Fryzowie

Republika Zjednoczonych Prowincji (rzadziej: Republika Siedmiu Zjednoczonych Prowincji Niderlandzkich, niderl. - De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden) – republika założona przez 7 protestanckich prowincji północnych Niderlandów (Holandia, Zelandia, Utrecht, Groningen, Geldria, Overijssel, Fryzja oraz flamandzka Flandria), które po zawarciu unii utrechckiej zdetronizowały w 1581 króla Hiszpanii Filipa II.

Diecezja Groningen-Leeuwarden (łac.: Dioecesis Groningensis-Leovardiensis, hol.: Bisdom Groningen-Leeuwarden) - katolicka diecezja holenderska położona w północnej części kraju, obejmująca swoim zasięgiem część terytorium prowincji: Groningen, Fryzję i Drenthe. Siedziba biskupa znajduje się w katedrze św. Józefa w Groningen.

Autostrada A31 (nl. Rijksweg 31) - holenderska autostrada długości 66,9 km. Znajduje się w całości w prowincji Friesland. Zaczyna się na węźle Zurich jako N31. Kończy się na węźle Groningen/Amsterdam.

Drenthe (nid. Provincie Drenthe) – prowincja w północno-wschodniej Holandii ze stolicą w Assen. Graniczy z Overijssel na południu, Fryzją na zachodzie, Groningen na północy i z Niemcami (powiaty Emsland i Grafschaft Bentheim) na wschodzie.

Fryzja Wschodnia (niem. Ostfriesland), wschodniofryz. Oostfreesland) - region w Dolnej Saksonii, do którego należą Wyspy Wschodniofryzyjskie. Mieszkańcy używają języka dolnoniemieckiego i gwary Ostfriesisches Platt. Region nie ma dużego miasta, największe są Emden, Aurich, Leer (Ostfriesland), Norden i Wittmund. Fryzja Wschodnia obejmuje powiaty Aurich, Leer, Wittmund i miasto Emden.

Elfstedentocht, czyli Wyścig Jedenastu Miast to holenderskie zawody w łyżwiarstwie szybkim dla zawodowców i amatorów łyżwiarstwa odbywające się nieregularnie we Fryzji, w Holandii.

Holenderska odmiana języka dolnosaksońskiego (Nederlaands Leegsaksisch, Nederlands Nedersaksisch) - grupa dialektów dolnoniemieckich używana przez mieszkańców północnych Niderlandów i wokół miasta i prowincji Groningen.

Powiat Friesland (niem. Landkreis Friesland, dosł. powiat Fryzja) - powiat w niemieckim kraju związkowym Dolna Saksonia. Siedziba powiatu znajduje się w mieście Jever.

Holenderska odmiana języka dolnosaksońskiego (Nederlaands Leegsaksisch, Nederlands Nedersaksisch) - grupa dialektów dolnoniemieckich używana przez mieszkańców północnych Niderlandów i wokół miasta i prowincji Groningen.

Rymbert - Rambert (ur. około 830 we Flandrii niedaleko Torhout, zm. 11 czerwca 888 w Bremie). Mnich z opactwa Torhout, wraz z Ansgarem uczestniczył w wyprawach misyjnych do Skandynawii. Po śmierci Ansgara w 865 r. został jego następcą na stolcu arcybiskupstwa w Hamburgu i Bremie. Kontynuował akcję misyjną na terenie Fryzji, Danii i Szwecji, w 882 r. założył opactwo w Bücken.Około 875 r. napisał Vita Ansgarii, biografię św. Ansgara.

Wybe Adam, także Wiebe Adams (ur. około 1590 w Harlingen, Fryzja, zm. 1653 w Gdańsku), inżynier i wynalazca pochodzenia holenderskiego, działający głównie w Gdańsku. Jego dziełem była m.in. pierwsza na świecie kolejka linowa o wielu podporach.

Ter Apel – miasto w Holandii, w gminie Vlagtwedde (prowincja Groningen), położone ok. 155 km na północny wschód od Amsterdamu. Populacja: 8.870 (2007).

Dialekt groningski (Grönnegs) - dialekt używany przez mieszkańców północnych Niderlandów i wokół miasta i prowincji Groningen. Jest częścią języka dolnosaksońskiego, lecz niektórzy lingwiści uznają go za niezależny język. Najwięcej osób twierdzi, że gronings współtworzy jeden język ze wschodniofryzyjskim dolnosaksońskim. Wiele słów języka Gronings jest podobnych do słów z języków: fryzyjskiego, niemieckiego, duńskiego i niderlandzkiego i składa się z 8 dialektów, którymi są: Hogelandsters, Westerkwartiers, Kollumerpompsters, Stadsgronings, Oldambtsters, Noordenvelds, Veenkoloniaals i Westerwolds. Szacowana liczba osób posługujących się językiem gronings to 310 tysięcy osób.

Zuidbroek, dialekt groningski Zuudbrouk - wieś w Holandii, w prowincji Groningen, w gminie Menterwolde. Do 1965 roku Zuidbroek stanowiło osobną gminę. Po reformie administracyjnej wieś weszła w skład gminy Oosterbroek.

Noordbroek, dialekt groningski Noordbrouk - wieś w Holandii, w prowincji Groningen, w gminie Menterwolde. Do 1965 roku Noordbroek stanowiło osobną gminę. Po reformie administracyjnej wieś weszła w skład gminy Oosterbroek.

Powódź w Boże Narodzenie 1717 (nid. Kerstvloed 1717; niem. Weihnachtsflut 1717) była wynikiem silnego sztormu, który od północnego zachodu uderzył w wybrzeża Holandii, Niemiec i Skandynawii w nocy z 24 na 25 grudnia 1717. W rezultacie powodzi utonęło ok. 14 000 osób. Była to ostatnia jak dotąd wielka powódź na północy Holandii. Woda wdarła się do Groningen, Zwolle, Dokkum, Amsterdamu i Haarlem. Wiele nadmorskich wiosek zostało całkowicie zniszczonych, jak te w zachodniej części Vlieland czy za groblami w prowincji Groningen.

Stavoren (fryz. Starum) - miasto w Holandii, w prowincji Fryzja, na wschodnim wybrzeżu zbiornika IJsselmeer. Liczy około 1000 mieszkańców. Prawa miejskie otrzymało w XI wieku.

Eryk I Stary (Horik Starszy, ur. 814 r, zamordowany w 854 r.) – syn króla Godfreda. Panował od 827 roku. W latach 833-835, wykorzystując chaos panujący w cesarstwie organizował łupieżcze wyprawy na Fryzję. Kontynuował je również po powrocie Ludwika Pobożnego do władzy. Jednocześnie zapewniał cesarza o swej niewinności, przyjmując od niego środki finansowe na walkę z piratami. Po każdym ataku na Fryzję wysyłał do cesarza poselstwo z deklaracjami lojalności i darami dla Franków. W 838 roku poinformował cesarza o unieszkodliwieniu wikingów odpowiedzialnych za grabieże, i zażądał, by cesarz wyraził mu wdzięczność ofiarując zwierzchnictwo nad Fryzją i Obodrytami. Ludwik wiedząc, że Obodryci i Frankowie, zmęczeni zwierzchnictwem Franków usiłują sprzymierzyć się z Duńczykami odmówił. W 839 roku po kolejnej wyprawie na Fryzję Horik wysłał poselstwo z darami i deklaracją pokoju. Po wyrazach ubolewania ze strony Duńczyków obaj władcy przysięgają sobie wieczną przyjaźń. Po śmierci Ludwika w 840 roku Horik przez 5 lat zachował neutralność, umacniając z kolei swój sojusz z Obodrytami. W 845 roku nowy władca, Ludwik Niemiecki zaatakował Obodrytów. W odwecie Horik z flotą sześciuset okrętów wpłynął pod prąd Łabą, złupił i spalił Hamburg.

Opmeer - miasto w Holandii w regionie Zachodnia Fryzja i prowincji Holandia Północna. Gmina liczy 11.212 mieszkańców (01-01-2007) i zajmuje powierzchnię 41,68 km². Miasto partnerskie Goleniowa.

Meindert DeJong, także De Jong (ur. 4 marca 1906 w Wierum, Fryzja, zm. 16 lipca 1991) – amerykański pisarz pochodzenia holenderskiego, autor książek dla dzieci.



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja