Linki:
Akustyka,
Artykulacja (fonetyka),
Fonem,
Fonetyka,
Fonetyka języka polskiego,
Głoska (województwo dolnośląskie),
Gmina Miękinia,
Powiat średzki (województwo dolnośląskie),
Samogłoska,
Spółgłoska,
Sylaba,
Województwo dolnośląskie,
Głoska — najmniejszy element dźwiękowej formy wypowiedzi, charakteryzujący się stałym zespołem fonetycznych cech
artykulacyjnych i
akustycznych. Każda głoska jest fizyczną realizacją jakiegoś
fonemu, który może mieć ponad jedną realizację.
Litera –
znak graficzny charakterystyczny dla
pism fonetycznych. Może wyrażać pojedynczą
głoskę,
sylabę lub wchodzić w skład innych połączeń - np.
dwuznaków. W języku
francuskim zestaw nawet pięciu liter może oznaczać jedną głoskę.
Kryszka - [ros. крышка] - to
głoska występująca w
języku rosyjskim, bezpośrednio związana ze zjawiskiem
akania. Nazwa "kryszka" wywodzi się ze skojarzenia kształtu znaku fonetycznego określającego ten
dźwięk "Λ" z daszkiem (крыша - ros. dach). Kryszka jest
dźwiękiem przypominającym krótkie "
a" i powstałym pod wpływem zredukowania jakościowego i ilościowego
głosek "
a" oraz "
o".
Alofon (czasem używana nazwa allofon) - realizacja
fonemu zawierająca oprócz
cech fonologicznie relewantnych również szereg cech nierelewantnych w zależności od pozycji
głoski (w stosunku do innych) i mówiącego.
Termin spółgłoska wargowa odnosi się do sposobu artykulacji
spółgłosek polegającego na zbliżeniu warg do siebie (
spółgłoska dwuwargowa) lub górnych zębów do dolnej wargi (
spółgłoska wargowo-zębowa). Dwuwargowo wymawia się na przykład /p/, /b/ i /m/. Spółgłoski wargowo-zębowe to między innymi /f/ i /v/ (polskie w). Głoska /w/ (polskie ł) to
spółgłoska półotwarta wargowo-miękkopodniebienna.
Spółgłoska półotwarta boczna dziąsłowa welaryzowana – rodzaj dźwięku
spółgłoskowego, występującego w niektórych
językach naturalnych. W Polsce podobna spółgłoska półotwarta boczna zębowa welaryzowana jest potocznie nazywana ł aktorskim, scenicznym, szlacheckim lub kresowym.
Ty, ty
głoska oznaczana w piśmie zespołem składającym się z dwóch
liter (
dwuznakiem), używana w
języku węgierskim. Wymawiana jest jako
spółgłoska zwarta podniebienna bezdźwięczna [c], która może jako tty być dłużej wymawiana.
Mikrofonem – segment
sygnału mowy używany w procesach analizy mowy o stałej długości czasowej wynoszącej około 20-40 ms. Według niektórych
językoznawców termin ten odpowiada
allofonowi, czyli
głosce będącej manifestacją jakiegoś
fonemu.
Spółgłoska drżąca dziąsłowa - rodzaj dźwięku
spółgłoskowego występujący w
językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej
IPA oznaczanej symbolem:
[r]. Głoska ta jest jednym z trudniejszych dźwięków mowy. Jest zazwyczaj ostatnią głoską opanowywaną przez dzieci, a zaburzenia jej artykulacji są jedną z najczęstszych wad wymowy (
reranie)
Spółgłoska półotwarta boczna dziąsłowa welaryzowana – rodzaj dźwięku
spółgłoskowego, występującego w niektórych
językach naturalnych. W Polsce podobna spółgłoska półotwarta boczna zębowa welaryzowana jest potocznie nazywana ł aktorskim, scenicznym, szlacheckim lub kresowym.
Dźwięczność (fonacja) to jedna z cech
artykulacji głosek związana z pracą
więzadeł głosowych. Głoski wymawiane z wymuszeniem drgań więzadeł przy produkcji dźwięku nazywane są głoskami dźwięcznymi, natomiast wymawiane bez ich drgania nazywane są głoskami bezdźwięcznymi.
Spółgłoska szczelinowa gardłowa dźwięczna to rodzaj dźwięku
spółgłoskowego występujący w
językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej
IPA oznaczana jest symbolem:
[ʕ]Studio PRL – polskie studio dźwiękowo-montażowe, zajmujące się
postprodukcją efektów dźwiękowych oraz realizacją
dubbingu. Siedziba studia mieści się w
Warszawie. Studio znane jest z tego, iż zatrudnia nie tylko aktorów, ale również gwiazdy z innej branży.
Spółgłoska szczelinowa języczkowa dźwięczna – rodzaj dźwięku
spółgłoskowego występujący w
językach naturalnych, oznaczany w międzynarodowej transkrypcji fonetycznej
IPA symbolem
[ʁ].
Sonant –
spółgłoska zgłoskotwórcza, tworząca
sylabę. Sonantami są zwykle
spółgłoski nosowe i
płynne. Współcześnie nie występują w
języku polskim, ale są dosyć częste w innych językach.
Realizator dźwięku - osoba zajmująca się realizacją strony
elektroakustycznej lub
postprodukcją przedsięwzięcia związanego z
dźwiękiem, zapewniająca właściwe jego parametry techniczne i estetyczne, czyli np. miksowaniem dźwięków w całość, nagrywaniem, obróbką i rekonstrukcją dźwięku,
masteringiem, montażem, nagłaśnianiem itp.
Delta (dhelta, δελτα, Δδ) jest czwartą literą
alfabetu greckiego, oznaczającą
spółgłoskę zwarto-wybuchową "d". Współcześnie, w
języku nowogreckim jest wymawiana jako głoska międzyzębowa, zbliżona do angielskiego "th" /ð/, jak w wyrazie "
the".
Samogłoska nosowa –
samogłoska, podczas wymawiania której strumień powietrza przepływa zarówno przez
jamę ustną jak i
jamę nosową. Taki przepływ powietrza spowodowany jest opuszczeniem
podniebienia miękkiego, skutkiem czego strumień powietrza uzyskuje też dostęp do jamy nosowej. Samogłoska, która nie jest nosowa to samogłoska ustna. Charakterystyczny dla samogłosek nosowych efekt nosowości spowodowany jest zaangażowaniem dodatkowej komory rezonansowej – jamy nosowej.
Samogłoska prawie przymknięta tylna scentralizowana zaokrąglona jest to typ
samogłoski spotykany w
językach naturalnych.
Symbol, który przedstawia ten
dźwięk w
Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym, to ʊ (podkowiaste
u).