Frankofonia

Wilga czarnoskrzydła (Oriolus nigripennis) – gatunek ptaka z rodziny wilg. Ich środowiskiem naturalnym są wilgotne lasy równikowe oraz lasy namorzynowe stref międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej. Wilga czarnoskrzydła występuje głównie w Afryce Subsaharyjskiej (Angola, Benin, Kamerun, Republika Środkowoafrykańska, Kongo, Demokratyczna Republika Konga, Wybrzeże Kości Słoniowej, Gwinea Równikowa, Gabon, Ghana, Gwinea, Gwinea Bissau, Liberia, Nigeria, Sierra Leone, Sudan, Togo oraz Uganda).

Fulanie (zwani także: Fula, Foulah, Peulh, Peul i Fulbe) - lud zamieszkujący kraje Afryki Zachodniej. Są to m.in. Burkina Faso, Kamerun, Nigeria, Mali, Mauretania, Gwinea, Gwinea Bissau, Senegal, Gambia, Liberia. Są spokrewnieni z ludem Tukulerów żyjącym współcześnie nad rzeką Senegal.

Francuska Afryka Zachodnia (fr. Afrique occidentale française) - francuskie terytoria zależne w Afryce Zachodniej w latach 1904-58. W jej skład wchodziły następujące terytoria: Senegal, Mauretania, Sudan Francuski (obecnie Mali), Gwinea, Wybrzeże Kości Słoniowej, Górna Wolta (Burkina Faso), Dahomej (Benin) i Niger. W 1958 roku rozpadła się na odrębne republiki autonomiczne, które w 1960 uzyskały niepodległość.

Crocidura dolichura – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje w Afryce Zachodniej i Środkowej w państwach takich jak: Burundi, Kamerun, Republika Środkowoafrykańska, Demokratyczna Republika Konga, Kongo, Gwinea Równikowa i Gabon oraz prawdopodobnie Rwanda. Gatunek ten zamieszkuje tropikalne lasy zarówno na nizinach jak i w górach do wysokości 2310 m n.p.m. Długi ogon służy do zachowania równowagi podczas poruszania się w górach. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (niższego ryzyka). Nie ma większych zagrożeń dla populacji tego gatunku.

Senegal (Republika Senegalu, franc. République du Sénégal) – państwo w zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Mauretanią, Mali, Gwineą, Gwineą Bissau i Gambią.

Naja katiensis – gatunek jadowitego węża z rodziny zdradnicowatych. Występuje w Mali, północnej Nigerii, Burkina Faso, Kamerunie, Gwinei, Wybrzeżu Kości Słoniowej, Gambii, Mauretanii, Nigrze, Senegalu, Togo i w północnej Ghanie. Osiąga długość do 200 cm. Grzbiet jednolity, jasnobrązowy, spód różowawobiały; jedno lub dwa czarne pasma z tyłu szyi.

Malinke – grupa etniczna w Afryce Zachodniej na terytorium Gwinei, Mali, Wybrzeża Kości Słoniowej, Burkina Faso, Gwinei Bissau, Senegalu i Gambii. Ich liczebność sięga około 4 milionów. Mówią językiem malinke, zwykle wyznają islam. Lud Malinke uważa się niekiedy za odmianę ludu Mandinka.

Kamerun, Republika Kamerunu (fr. Cameroun, République du Cameroun, ang. Cameroon, Republic of Cameroon) – państwo w środkowej Afryce, nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Nigerią, Czadem, Republiką Środkowoafrykańską, Kongiem, Gabonem i Gwineą Równikową. Kamerun jest członkiem ONZ, Unii Afrykańskiej i innych organizacji międzynarodowych.

Mandinka albo Mandingo – grupa etniczna w Afryce Zachodniej, licząca około 5,3 miliona osób. Mandinka zamieszkują tereny Gambii, Gwinei, Mali, Sierra Leone, Wybrzeża Kości Słoniowej, Senegalu, Burkina Faso, Liberii i Gwinei Bissau. W Gambii stanowią najliczniejszą grupę etniczną. Posługują się językiem mandinka, blisko spokrewnionym z bambara.

Sierpodudek białogłowy (Phoeniculus bollei) – gatunek ptaka z rodziny sierpodudków (Phoeniculidae). Występuje w Burundi, Demokratycznej Republice Konga, Ghanie, Gwinei, Kamerunie, Kenii, Liberii, Mali, Nigerii, Republice Środkowoafrykańskiej, Rwandzie, Sudanie, Tanzanii, Ugandzie i Wybrzeżu Kości Słoniowej.

Mali (Republika Mali - République du Mali) - śródlądowe państwo położone w Afryce Zachodniej, siódme co do wielkości w Afryce ze stolicą Bamako, graniczy z Algierią na północy, Nigrem na wschodzie, Burkiną Faso oraz Wybrzeżem Kości Słoniowej na południu, Gwineą na południowym zachodzie oraz z Senegalem i Mauretanią na zachodzie.

Crocidura denti – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje w Kamerunie, Kongo, Gabonie, Gwinei, Sierra Leone, Ugandzie oraz prawdopodobnie w Republice Środkowoafrykańskiej, Kongu i Etiopii. Zamieszkuje tropikalne i subtropikalne, nizinne lasy równikowe. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (niższego ryzyka).

Wyżyna Górnogwinejska (dawniej także: Próg Górnogwinejski) - wyżyna w Afryce Zachodniej, na północny zachód od wybrzeży Zatoki Gwinejskiej. Rozciąga się od źródeł Nigru i Senegalu na terytorium Gwinei, Sierra Leone i Mali przez Liberię, Burkinę Faso, Wybrzeże Kości Słoniowej, Ghanę, Togo, Benin aż po Nigerię.

Gabon, Republika Gabońska (franc. République Gabonaise) – państwo położone w środkowej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Gwineą Równikową, Kamerunem (na północy) i Kongiem (na wschodzie). Stolicą i największym miastem Gabonu jest Libreville.

Języki mande należą do rodziny języków nigero-kongijskich, według niektórych klasyfikacji na równi z językami atlantycko-kongijskimi i językami kordofańskimi. Grupa obejmuje 26 języków, którymi posługują się ludy Mande w kilku krajach Afryki Zachodniej, m. in. w Gambii, Gwinei, Gwinei Bissau, Senegalu, Sierra Leone, Mali, Liberii, Burkina Faso i Wybrzeżu Kości Słoniowej.

Daouda Jabi (ur. 10 kwietnia 1981 w Pelundo), wzrost: 180 cm, waga: 79 kg, gwinejski piłkarz, występuje na pozycji obrońcy. Urodzony w Gwinei Bissau, jednak reprezentuje barwy Gwinei. Posiada również obywatelstwo francuskie.

Gwinea Bissau (Guiné-Bissau, Republika Gwinei Bissau - Repùblica da Guiné-Bissau) – państwo w zachodniej Afryce, nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Senegalem i Gwineą. Do Gwinei Bissau należą również liczne przybrzeżne wyspy, z których największe skupione są w Archipelagu Bijagós.

Crocidura crenata – gatunek ssaka owadożernego z rodziny ryjówkowatych. Występuje w południowym Kamerunie, północnym Gabonie, wschodniej Demokratycznej Republice Konga, Republice Środkowoafrykańskiej, Kongo i Gwinei Równikowej. Głównym siedliskiem tego ssaka są nizinne lasy na wysokościach 100-700 m n.p.m. Gatunek o długich nogach i ogonie, które umożliwiają wykonywanie skoków. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (niższego ryzyka). Nie stwierdzono poważnych zagrożeń dla populacji tego ssaka.



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja