Grupa językowa

Grupa językowa – jednostka używana w genetycznej klasyfikacji języków naturalnych. Określa grupę języków w obrębie podrodziny językowej i może dzielić się na podgrupy (zespoły) językowe.

Język dogoński, także: języki dogońskie - grupa kilkunastu etnolektów, tradycyjnie klasyfikowanych jako dialekty jednego języka w obrębie grupy woltyjskiej (gur) języków nigero-kongijskich. Ostatnio postuluje się jednak uznanie dialektów dogońskich za osobne języki, tworzące samodzielną rodzinę językową, w obrębie języków wolta-kongijskich, a nawet odrębną od języków nigero-kongijskich.

Grupa wschodnia języków południowosłowiańskich lub grupa bułgarsko-macedońska - grupa dwóch blisko spokrewnionych ze sobą języków południowosłowiańskich, którą stanowią język bułgarski i macedońskiego. Stoi ona w opozycji do grupy zachodniej, którą stanowią języki diasystemu serbsko-chorwackiego i język słoweński. Grupa ta posiada nie tylko swoiste cechy słowiańskie, ale też takie, które powstały pod wpływem języków niesłowiańskich, co tłumaczone jest sąsiedztwem tych języków również z niesłowiańskimi językami Bałkanów, należą zatem do tzw. bałkańskiej ligi językowej.

Przedindoeuropejski substrat językowy - grupa języków, używanych w Europie i Azji Przedniej przed przybyciem na te tereny ludów mówiących językami indoeuropejskimi - najstarsza znana warstwa językowa tych terenów. Na określenie substratu przedindoeuropejskiego używano dawniej nazwy języki azjanickie, współcześnie języki tej grupy dzieli się na mniejsze ligi, bądź rodziny językowe.

Polityka językowa – zbiór zasad i założeń przyjęty przez władze danego państwa w stosunku do języka lub języków obowiązujących bądź używanych na jego terenie. Obejmuje ona przyjęcie języka urzędowego, określenie sposobu jego nauczania, status języków mniejszości narodowych a także stosunek do ochrony języka przed wpływem obcych kultur.

Języki trans-nowogwinejskie - rodzina językowa wyróżniana wśród licznych i bardzo zróżnicowanych języków używanych przez ludność Nowej Gwinei. Obejmuje 477 języków.

Języki melanezyjskie - autochtoniczne języki Melanezji, używane współcześnie przez ok. 1 mln. osób. Jest to określenie geograficzne, nie genetyczne - języki melanezyjskie nie tworzą rodziny językowej, zalicza się do nich ponad 400 języków z rodziny austronezyjskiej oraz z grupy papuaskiej.

Języki trans-nowogwinejskie - rodzina językowa wyróżniana wśród licznych i bardzo zróżnicowanych języków używanych przez ludność Nowej Gwinei. Obejmuje 477 języków.

Języki rdzenne malajsko-polinezyjskie - grupa w obrębie języków malajsko-polinezyjskich, zaproponowana w 2002 roku przez badaczy Wouka i Rossa. Nazwali tak oni pierwotną (rdzenną) grupę języków, będącą zalążkiem całej rodziny języków malajsko-polinezyjskiej. Według tej hipotezy języki malajsko-polinezyjskiej miałyby się rozprzestrzenić z wyspy Sulawesi na Ocean Indyjski jak i Ocean Spokojny dając początek zarówno językom używanym w Indonezji i na Madagaskarze jak i w Polinezji. Koncepcja ta znalazła umiarkowane poparcie ze strony innych uczonych.

Języki kuszyckie wschodnie (wschodniokuszyckie) - grupa 33 języków afroazjatyckich z podrodziny języków kuszyckich, używanych na terenach Rogu Afryki.

Języki afrykańskie - potoczne, czysto geograficzne określenie języków używanych na kontynencie afrykańskim, obejmujące takie grupy i rodziny językowe jak: języki afroazjatyckie, języki nigero-kongijskie (z rodziną bantu), języki nilo-saharyjskie i języki khoisan (buszmeńsko-hotentockie), niekiedy także język malgaski. Z języków objętych tą nazwą często wyklucza się jednak języki semickie, zawężając jej zakres niemal wyłącznie do języków Czarnej Afryki.

Omówione w tym artykule języki to języki sztuczne, których twórcy oparli się na językach słowiańskich. Języki te łączy w zasadzie jedynie określenie ich przez autorów jako należących do języków północnosłowiańskich, fikcyjnej grupy języków słowiańskich. Tej fikcyjnej grupy języków północnosłowiańskich nie należy mylić z rzeczywiście istniejącą grupą języków północnosłowiańskich.

Seto lub Setu – etniczna i językowa mniejszość zamieszkująca południowo-wschodnią Estonię i północno-zachodnią Rosję. Większość jej członków zna język seto, wyznaje prawosławie i posiada obywatelstwo estońskie. Seto, przez niektórych lingwistów uważany jest za dialekt estońskiego, inni natomiast twierdzą iż jest to odrębny język. Pełna zgoda panuje natomiast co do klasyfikacji- zaliczany jest do podgrupy języków bałtyckofińskich, grupy języków ugrofińskich i do uralskiej rodziny językowej. Sami Seto zwracają dużą uwagę na uczenie swojego języka młodszych pokoleń, jak i zachowanie religii prawosławnej.

Języki słowiańskie – grupa języków w obrębie rodziny języków indoeuropejskich (podrodzina bałtosłowiańska). Składa się z trzech zespołów językowych: zachodnio-, wschodnio- i południowosłowiańskiego. Najstarsze zachowane manuskrypty z tekstami słowiańskimi pochodzą z X wieku. Do zapisu języków słowiańskich używane są lub były alfabety: głagolicki, cyrylicki i łaciński (w niewielkim zakresie również arabski). Wywodzą się z języka prasłowiańskiego używanego przez dawnych Słowian, który uległ ostatecznemu rozbiciu na dialekty regionalne w wyniku ekspansji Słowian na Bałkany w VI wieku naszej ery.

Grupa pomorska języków lechickich - hipotetyczna grupa języków lub dialektów, którymi posługiwała się i nadal posługuje się autochtoniczna ludność polskiego Pomorza Zachodniego i Pomorza Gdańskiego. Grupa ta bywa również określana jest jako grupa środkowolechicka, gdyż charakteryzują ją cechy typowe zarówno dla dialektów zachodniolechickich (język połabski) jak i wschodniolechickich (język polski).

Grupa zachodnia języków południowosłowiańskich lub grupa serbochorwacko-słoweńska - podgrupa języków południowosłowiańskich, którą stanowią język słoweński i języki powstałe na bazie języka serbsko-chorwackiego. Stoi w opozycji do grupy wschodniej, którą tworzą języki bułgarski i macedoński.

Grupa G języków Bantu - grupa języków przydzielonych ze względów bardziej geograficznych niż genetycznych przez Malcolma Guthrie (klasyfikacja oficjalnie przyjęta do językoznawstwa), używanych we wschodniej Afryce, zwłaszcza w Tanzanii. Należy tu popularny język Czarnego Lądu - suahili.

Prawa językowe lub językowe prawa człowieka to prawa człowieka dotyczące indywidualnego i grupowego prawa do wyboru języka lub języków do komunikacji, zarówno w sferze prywatnej, jak i publicznej, bez względu na pochodzenie narodowe, etniczne albo liczbę osób posługujących się językiem na danym terytorium.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja