Linki:
Bazalt,
Chińska Republika Ludowa,
Dolina,
Góry zrębowe,
Hanyu pinyin,
Korea Północna,
Kotlina,
Morze Żółte,
Nizina Amursko-Sungaryjska,
Pektu-san,
Rosja,
Sungari,
Tradycyjne pismo chińskie,
Tumen (rzeka),
Uproszczone pismo chińskie,
Wierzchowina,
Wulkan,
Wydawnictwo Naukowe PWN,
Yalu Jiang,
Góry Wschodniomandżurskie (
chin. Changbai Shan) -
góry zrębowe w północno-wschodnich
Chinach, wzdłuż granicy z
Koreą Północną i
Rosją, rozciągające się od
Morza Żółtego po
Nizinę Sungaryjską na długości ok. 1200
km. Najwyższy szczyt to wygasły
wulkan Pektu-san (2744
m n.p.m.). Góry odznaczją się skomplikowaną budową geologiczną, charakteryzują się dużą ilością wyrównanych
wierzchowin, głębokich
dolin i
kotlin śródgórskich oraz wygasłych i drzemiących wulkanów. W ich wewnętrznej strefie występują rozległe masywy
bazaltowe.
Góry Przymorskie (
ros.: Приморский хребет, Primorskij chriebiet) – pasmo górskie w azjatyckiej części
Rosji, rozciągające się wzdłuż zachodniego brzegu
Bajkału na długości ok. 350 km. Najwyższy szczyt, Trójgłowy Golec, osiąga 1728 m n.p.m. Pasmo zbudowane głównie z proterozoicznych piaskowców, wapieni, gnejsów i granitów. Wschodnie zbocza opadają stromo ku Bajkałowi, natomiast zbocza zachodnie są łagodne. Występują formy krasowe. Góry porośnięte lasami sosnowymi i modrzewiowymi. W części północno-wschodniej występują stepy.
Góry Daurskie (
ros.: Даурский хребет, Daurskij chriebiet) – góry w azjatyckiej części
Rosji, na Zabajkalu. Składają się z kilku masywów górskich rozciągających się w kierunku północno-wschodnim i ciągną się w sumie na długości ok. 300 km, od górnego biegu rzeki Dżyły (dopływ Ingody do źródeł rzeki Uldurgi (zlewnia
Szyłki). Wznoszą się średnio na wysokość 1200–1300 m n.p.m. Najwyższy szczyt sięga 1526 m n.p.m. Góry zbudowane są z granitów i łupków krystalicznych. Występują lasy sosnowe i modrzewiowe.
Yilehuli Shan (Ilchuri Aliń;
chin. upr.: 伊勒呼里山;
chin. trad.: 伊勒呼裡山;
pinyin: Yīlèhūli Shān) – pasmo górskie w północno-wschodnich
Chinach, na granicy
Mongolii Wewnętrznej i
Heilongjiangu, przedłużenie
Wielkiego Chinganu. Rozciąga się na długości ok. 200 km i łączy północną część Wielkiego Chinganu z
Małym Chinganem. Najwyższy szczyt sięga 1290 m n.p.m. Pasmo zbudowane jest z gnejsów, granitów i młodych skał wulkanicznych. Wzdłuż północnych i południowych przedgórzy występują pasy uskoków tektonicznych. Zbocza południowe porośnięte są lasami brzozowymi i dębowymi, natomiast północne tajgą modrzewiową. Występuje także
wieczna zmarzlina, która osiąga miejscami 50 m grubości.
Liaotung (
chin.: 千山;
pinyin: Qiān Shān) – góry w
Chinach, przy granicy z
Koreą Północną, rozciągające się od wschodniej części prowincji
Jilin, do
półwyspu Liaotung. W górach tych znajduje się duża ilość świątyń
buddyjskich i
taoistycznych.
Góry Zachodniosachalińskie (
ros.: Западно-Сахалинские горы, Zapadno-Sachalinskije gory; także: Западный хребет, Zapadnyj chriebiet) – góry w azjatyckiej części
Rosji, w południowo-zachodniej części
Sachalinu. Rozciągają się na długości ok. 650 km. Najwyższy szczyt, Góra Powrotu, osiąga 1325 m n.p.m. Składają się z kilku mniejszych, porozdzielanych dolinami, równolegle położonych pasm, z których główne to
Kamyszowyj chriebiet i
Jużno-Kamyszowyj chriebiet. Góry zbudowane głównie z łupków, piaskowców, zlepieńców i skał magmowych. Występują złoża węgla kamiennego. W pobliżu przylądka Łamanon znajdują się wygasłe wulkany – Iczara i Krasnowa. Na południowo-zachodnich zboczach, na skutek działania ciepłego Prądu Cuszimskiego, występują lasy mieszane. Zbocza północne i wschodnie porośnięte są tajgą świerkowo-jodłową z domieszką sasy kurylskiej.
Daqing Shan (
chin.: 大青山;
pinyin: Dàqīng Shān) – pasmo górskie w północnych
Chinach, w
Mongolii Wewnętrznej; część gór
Yin Shan. Rozciąga się na północ od
Hohhotu i
Huang He na długości ok. 260 km. Najwyższy szczyt osiąga wysokość 2327 m n.p.m. Pasmo zbudowane z dnejsów, piaskowców i bazaltów. Zbocza północna są łagodne, natomiast poprzecinane dolinami zbocza południowe opadają stromo do doliny Huang He. Dominuje roślinność stepowa.
Góry Byrranga -
zrębowe pasmo górskie w północnej
Syberii, na półwyspie
Tajmyr, na terytorium
Rosji. Ciągną się na długości 1100 km. Najwyższy szczyt gór Lednikowaja (Góra Lodowcowa) osiąga wysokość 1146 m n.p.m.
Lang Shan (
chin.: 狼山;
pinyin: Láng Shān) – pasmo górskie w północnych
Chinach, w
Mongolii Wewnętrznej; część gór
Yin Shan. Rozciąga się łukiem na północ od zakola
Huang He i wyżyny
Ordos na dlugości ok. 300 km. Najwyższy szczyt osiąga wysokość 2352 m n.p.m. Pasmo zbudowane głównie z łupków i gnejsów. Zbocza północno-zachodnie łagodne, natomiast poludniowo-wschodnie strome i poprzecinane wąskimi dolinami. Dominuje roślinność półpustynna.
Wanda Shan (
chin. upr.: 完达山;
chin. trad.: 完達山;
pinyin: Wándá Shān) -
góry we wschodnich
Chinach, w prowincji
Heilongjiang, przy granicy z
Rosją. Rozciągają się na długości ok. 400 km, średnia wysokość nie przekracza 800 m
n.p.m. Najwyższym szczytem jest Shending Shan, jego wysokość wynosi 831 m n.p.m. W górach występują rzadkie gatunki zwierząt, m.in.
tygrys syberyjski.
Dabie Shan (
chin. upr.: 大别山;
chin. trad.: 大別山;
pinyin: Dàbié Shān) - góry we wschodnich
Chinach, na granicy prowincji
Anhui,
Hubei i
Henan, rozciągające się na długości ok. 250 km. Najwyższym szczytem jest Tiantangzhai, którego wysokość wynosi 1729 m
n.p.m. Występują tam resztki
lasów monsunowych oraz zarośla
bambusowe, południowe stoki są wykorzystywane pod tarasową uprawę zbóż i
herbaty. Góry stanowią barierę klimatyczną dla chłodnych
mas powietrza z północy.
Masyw Karabaski (
azer.: Qarabağ yaylası;
orm.: Ղարաբաղի բարձրավանդակ, trl.: Gharabaghi bardzravandak, trb.: Gharabaghi barcrawandak) – płaskowyż wulkaniczny w
Azerbejdżanie i
Armenii, rozciągający się pomiędzy
Górami Zangezurskimi i
Górami Karabaskimi. Najwyższy szczyt, Dəlidağ, osiąga 3616 m n.p.m. Występują wygasłe wulkany (najwyższy Qızılboğaz, 3581 m n.p.m.). Znaczna część płaskowyżu pokryta jest łąkami subalpejskimi. Rozwinięte pasterstwo.
Pektu-san (
kor. 백두산, 白頭山 - Baekdu-san,
chiń. 長白山地 - Changbai Shan) - szczyt wulkaniczny w pasmie
Gór Wschodniomandżurskich. Leży na granicy między
Koreą Północną a
Chinami. Jest najwyższym szczytem Gór Wschodniomandżurskich oraz najwyższym punktem Korei Północnej. Jest to także najwyższe wzniesienie
Półwyspu Koreańskiego oraz
Mandżurii. Ostatnia odnotowana erupcja miała miejsce w 1903 r. W kraterze tego wulkanu znajduje się Rajskie jezioro.
Wyżyna Junnan-Kuejczou (Yungui Gaoyuan) –
wyżyna w południowo-wschodnich
Chinach (prowincje
Junnan i
Kuejczou), ograniczona rzeką
Jangcy na północy,
Górami Południowochińskimi na wschodzie, wybrzeżem
Zatoki Tonkińskiej na południu oraz
Hengduan Shan na zachodzie. Pod względem genetycznym stanowi przedłużenie
Wyżyny Tybetańskiej. Powierzchnia wynosi ok. 700 tys. km². Średnia wysokość 1500-2000 m n.p.m. maksymalna 3505 m n.p.m. w paśmie górskim
Wuliang Shan. Budowa geologiczna tych obszarów została silnie zaburzona wskutek ruchów tektonicznych. Wyżyna jest zbudowana z mocno pofałdowanych
paleozoicznych piaskowców i
łupków oraz
mezozoicznych wapieni, miejscami występują
trzeciorzędowe pokrywy
bazaltowe. Powierzchnia głęboko poprzecinana
dolinami rzecznymi. Zachodnia część wyżyny charakteryzuje się występowaniem stożków wygasłych
wulkanów, natomiast część wschodnia występowaniem wapieni, w których rozwinęły się na dużą skalę
zjawiska krasowe – obszar krasowy koło
Guilin należy do największych na świecie. Region bardzo aktywny
sejsmicznie. Znajdują się tam również duże ośrodki wydobywcze, w których eksploatowane są złoża m.in.
węgla kamiennego,
soli kamiennej, rud
cyny,
manganu,
rtęci oraz
boksytów.
Borohoro Shan (dawn. Borochoro;
chin. upr.: 婆罗科努山;
chin. trad.: 婆羅科努山;
pinyin: Póluókēnǔ Shān;
ujg.: Borohoro taĝ) –
góry w północno-zachodnich
Chinach, w regionie autonomicznym
Sinciang, przy granicy z
Kazachstanem. Rozciągają się równoleżnikowo na długości ok. 450 km pomiędzy
Ałatau Dżungarskim a miastem
Urumczi, w okolicach którego łączą się z pasmem
Tienszan. Oddzielają dolinę rzeki
Ili (na południu) od
Dżungarii (na północy). Wschodnia część gór jest wyższa (wysokość powyżej 5000 m n.p.m.) od części zachodniej (wysokość 3000-4000 m n.p.m.), na wschodzie występują
lodowce górskie. Najwyższy szczyt ma wysokość 5500 m n.p.m.
Góry Wschodnie (także Góry Wschodniokamczackie;
ros. Восточный хребет, Wostocznyj chriebiet) – pasmo górskie w
azjatyckiej części
Rosji, na
półwyspie Kamczatka, oddzielone od
Gór Środkowych podłużną doliną rzeki
Kamczatki. Góry Wschodnie rozciągają się na długości ok. 600 km wzdłuż wschodniego wybrzeża półwyspu. Obejmują kilka oddzielnych pasm: Ganalskie,
Wałagińskie, Tumrok (z najwyższym szczytem gór – wulkanem Kizimen, który osiąga wysokość 2485 m n.p.m.),
Kumrocz, Gamczen. Góry zbudowane głównie ze skał pochodzenia wulkanicznego. Czynnymi wulkanami są Kizimen i Karymska Sopka. Na zboczach gór występują lasy parkowe z brzozą kamienną oraz zaroślami
rododendronu i niskopiennej
sosny syberyjskiej.
Nizina Amursko-Sungaryjska (
chin.: 三江平原;
pinyin: Sānjiāng Píngyuán) -
nizina w północno-wschodnich
Chinach, leżąca pomiędzy doliną
Amuru a
Górami Wschodniomandżurskimi. Jej powierzchnia wynosi ok. 45 tys.
km², najwyżej położone punkty sięgają wysokości ok. 100
m. Nizina ta charakteryzuje się występowaniem rozległych
terenów zalewowych oraz
bagien, w części południowej panują dobre warunki rolnicze, natomiast w części północnej konieczne jest wykorzystywanie
systemów melioracyjnych przystosowujących tereny pod uprawę.
Kumrocz (
ros.: Кумроч) – pasmo górskie w azjatyckiej części
Rosji, na
Kamczatce, północno-wschodnia część
Gór Wschodnich. Rozciąga się na długości ok. 200 km i wznosi się średnio na wysokość 800–1400 m n.p.m. Najwyższy szczyt, wulkan Szysz, osiąga 2346 m n.p.m. Pasmo zbudowane z mezo-kenozoicznych skał osadowych. W centralnej części przecięte szeroką doliną
Kamczatki. Zbocza zachodnie są strome, natomiast wschodnie opadają łagodnie ku
Morzu Beringa. W niższych partiach występują lasy z brzozą kamienną oraz zarośla sosny karłowej, w wyższych zaś tundra górska.
Góry Akademika Obruczewa (
ros.: хребет Академика Обручева, chriebiet Akadiemika Obruczewa) – pasmo górskie we wschodniej
Tuwie, w
Rosji, rozciągające się na długości ok. 250 km. Najwyższy szczyt osiąga 2895 m n.p.m. Pasmo zbudowane głównie z granitów, łupków krystalicznych i piaskowców. Zbocza porośnięte tajgą. W wyższych partiach występują rumowiska skalne i tundra górska. Góry nazwane na cześć
Władimira Obruczewa.
Góry Wałagińskie (
ros.: Валагинский хребет, Wałaginskij chriebiet) – pasmo górskie w azjatyckiej części
Rosji, na
Kamczatce, część
Gór Wschodnich. Rozciąga się na długości ok. 150 km. Najwyższy szczyt, Kudriasz, osiąga 1794 m n.p.m. Pasmo zbudowane z łupków krystalicznych, granitów i skał wulkanicznych. Strome zbocza pokryte są lasami. W wyższych partiach występują zarośla krzewiaste i łąki.
Góry Czujskie (
ros.: Чуйские белки, Czujskije biełki) – góry w
Ałtaju, w
Rosji. Składają się z dwóch pasm:
Gór Południowoczujskich i
Północnoczujskich. Najwyższy szczyt, Maaszej-basz, osiąga 4173 m n.p.m.
Góry Barguzińskie (
ros.: Баргузинский хребет, Barguzinskij chriebiet) – pasmo górskie w azjatyckiej części
Rosji, rozciągające się wzdłuż północno-wschodniego brzegu
Bajkału na długości ok. 280 km. Najwyższy szczyt osiąga 2840 m n.p.m. Pasmo zbudowane ze skał krystalicznych wieku
późnoproterozoicznego, rozczłonkowane głębokimi dolinami. Występują ostre formy skalne. Zbocza zachodnie porośnięte
tajgą sosnowo-modrzewiową i świerkowo-sosnową (tzw. cedr syberyjski czyli
sosna syberyjska), zbocza wschodnie porośnięte tajgą modrzewiową. W wyższych partiach dominuje tundra górska. Występują źródła mineralne. W zachodniej części znajduje się
Rezerwat Barguziński.