Forma drukowa

Forma drukowa – element urządzenia drukującego, przyjmujący farbę drukową (lub inną nadrukowywaną substancję, np. lakier, klej) w miejscach obrazu drukowego w celu przekazania tej farby dalej, na podłoże drukowe. Forma drukowa jest pierwszym miejscem w urządzeniu drukującym, w którym farba drukowa przyjmuje kształt przyszłego druku. Jej powierzchnia stanowi układ fragmentów przyjmujących i nieprzyjmujących farbę, czyli inaczej mówiąc jest układem fragmentów drukujących i niedrukujących. W zależności od techniki druku, formy drukowe dzieli się na wklęsłe, płaskie i wypukłe. W formie wklęsłodrukowej miejscami drukującymi są wytrawione zagłębienia w powierzchni formy, w których zbiera się farba, zaś w formie wypukłej (typograficznej) to właśnie płaszczyzny drukujące stanowią powierzchnię formy. Formy płaskie mają fragmenty drukujące i niedrukujące umieszczone praktycznie na tej samej wysokości i wspólnie stanowią powierzchnię formy drukowej, a różnią się między sobą modyfikacją powierzchni dającą im własność przyjmowania bądź nieprzyjmowania farby.

Druk płaski – jest to jedna z podstawowych technik druku, obok druku wklęsłego i wypukłego, stosowana w technikach graficznych i poligraficznych. Forma drukowa w druku płaskim charakteryzuje się tym, że jest właśnie płaska, tzn. miejsca drukujące i niedrukujące znajdują się na tym samym poziomie. Ogólnie techniki druku płaskiego dzieli się na dwa rodzaje:

Farba drukowa zwana farbą drukarską lub farbą graficzną to materiał powłokotwórczy ciekły lub mazisty o charakterze zawiesiny lub roztworów substancji barwiących w spoiwach. Używana w druku, czyli zasadniczo w procesie zwielokrotniania obrazu przez przenoszenie go z formy drukowej na podłoże drukowe.

Historia druku jest dość krótka, gdyż zasadniczo odnosi się ona do sposobu nanoszenia obrazu metodą odbicia go z formy drukowej na podłoże drukowe za pomocą farby drukowej, a w historii rozwoju ludzkości długo nie było takiego tworzywa, które nadawałoby się do w miarę precyzyjnego przyjmowania szybkoschnącej farby.

Olefilowość - zdolność formy drukowej do przyjmowania farby. W offsecie miejsca oleofilowe przyjmują farbę i przez to stają się miejscami drukującymi formy drukowej. Zasada działania jest odwrotna do oleofobowści.

Oleofobowość jest to zdolność formy drukowej do nieprzyjmowania farby. W drukowaniu offsetowym miejsca oleofobowe nie przyjmują farby przez co stają się miejscami nie drukującymi. Zasada działania jest odwrotna do oleofilowości

Kolagrafia, grafika strukturalna – technika graficzna stosowana od XX wieku. Matrycę przygotowuje się przyklejając do podstawowej płyty (z drewna, metalu, tkaniny, tworzywa sztucznego itp.) materiały o różnych fakturach. Technika ta różni się od metod druku wklęsłego i wypukłego tym, że płyta graficzna powstaje poprzez dodawanie do niej elementów, a nie eliminowanie (jak podczas rytowania lub trawienia w tradycyjnych technikach graficznych). Inna charakterystyczną cechą jest różnica w wysokości poszczególnych elementów drukujących, przez co najczęściej druku nie można wykonać maszynowo. Nazwano tę technikę kolagrafią, wskazując na podobieństwa do techniki kolażu.

Druk Orłowa to technika druku polegająca na przenoszeniu farby drukowej z formy drukowej na wałki gumowe, a z nich nie na podłoże drukowe, jak to ma miejsce w offsecie, ale na formę farbiarską, na której powstaje wielobarwny rysunek. Z formy farbiarskiej (nomenklatura stosowana przez Orłowa) obraz jest przenoszony na podłoże. Forma farbiarska może być płaska (druk płaski) lub wypukła (druk wypukły). Przy formie wypukłej powierzchnia podłoża ulega lekkiemu przetłoczeniu i otrzymuje się efekty zbliżone do stalorytu. Ponieważ ta technika druku łączy w sobie elementy offsetu i typografii to jest nazywana typooffsetem. Technika druku Orłowa była stosowana przy produkcji banknotów w carskiej Rosji, uzyskując przy druku carskich rubli, niespotykane przejścia barwne. Nazwa druku wywodzi się od nazwiska jej twórcy. Typooffset i staloryt to techniki również stosowane obecnie przy zabezpieczeniach druku, zwłaszcza przy produkcji banknotów.

Merkurografia – techniki drukarskie, w których do wykonania formy drukowej wykorzystywana jest rtęć w celu utworzenia z metalowym podłożem amalgamatu. Miejsca pokryte amalgamatem są miejscami niedrukującymi (nie przyjmują farby).

Typografia to jedna z technik druku wypukłego za pomocą farb typograficznych, które należą do kategorii farb mazistych. Farba naniesiona na wypukłą formę drukową jest bezpośrednio przenoszona na podłoże drukowe. Gdy z typograficznej formy drukowej farba jest przenoszona na gumę offsetową i dopiero z gumy na podłoże drukowe, wówczas mamy do czynienia z typooffsetem zwanym czasem suchym offsetem. Typografia jest jedną z najstarszych technik druku: przed wprowadzeniem ruchomych czcionek Gutenberga wykonywano drzeworyt i za jego pomocą wykonywano druk.

Trapping jest zdolnością przyjmowania farby przez farbę w czasie drukowania. Jeśli na mokrą warstwę farby aplikowana jest warstwa farby (druk mokro na mokro), wówczas mamy do czynienia z mokrym trappingiem (np. druk offsetowy w maszynie wielkokolorowej). Jeśli nadrukowuje się farbę na wyschniętą warstwę farby (druk mokro na sucho), wówczas występuje zjawisko suchego trappingu (np. drukowanie na maszynie offsetowej jednokolorowej lub drukowanie na maszynie fleksograficznej, gdzie farby szybko schną). W rezultacie tego zjawiska, stosując takie same offsetowe formy drukowe, druk na maszynach jednokolorowych będzie się różnił efektami barwnymi w stosunku do druku na maszynach wielokolorowych. Jest tak dlatego, że w maszynach jednokolorowych warstwa farby zdąży wyschnąć przed kolejnym przelotem przez maszynę. Kolejna warstwa farby będzie kładziona na suchą warstwę farby i dzięki temu położona zostanie grubsza warstwa tej farby niż w przypadku, gdy na maszynach wielokolorowych kolejna warstwa farby jest drukowana na warstwę jeszcze mokrą. W maszynach wielokolorowych z powodu trappingu duże znaczenie ma kolejność drukowania farb procesowych: np. druk magenta-cyan będzie dawał inny efekt barwny niż druk cyan-magenta. Najczęściej stosowana kolejność druku farb triadowych to: Black-Cyan-Magenta-Yellow i zazwyczaj do takiej kolejności druku farby są przygotowane technologicznie. Chodzi o uzyskanie jak najwyższego trappingu, co wiąże się z tackiem farby czyli z jej podatnością na rozwarstwianie. zob. też: CMYK

Farba drukowa UV zwana też farbą drukową (drukarską) fotoutwardzalną (ultrafioletową, nadfioletową) to rodzaj farby drukowej, w której za pomocą promieniowania ultrafioletowego (UV) inicjuje się fotopolimeryzację, prowadzącą do utrwalania się farby.

Koronowanie podłoża drukowego – jeden z rodzajów aktywowania podłoży drukowych z tworzyw sztucznych, czyli zwiększania ich energii powierzchniowej dla potrzeb druku. Odpowiednia energia powierzchniowa jest nieodzowna, aby farba drukowa zwilżała podłoże, co jest warunkiem koniecznym prawidłowego druku.

Typooffset – technika druku wypukłego, zwana też suchym offsetem stanowiąca połączenie techniki typograficznej z racji na wypukłą formę typograficzną i offsetowej z racji na gumę offsetową: farba z formy drukowej nie jest przenoszona bezpośrednio na podłoże drukowe jak w typografii, ale na gumę i dopiero z gumy na podłoże (jak w offsecie). Typooffsetem wykonuje się jedno- lub wielobarwne druki.

Obciąg – guma offsetowa w maszynie offsetowej wraz z arkuszami podkładowymi lub gumą podkładową. Technika offsetowa jest techniką druku pośredniego właśnie za sprawą zastosowania obciągu gumowego: farba z offsetowej formy drukowej (płyty offsetowej) nie jest przenoszona bezpośrednio na podłoże drukowe lecz na obciąg i dopiero z niego na podłoże. Zadaniem gumy offsetowej jest przenoszenie w jak najwierniejszy sposób rysunku z formy drukowej na podłoże. Miarą wierności odwzorowania rysunku jest przyrost punktu rastrowego, czyli procentowe powiększenie punktu rastrowego na druku względem odpowiadającego mu punktu rastrowego na formie drukowej oraz jak najpełniejsze krycie dużych płaszczyzn (apli).

Lakierowanie druku, czyli pokrywanie lakierem druku, to jeden ze sposobów uszlachetniania druku, tj. podnoszenia jakości lub atrakcyjności podłoża drukowego zazwyczaj pokrytego farbą drukową.

Druk – wielokrotne odbicie obrazu z formy drukowej na podłoże drukowe (np. na papier). Potocznie nazywana drukiem jest również każda kopia, czyli odbitka drukowa.

Oki Electric Industry Co. Ltd – japońska firma będąca obecnie jedną z największych firm wśród dostawców półprzewodników, producentów urządzeń drukujących oraz kompletnych rozwiązań telekomunikacyjnych dla biznesu. Oki kieruje swoją ofertę głównie do instytucji i przedsiębiorstw, specjalizując się w tworzeniu profesjonalnych urządzeń drukujących oraz oprogramowania. Firma wyprodukowała pierwszy w Japonii telefon w 1881 roku. W ciągu 130-letniej historii swojego istnienia Oki rozszerzyło działalność o mechatronikę, jak również urządzenia drukujące. Firma oferuje produkty z pięciu różnych segmentów: drukarki igłowe (SIDM), kolorowe drukarki nieuderzeniowe (NIP), czarno-białe drukarki nieuderzeniowe oraz faksy i urządzenia wielofunkcyjne (MFP).

Tampondruk – technika druku pośredniego, zaliczana do pochodnych druku wklęsłego, polegająca na nakładaniu farby drukarskiej za pomocą miękkiego gładkiego stempla zwanego tamponem. Za pomocą tamponu o odpowiednim kształcie wykonywany jest nadruk na nierównych i nieregularnych powierzchniach. Przez dobranie odpowiedniej farby możliwe jest drukowanie na podłożach takich jak tworzywa sztuczne, guma, szkło, metal itp.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja