Linki:
Łaska Boża,
25 października,
95 tez,
Adwentyzm,
Anabaptyzm,
Anglikanizm,
Apostolskie wyznanie wiary,
Armia Zbawienia,
Asesor,
Bóg,
Baptyzm,
Biblia,
Bracia plymuccy,
Charles Spurgeon,
Chrześcijaństwo,
Chrześcijaństwo liberalne,
Dyspensacjonalizm,
Dysputa lipska,
Dysydenci,
Ecclesia Reformata et Semper Reformanda,
Ecclesia reformata et semper reformanda,
Ewangelicy,
Ewangelikalizm,
Filip Melanchton,
Francja,
George Whitefield,
Historia chrześcijaństwa,
Hugenoci,
Huldrych Zwingli,
Język francuski,
Jan Kalwin,
Jan Wesley,
John Knox,
Jonathan Edwards (teolog),
Kalwinizm,
Kapłaństwo i ordynacja kobiet,
Kościół Adwentystów Dnia Siódmego,
Kościół Boży,
Kościół katolicki,
Kościoły Chrystusowe,
Księgi symboliczne,
Luteranizm,
Marcin Luter,
Mennonici,
Metodyzm,
Noc św. Bartłomieja,
Parafia,
Pastor,
Pentekostalizm,
Pięć zasad protestantyzmu,
Pietyzm,
Pokój augsburski,
Powszechne kapłaństwo wszystkich wierzących,
Protestantyzm,
Purytanizm,
Reformacja,
Ruch uświęceniowy,
Słowo Boże,
Sakrament,
Sekretarz,
Skarbnik,
Sola fide,
Sola gratia,
Sola scriptura,
Soli Deo gloria,
Solus Christus,
Sprawiedliwość przypisana,
Teodor Beza,
Trójca Święta,
Unitarianizm,
Wielkie przebudzenie,
Wilhelm Farel,
Zbór,
Zbory Boże,
Francuska Federacja Protestancka (
fr. Fédération protestante de France) – krajowa federacja protestancka, utworzona
25 października 1905 r., której celem jest wspieranie
protestantyzmu we
Francji. Członkami Federacji są wyznania protestanckie wywodzące się z różnych tradycji konfesyjnych, które łączy wyznawanie podstawowych doktryn
chrześcijańskich wyrażonych w
credo apostolskim oraz wierność
reformacyjnemu dziedzictwu wiary, za którego sumę uznano
pięć zasad protestantyzmu.
Federacja Jednot Ewangelickich w Hiszpanii (
hiszp. Federación de Entidades Religiosas Evangélicas de España) – krajowa federacja protestancka, powstała w
1986 r. z przekształcenia działającej od
1956 r. Komisji Obrony Protestantów. Celem federacji jest wspieranie
protestantyzmu we
Hiszpanii, a także obrona prawa do
wolności religijnej.
Dokładna klasyfikacja Kościołów oraz związków chrześcijańskich i zapożyczających z chrześcijaństwa. Poniższa klasyfikacja oparta jest na tradycyjnym i najczęściej stosowanym podziale chrześcijaństwa na trzy gałęzie: katolicyzm, protestantyzm i wschodnią ortodoksję (prawosławie i kościoły orientalne)- mający podstawy w genetycznej i historycznej klasyfikacji wyznań chrześcijańskich. Często jednak niektóre wyznania zalicza się do dwóch wielkich gałęzi, lub uznaje za gałąź odrębną: np. anglikanizm uznawany często za "drogę środka" (via media) między katolicyzmem a protestantyzmem., czy też orientalne kościoły wschodnie odróżniane od prawosławia. Inny podział znowu jeszcze bardziej upraszcza klasyfikację dzieląc chrześcijaństwo po prostu na dwie gałęzie: zachodnią (katolicką i protestancką) lub katolicko-prawosławną i protestancką. Niektóre kościoły różnych gałęzi nawiązują między sobą
interkomunię. Oprócz trzech tradycyjnych, wymienione zostały nurty nowe: afrochrześcijaństwo, restoracjonizm i chrześcijaństwo nietrynitarne.
Sola scriptura (
łac. jedynie Pismo) – pierwsza spośród
pięciu zasad protestantyzmu, stanowiąca formalną zasadę teologiczną, w odróżnieniu od zasad materialnych –
solus Christus,
sola gratia oraz
sola fide. Głosi, że
Pismo Święte jest samowystarczalnym źródłem wiary chrześcijańskiej, a w konsekwencji – jedynym autorytetem
Kościoła rozstrzygającym w kwestiach wiary i praktyki. Stąd też, w myśl zasady sola scriptura, a w przeciwieństwie do doktryny
katolickiej i
prawosławnej, protestantyzm nie uznaje
tradycji i ustaleń Kościoła za normatywne instancje dla wiary chrześcijańskiej.
Pięć zasad protestantyzmu to pięć podstawowych zasad
teologii protestanckiej, wyrażonych w
języku łacińskim jako: Sola scriptura ("Tylko Pismo"), Sola fide ("Tylko wiarą"), Sola gratia ("Tylko łaska"), Solus Christus ("Tylko Chrystus"), Soli Deo gloria ("Tylko Bogu chwała"). Pojawiły się one w
XVI wieku podczas
reformacji luterańskiej i do dziś pozostają podstawą teologiczną
protestantyzmu. Podsumowują one zasadnicze różnice teologiczne z
katolicyzmem i wskazują na podstawowe zasady, jakie powinien wyznawać chrześcijanin, aby osiągnąć zbawienie. Uznawanie powyższych zasad jest podstawowym wyznacznikiem uznania danego wyznania chrześcijańskiego za protestanckie. Pięć zasad protestantyzmu obowiązuje zarówno w
Kościołach ewangelickich, jak i
ewangelicznych (w tym
zielonoświątkowych).
Emerging Church - kontrowersyjny ruch
chrześcijański wywodzący się z
protestantyzmu, kierujący swą działalność ku ludziom niewierzącym oraz tym, którzy odeszli z kościołów lub zostali z nich wykluczeni.
Katolicyzm – doktryna
Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup
Kościołów, obok Kościoła
prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw.
schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i
protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia
religijnego do których odwołuje się Kościół
rzymskokatolicki wraz z
Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty
tradycjonalistyczne,
starokatolickie oraz część
anglikańskich,
liberalnych i niezależnych.
Sola scriptura (
łac. jedynie Pismo) – pierwsza spośród
pięciu zasad protestantyzmu, stanowiąca formalną zasadę teologiczną, w odróżnieniu od zasad materialnych –
solus Christus,
sola gratia oraz
sola fide. Głosi, że
Pismo Święte jest samowystarczalnym źródłem wiary chrześcijańskiej, a w konsekwencji – jedynym autorytetem
Kościoła rozstrzygającym w kwestiach wiary i praktyki. Stąd też, w myśl zasady sola scriptura, a w przeciwieństwie do doktryny
katolickiej i
prawosławnej, protestantyzm nie uznaje
tradycji i ustaleń Kościoła za normatywne instancje dla wiary chrześcijańskiej.
Wyznanie Wiary Chrześcijan Wiary Ewangelicznej –
protestanckie wyznanie wiary zredagowane przez
kaznodzieję fińskiego pochodzenia – Nickolasa Poysti,
misjonarza zielonoświątkowego, który wiele lat poświęcił na upowszechnianie pentakostalizmu w
Rosji. Treść wyznania wiary została oparta na tekstach
biblijnych i zakorzeniona jest w
arminiańskiej tradycji wiary
chrześcijańskiej. Wyznanie Wiary Chrześcijan Wiary Ewangelicznej zostało napisane w
języku rosyjskim, a następnie przetłumaczone na szereg innych języków. W
języku polskim ukazało się w
1948 r. w
Kętrzynie na
Mazurach nakładem
Kościoła Chrześcijan Wiary Ewangelicznej. Wyznanie wiary ma charakter
fundamentalistyczny, sprzeciwiający się liberalizmowi i modernizmowi niektórych ugrupowań zielonoświątkowych. Akceptowane jest przez wiele konserwatywnych
zborów zielonoświątkowych, czerpiących z tradycji ruchu Chrześcijan Wiary Ewangelicznej.
Międzynarodowa Federacja Lotnicza (FAI - Fédération Aéronautique Internationale), międzynarodowa federacja zrzeszająca
aerokluby narodowe, założona w
1905 roku.
Kościół niski to jeden z trzech zasadniczych skrzydeł
Kościoła Anglii, a także innych
kościołów anglikańskich, silnie podkreślający swą
protestancką tożsamość. W interpretacji tradycji anglikańskiej rozumianej jako via media (z
łac. „droga pośrednia”) pomiędzy
katolicyzmem a
protestantyzmem, Kościół niski akcentuje teologię reformowaną, na czele z
pięcioma zasadami protestantyzmu (
sola scriptura,
solus Christus,
sola gratia,
sola fide i
soli Deo gloria) oraz prezentuje tradycyjne, kalwińskie podejście do nauki o
predestynacji, co uzasadnia literalnym i gramatycznym rozumieniem normatywnych dla całego anglikanizmu XXXIX Artykułów Wiary. Żywe są w nim tradycje
purytańskie, w tym szczególnie bibliocentryzm. Kościół niski odrzuca zasadę
ex opere operato, a także naukę o odrodzeniu przez
chrzest, rozumiejąc działanie sakramentu chrztu na sposób kalwiński.
Lex orandi — Lex credendi (
łac. reguła modlitwy - reguła wiary) - starożytna
chrześcijańska koncepcja teologiczna, wg której modlitwa (zwłaszcza liturgiczna), jej treść i porządek są ściśle powiązane z treścią wiary chrześcijańskiej, a zatem:
Chrześcijański Kościół Wiary w Szczecinie –
zbór Kościoła Bożego działający w
Szczecinie, będący społecznością
protestancką o charakterze
zielonoświątkowym.
Artykuł przedstawia statystyki
protestantyzmu według
krajów świata, regionów i
kontynentów. Uwzględniono niemalże wszystkie nurty protestantyzmu, zarówno
ewangelickie, jak i
ewangeliczne, które opierają się na podstawach religii
chrześcijańskiej i akceptują
pięć zasad protestantyzmu m.in.
adwentystów,
anabaptystów,
baptystów,
kalwinistów,
Kościoły Chrystusowe,
luteran,
metodystów, ruch uświęceniowy,
zielonoświątkowców oraz protestantów niedenominacyjnych.
Partia Antyrewolucyjna (
nider. Anti-Revolutionaire Partij, ARP) –
holenderska,
protestancka partia polityczna, poprzednik
Apelu Chrześcijańsko-Demokratycznego. Mimo, że po 1917 roku nie uzyskiwała więcej niż 20% głosów, jej wpływ na kształt holenderskiej demokracji jest nie do przecenienia. Utworzona 3 kwietnia 1879 roku przez Abrahama Kuypera, jako pierwsza oficjalna partia polityczna w kraju.
Federacja Indii Zachodnich – krótko istniejąca
federacja na
Karaibach, zrzeszająca
kolonie brytyjskie. Głównym celem federacji przez cały okres jej istnienia było ogłoszenie niepodległości jako jednolitego organizmu państwowego.