Ghaznawidzi

Ghaznawidzi – dynastia pochodzenia tureckiego, panująca od 977 do 1186 roku na terenach dzisiejszego Afganistanu i północnych Indii, a w okresie największej potęgi także we wschodnim Iranie i Azji Środkowej.

Północne Yan (407-436) – jedno z licznych, krótkotrwałych państw w północnych Chinach, powstałych w okresie podziału po upadku dynastii Han i po nieudanej unifikacji kraju przez Dynastię Jin, w tak zwanym okresie Szesnastu Królestw.

Późniejsze Yan (384–407) – jedno z licznych, krótkotrwałych państw w północnych Chinach, powstałych w okresie podziału po upadku dynastii Han i po nieudanej unifikacji kraju przez Dynastię Jin, w tak zwanym okresie Szesnastu Królestw.

Muhammad Ibn Mahmud Ibn Sebüktigin (pełne imię: Dżalal ad-Daula wa-Dżamal al-Milla Abu Ahmad Muhammad Ibn Mahmud Ibn Sebüktigin) (ur. ok. 997 - zm. 1041) - sułtan z dynastii Ghaznawidów panujący dwukrotnie, od kwietnia do października 1030 oraz od przełomu 1040/1041 aż do śmierci.

Dynastia Shang lub Yin – pierwsza historycznie potwierdzona dynastia panująca w Chinach, która panowała na północnym wschodzie Chin właściwych w dolinie Rzeki Żółtej od 1600 p.n.e. do 1046 p.n.e.. Była następczynią na wpół legendarnej dynastii Xia i poprzedzała dynastię Zhou.

Hetyci (biblijni חתי lub HTY) – lud posługujący się indoeuropejskim językiem hetyckim, który około XVII w. p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa (dzisiejsze Boğazkale) w Anatolii. Potęga państwa opierała się na znakomicie, jak na owe czasy, uzbrojonej armii (broń z żelaza, zbroje, doskonałe rydwany bojowe). W okresie swojej największej świetności Hetyci kontrolowali Anatolię, północną Mezopotamię, Syrię i Palestynę. Państwo Hetytów upadło około 1200 p.n.e. prawdopodobnie pod naporem Ludów Morza, chociaż nieliczne hetyckie miasta-państwa w północnej Syrii przetrwały do roku 708 p.n.e.

Winnik (Ampelopsis Michaux) – rodzaj pnączy z rodziny winoroślowatych (Vitaceae). Liczy około 30 gatunków z centrum występowania (największym zróżnicowaniem) we wschodniej Azji, nieliczne gatunki występują w Azji południowo-wschodniej, w Ameryce Północnej i Środkowej. Niektóre gatunki uprawiane są jako pnącza ozdobne, w warunkach Europy Środkowej jednak przemarzają.

Polonnaruwa - zabytkowe miasto w Sri Lance. Po zniszczeniu Anuradhapury w 993 n.e. przez władcę hinduskiego Rajaraja Chola I dotychczasowa okresowa rezydencja królewska została przekształcona w stolicę. Zbudowano obiekty religii hinduistycznej, w tym świątynię boga Sziwy. Odzyskanie Cejlonu przez króla Vikkamabahu (znanego też jako Kassapa VI) nie tylko nie pozbawiło Polonnaruwy funkcji stołecznych, ale została ona zabudowana dodatkowo świątyniami buddyjskimi, z których najważniejsza była Hatadage (Świątynia Zęba Buddy). Największy rozkwit osiągnęła Polonnaruwa w okresie panowania króla Parâkramabâhu I Wielkiego w latach 1153-1186. Stworzył on otoczone potrójnym murem bajkowe miasto-ogród, w którym pałace i świątynie były wtopione w krajobraz. Z okresu jego panowania pochodzi także Lankatilaka, potężna ceglana budowla z zachowanym wielkim posągiem Buddy oraz Gal Vihara, klasztor z zespołem wielkich rzeźb skalnych. Jeden z jego następców, król Nissanka Malla, zbudował jeszcze jedną imponującą budowlę - Rankot Vihara, jest to stupa o średnicy 175 m i o wysokości 55 m. W późniejszym okresie miasto było często najeżdżane przez sąsiadów, funkcję stolicy pełniło jeszcze okresowo w XIII wieku.

Qu (曲) - rodzaj poezji chińskiej; stał się powszechny w okresie Południowej Dynastii Song, a największą popularnością cieszył się okresie Yuan, stąd gatunek nazywa się czasem Yuan qu (元曲).

Wczesne ośrodki miejskie pojawiły się na terenach dzisiejszego Afganistanu już w III tysiącleciu p.n.e. Po 2000 roku p.n.e. zamieszkali na tych terenach Ariowie. Za ich czasów powstało, w miejscu gdzie dzisiaj jest Kabul, miasto. Na przełomie VI-V wieku p.n.e. ziemie Afganistanu zostały podbite przez króla Persji Dariusza I Wielkiego. Perscy władcy borykali się z ciągłymi rebeliami w okolicach dzisiejszych Kandaharu i Quetty.

Częściowe zaćmienie Słońca z 4 stycznia 2011 było widoczne w Europie (z wyjątkiem Islandii, Wysp Owczych i północnych krańców Półwyspu Skandynawskiego), a także w Afryce Północnej, na Bliskim Wschodzie, Azji Środkowej i zachodnich Chinach. Maksimum osiągnęło nad Zatoką Botnicką, gdzie faza liniowa zaćmienia wyniosła ponad 85%, a przesłonięciu uległo ok. 80% tarczy słonecznej.

Częściowe zaćmienie Słońca z 4 stycznia 2011 było widoczne w Europie (z wyjątkiem Islandii, Wysp Owczych i północnych krańców Półwyspu Skandynawskiego), a także w Afryce Północnej, na Bliskim Wschodzie, Azji Środkowej i zachodnich Chinach. Maksimum osiągnęło nad Zatoką Botnicką, gdzie faza liniowa zaćmienia wyniosła ponad 85%, a przesłonięciu uległo ok. 80% tarczy słonecznej.

Afganistan jest średniej wielkości państwem położonym na granicy trzech wielkich regionów geograficznych: Azji Środkowej, Azji Południowej i Azji Południowo-Zachodniej. Kraj ten przez wiele lat był areną podbojów i walk, ziemie dzisiejszego Afganistanu najeżdżali min. Grecy, Persowie i Arabowie. Dziś ten muzułmański kraj jest areną konfliktów pomiędzy międzynarodową armią sojuszu NATO, a próbującymi odzyskać władzę talibami.

Dynastia macedońska – ósma dynastia cesarska panująca w Cesarstwie Bizantyjskim. Członkowie rodu zasiadali na tronie cesarskim w latach 867-1056. Za czasów dynastii macedońskiej Bizancjum otrząsnęło się z klęsk zadanych przez najazdy arabskie, przywrócono potęgę militarną i prestiż na arenie międzynarodowej, zapoczątkowany przez ostatniego władcę z dynastii amoryjskiej – Michała III. Najwybitniejszym przedstawicielem rodu był Bazyli II Bułgarobójca, który ugruntował dokonania poprzedników oraz zniszczył Carstwo Bułgarii.

Wielcy królowie Irlandii byli formalnymi suwerenami wyspy Irlandia w średniowieczu, w okresie rozdrobnienia Irlandii na kilkadziesiąt królestw. Sprawowali swoją władzę ze wzgórza Tara. Tytuł został zniesiony przez Anglików w 1186. Choć w późniejszych wiekach dwukrotnie próbowano reaktywować arcykrólestwo, nie udało się już zjednoczyć wyspy.

Zapaliczka cuchnąca, zakrzewka cuchnąca, asant cuchnący (Ferula assa-foetida) – gatunek rośliny z rodziny selerowatych. Występuje na piaszczystych i kamienistych pustyniach w północnych rejonach Indii, w Iranie i Afganistanie, niekiedy jest uprawiana w południowej Europie.

XXX dynastia - dynastia władców starożytnego Egiptu, rezydujących w Sebennytos. Dynastia panowała w latach 380-342 p.n.e. Była to ostatnia dynastia władców pochodzenia rdzennie egipskiego.

Królestwo Afganistanu (pst. د افغانستان واکمنان, prs. پادشاهي افغانستان) – historyczne państwo położone w Azji Środkowej, na terenie obecnego Afganistanu, istniejące w latach 1926-1973.

Islamski Emirat Afganistanu (pt. د افغانستان اسلامي امارات) – historyczne państwo położone w Azji Środkowej, na terenie obecnego Afganistanu, istniejące w latach 1996-2001 pod rządami talibów.

Karolingowie francuscy – dynastia królów w królestwie Franków zachodnich, panująca w latach 840 – 987. Obejmowała dziewięciu królów panujących:

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja