie ma żadnego znaczenia własnego, a spełnia jedynie funkcje
gramatyczne (w szczególności służy do tworzenia form złożonych).
Orzeczenie czasownikowe –
orzeczenie wyrażone pojedynczym wyrazem, które jest osobową formą
czasownika, rzadziej
bezokolicznikiem. Wyrażone najczęściej czasownikiem w formie osobowej np. "Banknoty dotarły do Europy w XVII wieku". Nazywa czynność, którą wykonuje podmiot. Odpowiada na pytania: co robi? co się z nim dzieje? w jakim znajduje sie stanie?
Parser (inaczej analizator składniowy) w
informatyce program dokonujący analizy
danych wejściowych w celu określenia ich gramatycznej struktury w związku z
formalną gramatyką. Nazwa analizator składniowy podkreśla analogię zastosowania programu do analizy stosowanej w
gramatyce i
lingwistyce. Dzięki temu procesowi komputery są w stanie przetworzyć czytelny dla człowieka tekst w strukturę danych przydatną do dalszej obróbki.
Gramatyka języka szwedzkiego – opis zjawisk gramatycznych w ujęciu synchronicznym w
języku szwedzkim. Gramatyka szwedzka wywodzi się w bezpośredniej linii z
języka staronordyjskiego, jednak w porównaniu z nim o wiele mniejszą rolę pełni
fleksja, a syntetyczny przodek nabiera powoli cech
języka analitycznego. Gramatyka szwedzka, należąc do gramatyk
języków germańskich, jest podobna do systemów gramatycznych innych języków germańskich zarówno pod względem
morfologicznym, jak i
syntaktycznym. W języku szwedzkim istnieją dwa
rodzaje gramatyczne, a
deklinacje i
koniugacje nie uwzględniają
osoby i
liczby. Zanikł również system
przypadków, zredukowany do
mianownika i
dopełniacza. System przypadków zrekompensował ścisły szyk szwedzkiego zdania. Język należy do grupy
SVO, a
orzeczenie znajduje się w zdaniu na drugim miejscu. Istnieje tendencja do tworzenia form
złożonych kosztem fleksyjnych.
Język sztuczny schematyczny – typ
języka sztucznego, którego
gramatyka i
morfologia zostały celowo uproszczone i zregularyzowane (specyficzne cechy języków źródłowych zostały usunięte, aby był on prostszy niż języki etniczne), nawet kosztem zniekształcenia wyrazów z języków źródłowych, utrudniającego ich rozpoznanie osobom nie znających tego języka.
Spójka - termin używany w opisie
gramatyki łaciny i
greki klasycznej na oznaczenie
samogłoski dodawanej do
tematu czasownika przed
końcówką fleksyjną. Spójka występuje też w niektórych wypadkach między końcówką a cechą czasową lub między tematem a cechą czasową.
Gramatyka kontrastywna (gramatyka konfrontatywna) zajmuje się porównywaniem
gramatyk dwóch lub więcej
języków w celu poznania lub uświadomienia sobie ich właściwości i różnic. Ma ona także zastosowanie w nauce języków obcych. Dzięki precyzyjnemu i dokładnemu opisowi podobieństw oraz różnic między językiem A i B, możliwe jest opracowanie takiego podręcznika języka A dla użytkowników języka B, który kładzie nacisk na różnice, pobieżnie tylko wspominając o podobieństwach.
Absolutyw (
łac. absolutivus) –
przypadek gramatyczny; w
językach ergatywno-absolutywnych określa
podmiot czasownika nieprzechodniego oraz
dopełnienie czasownika przechodniego.
Strona - kategoria gramatyczna właściwa
czasownikowi, wyrażająca stosunek między czynnością oznaczaną przez ten czasownik a gramatycznym
podmiotem i gramatycznym
dopełnieniem.
Czasownik (verbum) w
języku łacińskim podlega
koniugacji, tj. odmianie przez
osoby,
liczby,
czasy,
tryby i
strony. Występują cztery typy takiej odmiany: koniugacja pierwsza (o temacie zakończonym na -ā), koniugacja druga (o temacie zakończonym na -ē), koniugacja trzecia (o temacie zakończonym na spółgłoskę, przy czym występuje w niej też podtyp, w którym między tematem a końcówką występuje
spójka ĭ) i koniugacja czwarta (o temacie zakończonym na -ī). Istnieją też nie podlegające koniugacji formy bezosobowe czasownika.
Probabilistyczna (stochastyczna) gramatyka bezkontekstowa (PCFG,
ang. probabilistic context-free grammar, SCFG, ang. stochastic context-free grammar) to
gramatyka bezkontekstowa, do której dołączono
prawdopodobieństwa występujących w niej reguł (produkcji). Prawdopodobieństwa produkcji dołącza się w taki sposób, aby suma prawdopodobieństw reguł o tym samym poprzedniku wynosiła 1.
Egzocentryzm to właściwość konstrukcji
gramatycznej złożonej z dwóch lub więcej elementów polegająca na tym, że ta konstrukcja należy do innej klasy niż te elementy i nie można zastąpić jej żadnym z nich.
Czasownik ułomny -
czasownik o niekompletnej
koniugacji, nie posiadający niektórych form gramatycznych, tj. nie występujący w niektórych
czasach,
aspektach czy
trybach. W
języku polskim przykładami takich czasowników są widać i słychać, posiadające tylko formę
bezokolicznika. W
języku angielskim ułomne są m.in.
czasowniki modalne.