Gajusz Juliusz Cezar

Gaius Iulius Caesar, Gajusz Juliusz Cezar, Cezar, ur. 12 lipca 100 p.n.e. (13 lipca 102 r. p.n.e. – koncepcja Mommsena i Diona) w Rzymie, zm. 15 marca (idy marcowe) 44 p.n.e. w Rzymie – rzymski polityk, wódz, dyktator i pisarz. Jeden z członków stronnictwa popularów, spowinowacony z Cynną i Mariuszem. Po ich śmierci piastował kolejno urzędy kwestora, edyla, pretora, konsula i dyktatora. Sławę zdobył dzięki namiestnictwu w Galii i dzięki pomocy swych żołnierzy udało się mu pokonać opozycję, skupioną wokół senatu i Pompejusza – tzw. optymatów, aby następnie, po wieloletnich walkach, przejąć pełnię władzy w Rzymie. Zamordowany w dniu id marcowych przez senatorów pod przywództwem Marka Brutusa oraz Gajusza Kasjusza. Przed śmiercią adoptował Oktawiana Augusta (wtedy jeszcze Gaiusa Octaviusa), wyznaczając go na swego spadkobiercę.

Urodził się jako Gajusz Wipsaniusz Agrypa (Gaius Vipsanius Agrippa), po adopcji przez cesarza Augusta stał się Gajusz Juliusz Cezar Wipsanian (Gaius Iulius Caesar Vipsanianus), był nazywany Gajuszem Cezarem (Gaius Caesar) (ur 22 p.n.e. - zm. 24 lutego 4 r. n.e.) syn Julii - jedynej córki Oktawiana Augusta i jej drugiego męża - Marka Agrypy.

Gaius Octavius Thurinus, po adopcji Gaius Iulius Caesar Octavianus (ur. 23 września 63 roku p.n.e. w Rzymie, zm. 19 sierpnia 14 r.n.e. w Noli) – syn Gajusza Oktawiusza i Atii Starszej (Atia Maior), wnuk siostry Juliusza Cezara i jego adoptowany testamentem syn. Oktawian był także pierwszym cesarzem rzymskim.

Gnejusz Oktawiusz (Gnaeus Octavius) – polityk rzymski, jeden z przywódców optymatów. Syn Gajusza Oktawiusza, konsula w 128 p.n.e. Został wybrany na konsula w roku 87 p.n.e. a drugim konsulem wybrano pomimo opozycyjnego wobec Sulli stanowiska Lucjusza Korneliusza Cynnę. Gdy Sulla poprowadził swoje legiony do Grecji na wojnę z Mitrydatesem, Cynna wystąpił przeciw jego zwolennikom co spotkało się ze sprzeciwem Gnejusza Oktawiusza . Optymaci pod jego przywództwem zmusili Cynnę do opuszczenia Rzymu i mianowali na jego miejsce konsulem zastępczym Lucjusza Korneliusza Merulę. Wybuchła wojna domowa. Cynna zebrał w Italii wojska, połączył się z przybyłym z Afryki Mariuszem i jego zwolennikami, a następnie razem ruszyli na Rzym i opanowali miasto. Według Liwiusza to nieporadność konsula Oktawiusza przyczyniła sie do zwycięstwa popularów. Doszło do rzezi zwolenników Sulli. Zginęli między innymi obaj konsulowie: Gnejusz Oktawiusz i Lucjusz Korneliusz Merula. Według relacji Appiana Oktawiuszowi odcięto głowę i zawieszono ją przed mównicą na forum. Cyceron wymienia, Oktawiusza obok Sulli, Mariusza, Cynny i Karbona jako jednego z tych obywateli, którzy przyczyniają się do zguby Rzczpospolitej poprzez doprowadzanie do wojen domowych.

Wojna domowa Cezara z Pompejuszem – konflikt o władzę w Rzymie toczący się w latach 49 p.n.e. do 45 p.n.e., pomiędzy Gajuszem Juliuszem Cezarem, prokonsulem i zdobywcą Galii, a Gnejuszem Pompejuszem Wielkim rzymskim konsulem, który otrzymał poparcie Senatu w obronie wartości republikańskich. W rzeczywistości była to już ostatnia odsłona wojny domowej toczonej z niewielkimi przerwami od 88 p.n.e. pomiędzy stronnictwem popularów reprezentujących masy ludowe i dążących do wzmocnienia uprawnień trybuna ludowego, a frakcją optymatów reprezentantów arystokracji rzymskiej, usiłujących wzmocnić władzę Senatu kosztem uprawnień zgromadzeń ludowych i trybunatu.

Marek Lolliusz Paulinus (ur. w Ferentino, 54 p.n.e. - zm. 2 n.e.), wódz rzymski, pierwszy gubernator Galacji (25 p.n.e.) i konsul w 21 p.n.e. W 16 p.n.e., jako namiestnik Galii został całkowicie rozbity przez nadreńskie plemiona germańskie Sugambrów, Tenkterów i Uzypetów. Rzymianie stracili wtedy sztandar V legionu. Cieszył się zaufaniem Augusta, który powierzył mu wychowanie swego wnuka, Gajusza Cezara. Wśród listów Horacego dwa są skierowane do jego synów (Ep. I,2 i I,18).

W czasach Republiki Rzymskiej Magister equitum było to stanowisko, na które mianował i odwoływał dyktator, a kończyło się z odejściem dyktatora z urzędu. Był to najważniejszy z urzędników dyktatora. Jeśli Magister equitum zmarł, wyznaczany był nowy. W razie nieobecności dyktatora Magister equitum zastępował go i miał takie same uprawnienia. Najsławniejszym Magister equitum był zapewne Marek Antoniusz, który sprawował ten urząd wtedy, gdy dyktatorem był Juliusz Cezar.

Konstancjusz I Chlorus (ur. 31 marca 250, zm. 25 lipca 306), Gaius Flavius Constantius, od 1 maja 305 Imperator Caesar Gaius Flavius Valerius Constantius Augustus, z przydomkiem "Chlorus" pojawia się w źródłach dopiero od VI w. Po śmierci deifikowany. Cesarz rzymski z tytułem cezara od 293, a augusta 305 do 306 roku. Urodził się w biednej rodzinie w Ilirii, karierę zrobił służąc w wojsku. Późniejsi autorzy dorobili mu genealogię od cesarza Klaudiusza II Gockiego (268-270). 1 marca 293 roku został adoptowany przez cesarza Maksymiana i otrzymał tytuł cezara. Do historii przeszedł jako ojciec cesarza Konstantyna I Wielkiego.

Gajusz Mariusz (ur. 156 p.n.e. w południowolatyńskim Arpinum, zm. 13 stycznia 86 p.n.e.). Żonaty z Julią, ciotką Juliusza Cezara ze strony ojca, Gajusza Juliusza Cezara Starszego. Znany przede wszystkim jako reformator armii rzymskiej oraz mąż stanu w starożytnym Rzymie, przez długie lata, jako „homo novus” (czyli prowincjusz), związany ze stronnictwem popularów. W 105 p.n.e. pokonał króla numidyjskiego, Jugurtę (zobacz: wojna Rzymu z Numidyjczykami), w 104 p.n.e. Cymbrów a w (102-101 p.n.e.) Teutonów. W „Żywotach” Plutarcha określony mianem „trzeciego założyciela Rzymu” (po Romulusie i dyktatorze Kamilusie). Pod koniec kariery politycznej przeciwnik Sulli, zwolennika optymatów.

Fora cesarskie – zespół architektoniczno-urbanistyczny utworzony w okresie cesarstwa w starożytnym Rzymie. Powstały w pobliżu Forum Romanum. Budowę zainicjował Juliusz Cezar budując Forum Cezara.

Aurelia Kotta (120 - 54 p.n.e.), matka Juliusza Cezara. Córka konsula Lucjusza Aureliusza Kotty i Rutylii. Poślubiła pretora Gajusza Juliusza Cezara Starszego, z którym miała 3 dzieci:

Atia Starsza wł. Atia Balba Caesonia Maior (ur. 85 p.n.e., zm. 43 p.n.e.) - córka Julii Młodszej (Iulia Minor) i Marka Atiusza Balbusa, siostrzenica Juliusza Cezara. Żona Gajusza Oktawiusza (w latach 65 p.n.e. - 58 p.n.e.), matka Oktawii Młodszej i Oktawiana Augusta. Po śmierci Gajusza Oktawiusza jej drugim mężem został Lucius Marcius Philippus, konsul i zwolennik Juliusza Cezara.

Gajusz Juliusz Cezar - książka autorstwa Aleksandra Krawczuka, wydana po raz pierwszy w 1962 roku. Opowiada o życiu Juliusza Cezara, dyktatora Rzymu, a szerzej o losach Republiki i państw ościennych. Intencją autora było nakreślenie panoramy życia społecznego i politycznego czasów Cezara.

Bitwa pod Pistorią w Etrurii w styczniu 62 p.n.e. zakończyła krótkotrwałą wojnę domową w Starożytnym Rzymie, rozgorzałą na skutek zdarzeń, które przeszły do historii jako tzw. Sprzysiężenie Katyliny. W bitwie starły się, z jednej strony, armia senackiego stronnictwa optymatów, kierowanego przez konsulów Marka Cycerona (nieobecny na polu bitwy) i Gajusza Antoniusza Hybrydę (faktyczny dowódca), a z drugiej, odwołujące się do haseł programu stronnictwa popularów, zbuntowane oddziały weteranów pod wodzą Katyliny.

Cezar – jeden z tytułów używany przez rzymskich cesarzy. Słowo cezar było rodowym mianem Juliusza Cezara oraz Oktawiana – jego adoptowanego syna i pierwszego cesarza rzymskiego, ale z czasem stało się tytułem władców Rzymu. W okresie tetrarchii tytułu cezara używali dwaj młodsi tetrarchowie.

Octavia Minor (ur. ok. 69 p.n.e., zm. 11 p.n.e.) – jedyna córka Gajusza Oktawiusza (Gaius Octavius) i jego drugiej żony Atii Starszej (Atia Balba Caesonia Maior). Siostra Gajusza Oktawiusza, po adopcji noszącego nazwisko Gajusza Juliusza Cezara Oktawiana (Gaius Iulius Caesar Octavianus), czyli późniejszego cesarza Augusta. August darzył ją zawsze miłością i szacunkiem i Oktawia miała na niego duży wpływ. Urodziła się w Noli w Italii około 69 p.n.e..

Lucjusz Juliusz Cezar (Lucius Vipsanius, po adopcji przez cesarza Augusta Lucius Iulius Caesar) (ur 17 p.n.e. - zm. 20 sierpnia 2 n.e) syn Marka Agrypy, wnuk cesarza Augusta.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja