Francuskie imperium kolonialne

Francuskie imperium kolonialne: Francja wkroczyła na arenę wielkich imperiów kolonialnych na początku XVII wieku. Od tego czasu zdobywała posiadłości kolonialne w różnych częściach świata, stając się drugim po Wielkiej Brytanii państwem-posiadaczem kolonii. W czasie największego jego rozkwitu zajmowało ono powierzchnię 13 mln km², a zamieszkiwało je (poza metropolią) 110 mln mieszkańców (1914). Proces dekolonizacji w 2. połowie XX w. znacznie uszczuplił francuskie posiadanie na świecie do zaledwie kilkuset tysięcy kilometrów kwadratowych słabo zaludnionych terytoriów.

Unia Francuska (fr. Union Française) - jednostka polityczna, powstała zgodnie z przepisami francuskiej konstytucji z 27 października 1946, która zastąpiła francuskie imperium kolonialne. Sama przetrwała do roku 1958, gdy zastąpiono ją Wspólnotą Francuską. Przepisy Konstytucji V Republiki dot. Wspólnoty Francuskiej nie weszły w życie.

Imperium kolonialne – imperium, które składa się z państwa macierzystego (tzw. metropolii) oraz kolonii, położonych zazwyczaj w różnych częściach świata.

Mocarstwo kolonialne – określenie państwa będącego w posiadaniu licznych kolonii. Epoka mocarstw kolonialnych rozpoczęła się wraz z wielkimi odkryciami geograficznymi XV-XVI w. i chęcią zdobycia jak największej ilości nowych ziem. Pierwszymi mocarstwami kolonialnymi były Hiszpania i Portugalia. Następnie do grona mocarstw kolonialnych dołączyły: Holandia, Anglia i Francja i Rosja. W wyniku licznych wojen między mocarstwami kolonialnymi w XVII-XIX (w Europie i na terenie kolonii) układ sił nieco się zmienił: Hiszpania i Portugalia przestały się liczyć jako mocarstwa kolonialne – ich miejsce zajęła głównie Anglia oraz Francja. Niektóre państwa próbowały dołączyć do grona mocarstw kolonialnych dopiero w XIX i na początku XX w. (np. Niemcy, Włochy, USA czy Japonia).

Hiszpańskie imperium kolonialne – istniejące od XV do końca XIX wieku imperium kolonialne, w skład którego wchodziły należące do Królestwa Hiszpanii terytoria i kolonie w Europie, obu Amerykach, Afryce, Azji oraz Oceanii. U szczytu swej potęgi było jednym z największych państw w dziejach świata i zyskało miano "imperium, nad którym nigdy nie zachodzi słońce".

Z rozległego niegdyś brytyjskiego imperium kolonialnego pozostało dzisiaj zaledwie kilkanaście niewielkich terytoriów, które określa się wspólnym mianem terytoriów zamorskich Wielkiej Brytanii (overseas territories). Dawniej używano terminów brytyjskie terytoria zależne (dependent territories) lub kolonie korony brytyjskiej (crown colonies). Terytoria te pozostają pod kontrolą i stałą zależnością Wielkiej Brytanii, ale nie stanowią integralnej części tego państwa.

Praia (port. plaża) - stolica i największe miasto Republiki Zielonego Przylądka, port handlowy i rybacki na wyspie Santiago (Ocean Atlantycki); ośrodek administracyjny okręgu Praia; 113 664 tys. mieszkańców (2001). Przemysł rybny; lotnisko; muzeum; założone w końcu XV wieku, od połowy XVII wieku do 1975 roku ośrodek administracyjny kolonii portugalskiej.

Linia Mareth – linia umocnien stałych wybudowana w Tunezji między miastami Madanijin, a Kabis w latach 30. przez kolonialne wojska francuskie dla ochrony kolonii przed atakiem ze strony włoskiej Libii.

Faktoria (łac. facere - robić, czynić) - placówka handlowa położona w krajach kolonialnych, które stanowiły obszary eksploatacji przez europejskie potęgi kolonialne, głównie przez Brytyjczyków, Francuzów czy Holendrów. Lokalizowane zazwyczaj na wybrzeżu, tak by wywóz surowców z nowych obszarów był jak najbardziej ułatwiony.

Forêt classée du Kou - rezerwat przyrody w prowincji Houet na południowym zachodzie Burkina Faso. Został założony jeszcze przez francuskie władze kolonialne 4 lipca 1935 roku. Jego powierzchnia wynosi obecnie 114 hektarów. Swoję nazwę rezerwat zawdzięcza płynącej przez jego tereny rzece Kou.

Belgijskie imperium kolonialne – istniejące w latach 1908-1962 imperium kolonialne, w skład którego wchodziły dwie należące do Królestwa Belgii kolonie – Kongo Belgijskie (obecnie Demokratyczna Republika Konga) oraz protektorat Ruanda-Urundi (obecnie Rwanda i Burundi). W odróżnieniu od innych europejskich mocarstw kolonialnych, zdecydowaną większość terytorium stanowiła jedna kolonia – Kongo Belgijskie, które stanowiło ponad 95% powierzchni całego imperium i było ponad 76 razy większe od metropolii, będąc początkowo prywatną własnością króla Belgii, Leopolda II.

Armada Española (Marynarka Wojenna Hiszpanii) – morski rodzaj Hiszpańskich Sił Zbrojnych, jedna z najstarszych ciągle aktywnych formacji morskich na świecie. Jej początki sięgają końca XV i początku XVI wieku, gdy hiszpańskie królestwa Kastylii i Aragonii zjednoczyły się za panowania "Monarchów Katolickich". Hiszpańska marynarka odegrała istotną rolę w historii Hiszpanii, szczególnie w czasach Hiszpańskiego imperium kolonialnego. Wśród największych osiągnięć Marynarki Wojennej są odkrycia Ameryki, pierwsze opłynięcie kuli ziemskiej przez Juan Sebastián Elcano i odkrycie drogi morskiej między Azją i Ameryką przez Andrés de Urdaneta. Hiszpańska Armada była najpotężniejsza na świecie w XVI, kres jej panowania na rzecz Royal Navy trwał stopniowo od porażki Wielkiej Armady do połowy XVII wieku, do XIX wieku pozostawała jednak trzecią siłą mórz (także za Marine nationale).

Duńskie imperium kolonialne - istniejące w XVI do XX wieku imperium kolonialne, w skład którego wchodziły należące do Danii kolonie w Europie, Ameryce Północnej, Karaibach, Azji i Afryce. Pierwsze kolonie zostały "nabyte" przez Duńczyków jako obszary zamorskie Norwegii wraz z zawarciem z nią unii. Kolejne posiadłości były już czysto duńskimi osiągnięciami.

Somali Francuskie (fr. Somalie française) - określenie, nadane przez władze francuskie kolonialne obszarowi, który dziś obejmuje terytorium państwa Dżibuti w północno-wschodniej Afryce (tzw. Róg Afryki) a które obejmowało kolonizowane wcześniej i połączone w 1894 r. tereny Dżibuti i Obock. Nazwa ta była używana w latach 1894-1967.

Hiszpańskie imperium kolonialne – istniejące od XV do końca XIX wieku imperium kolonialne, w skład którego wchodziły należące do Królestwa Hiszpanii terytoria i kolonie w Europie, obu Amerykach, Afryce, Azji oraz Oceanii. U szczytu swej potęgi było jednym z największych państw w dziejach świata i zyskało miano "imperium, nad którym nigdy nie zachodzi słońce".

Holenderskie imperium kolonialne – istniejące od XVII do XX wieku imperium kolonialne, w skład którego wchodziły należące do Królestwa Niderlandów kolonie w Azji, Afryce i obu Amerykach. Większość koloni należących do imperium założona została przez Holenderską Kompanię Wschodnioindyjską, działającą m.in. w Afryce Południowej i Azji Południowo-Wschodniej oraz Holenderską Kompanię Zachodnioindyjską, koncentrującą swą działalność na Karaibach.

Historia portugalskiej polityki zagranicznej sięga czasów ery okryć geograficznych kiedy Portugalia była jednym z czołowych państw świata posiadając imperium kolonialne które ostatecznie zakończyło się w 1999 roku.

Awiza typu Bougainville - seria francuskich okrętów z okresu międzywojennego i II wojny światowej, przeznaczona do pełnienia służby w koloniach. Oryginalnie klasyfikowane były jako awiza kolonialne, w polskiej literaturze określane także jako kanonierki kolonialne.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja