Górny Egipt

Górny Egipt (egip. Ta Shemau) - kraina starożytnego Egiptu nazwana tak dla odróżnienia od Dolnego Egiptu. Za panowania faraonów zwana była ,,ziemią jęczmienia".

Mentuhotep II - faraon - władca starożytnego Egiptu, z XI dynastii tebańskiej. Panował w latach 2046-1995 p.n.e. lub 2061-2010 p.n.e. Syn Intefa III i królowej Jah. Według Kanonu Turyńskiego panował pięćdziesiąt jeden lat. Dokonał zjednoczenia Górnego i Dolnego Egiptu, czym zapoczątkował okres w dziejach Egiptu, zwany Średnim Państwem. Uważany za jednego z największych faraonów.

Nitokris (z gr.; egip. Neitaquerti, co znaczy Neit-jest-najdoskonalsza) – ostatni władca starożytnego Egiptu z VI dynastii, a jednocześnie pierwsza kobieta na tronie Dolnego i Górnego Egiptu rządząca samodzielnie i, przynajmniej nominalnie, uważana za władcę całego kraju.

Pszent (gr. ψχέντ pschent, egip. Pa-sechemti - Dwie Potężne) – Podwójna Korona władców Górnego i Dolnego Egiptu czyli władców starożytnego Egiptu.

Smendes gr. - Nesbanebdżed egip. - władca starożytnego Egiptu, być może wezyr północy lub namiestnik Dolnego Egiptu, założyciel XXI dynastii, następca Ramzesa XI. Po śmierci Ramzesa XI przeniósł stolicę z Pi-Ramzes do Tanis.

Bitwa pod Memfis rozegrała się pomiędzy wojskami egipskimi i asyryjskimi w 667 r. p.n.e. podczas pierwszej kampanii Asyryjczyków do Egiptu na początku panowania Aszurbanipala. Zakończyła się klęską Taharki, który ostatecznie stracił szansę na odzyskanie tronu faraonów i został zmuszony do wycofania się do Górnego Egiptu i Nubii.

Termin ten pojawił się w XVI wieku p.n.e., gdy Egipt wkroczył w okres silnej ekspansji terytorialnej pod rządami XVIII dynastii. Po zjednoczeniu kraju przez Narmera egipski władca nosił tytuł nesut-biti – Ten-który-należy-do-pszczoły-i-trzciny, bowiem w tym okresie godłem Górnego Egiptu była pszczoła, a Dolnego – trzcina. Z biegiem czasu zaczęto używać tytułu Król Górnego i Dolnego Egiptu oraz Król Południa i Król Północy.

Menkaure (egip. Men-Kau-Re - „Trwała-jest-moc-duszy-Re (boskiej-światłości)” ; egip. Horus Ka-Chet - egip. „Horus-o-ciele-Byka”; gr. Mykerinos) - władca starożytnego Egiptu z okresu IV dynastii (III tysiąclecie p.n.e.).

Rozwój architektury starożytnego Egiptu, a w nieco szerszym pojęciu sztuki starożytnego Egiptu, obejmuje okres od czwartego tysiąclecia p.n.e. do IV wieku naszej ery. Całą tę epokę cechowała jedność artystycznych form, ciągłość rozwoju oraz funkcja służebna wobec władców i religii. Sztuka pomagała w utrzymaniu i utrwalaniu ustalonego porządku społecznego. W dzisiejszych czasach jest źródłem do poznania historii Egiptu.

Skorpion II, popularnie król Skorpion, w rzeczywistości prawdopodobnie Serket – władca starożytnego Egiptu z dynastii 0. Informacje o nim pochodzące z nekropoli Umm al-Kaab są szczątkowe, zachowała się jednak maczuga z Hierakonpolis, na której przedstawiony jest w koronie Górnego Egiptu. Ubrany jest w tunikę i fartuszek. Do pasa ma przymocowany ogon byka. Władca kopie motyką kanał. Równocześnie inna osoba napełnia kosz ziemią. Inni ludzie pracują nad wodą. Obok jest widoczna donica z palmą. Imię króla zapisano piktogramem przedstawiającym skorpiona. Władca wyróżnia się ponadnaturalnym wzrostem. Wokół są widoczne sceny składania hołdu i sztandary, na których są widoczne emblematy przyszłych egipskich okręgów. Do sztandarów są przymocowane czajki (rechyt), które w późniejszych źródłach są opisywane jako mieszkańcy Dolnego Egiptu.


Pinodżem I – wielki kapłan Amona oraz faraon, władca starożytnego Egiptu z czasów początku Trzeciego Okresu Przejściowego, tytularny król Górnego i Dolnego Egiptu, syn wielkiego kapłana i wodza armii Pianchiego i Hereret II. Jego pierwszą małżonką została córka Ramzesa XI – Duathathor Henuttaui II, ze związku z którą narodzili się jego następcy Mencheperre oraz Psusennes I. Mogło to wskazywać na dążenie do uprawomocnienia jego władzy poprzez wykazanie ciągłości dynastii. Ze związku z drugą małżonką, Isetemachbit I narodzili się dwaj jego synowie - następcy; Masaharta i Dżedchonsuiufanch. Władzę kapłańską w Tebach sprawował w latach 1070–1055 p.n.e. po czym przekazał ją swemu synowi Masaharcie, sam przyjmując tytulaturę królewską, obejmując władzę jako król Górnego i Dolnego Egiptu. W rzeczywistości podlegał mu jedynie Górny Egipt. Na północy władzę sprawował Smendes I, a jego zwierzchnictwo nad całym obszarem Obydwu Krajów – przynajmniej w czasie pontyfikatu Pinodżema – wydaje się być niepodważalne. Lata liczono bowiem latami jego panowania, a nie Pinodżema. Około 16. roku panowania Smendesa Pinodżem przyjął tytuł królewski. Jako król Górnego i Dolnego Egiptu panował od 1054–1032 roku p.n.e. Nadal jednak lata liczono latami panowania Smendesa, co wskazuje na dalsze poszanowanie jego zwierzchnictwa. Był to zatem układ władzy polegający na uzurpowaniu sobie uprawnień władzy królewskiej przy jednoczesnym poszanowaniu zwierzchnictwa prawowitego władcy. Faraon sprawował władzę, podlegając jednocześnie woli Amona, wyrażanej poprzez jego wyrocznię, której rzecznikiem był wielki kapłan. Po koronacji imiona Pinodżema zapisywano w kartuszach, a pojawiły się one w wielu miejscach Egiptu: w Tebach, Koptos, Abydos, jak również w Tanis, co niezbicie dowodzi związkowi pomiędzy Amonem z Tanis i jego wielkim kapłanem, którym był Smendes, z Amonem tebańskim i osobą Pinodżema.

Punt – starożytna kraina, o nieznanej dokładnie do dziś lokalizacji. Dobra przywożone z tej krainy do starożytnego Egiptu w znacznej mierze były przeznaczone dla kapłanów i świątyń, w związku z tym kraina ta zyskała w ówczesnym Egipcie miano "Ziemi Boga".

Narmer (gr. Menes, Menas /u Diodora/, Mena, Meni, Min /u Herodota/, egip. Hr nar-mr) Józef Flawiusz nadał mu imię Minajas. Uważany za twórcę i założyciela państwa "Obydwu Krajów", czyli Górnego i Dolnego Egiptu oraz I dynastii, choć najnowsze badania stawiają go raczej jako ostatniego władcę dynastii "0".

Bakenrenef egip., Bokchoris gr. - faraon, władca starożytnego Egiptu w latach 719 - 714 p.n.e., syn i następca Tefnachta, ostatni przedstawiciel XXIV dynastii.

VII dynastia – dynastia władców starożytnego Egiptu, pierwsza dynastia okresu zwanego Pierwszym Okresem Przejściowym. Ze wzgledu na ubogie źródła dotyczące panowania tej dynastii jej istnienie jest często podawane w wątpliwość. Prawdopodobnie panowała w latach 2181-2173 p.n.e.. Poniżej lista znanych władców panujących w tym okresie:

Ahmad ibn Tulun ( 835 - 884), emir Egiptu, założyciel dynastii Tulunidów, pochodzący z tureckiej gwardii kalifów abbasydzkich. Przybył do Egiptu w roku 868 jako przedstawiciel namiestnika Egiptu, którym był jego ojczym Bajbak. Zręcznie wykorzystując intrygi na dworze kalifa zdobył samodzielną władzę w Egipcie i Syrii. W czasie swego panowania wprowadził liczne reformy administracyjne, m.in. formalnie podporządkował Syrię i Palestynę Egiptowi, zreorganizował administrację podporządkowując ja armii.

Intef II - trzeci władca starożytnego Egiptu z XI dynastii, panujący około 2103-2054 lat przed naszą erą. Walczył z sąsiednimi nomami (XIII i XV), dążąc do zjednoczenia kraju, a także z Cheti II i Merikare - herakleopolitańskimi władcami. Intef II poserzył swoje państwo do X nomu Górnego Egiptu (Antaeopolis). Został pochowany w el-Tarif w Tebach Zachodnich. Rządził 49 lat (Papirus Turyński). Był najwybitniejszym władcą noszącym imię Intef.

Bakenrenef egip., Bokchoris gr. - faraon, władca starożytnego Egiptu w latach 719 - 714 p.n.e., syn i następca Tefnachta, ostatni przedstawiciel XXIV dynastii.

Cheops (z gr.) - władca starożytnego Egiptu IV dynastii z okresu Starego Państwa. Imię "Cheops" to spopularyzowana przez Herodota, grecka forma egipskiego imienia Chu-fu, skrótu od Chnum-chuefui (z egip. Chnum-mnie-chroni).

Rozwój architektury starożytnego Egiptu, a w nieco szerszym pojęciu sztuki starożytnego Egiptu, obejmuje okres od czwartego tysiąclecia p.n.e. do IV wieku naszej ery. Całą tę epokę cechowała jedność artystycznych form, ciągłość rozwoju oraz funkcja służebna wobec władców i religii. Sztuka pomagała w utrzymaniu i utrwalaniu ustalonego porządku społecznego.

Cheops (z gr.) - władca starożytnego Egiptu IV dynastii z okresu Starego Państwa. Imię "Cheops" to spopularyzowana przez Herodota, grecka forma egipskiego imienia Chu-fu, skrótu od Chnum-chuefui (z egip. Chnum-mnie-chroni).

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja