Grupa symetrii –
grupa, której elementami są przekształcenia symetrii, a działaniem jest
złożenie. Grupy symetrii odgrywają wielką rolę w
fizyce, a w szczególności w takich jej działach jak:
fizyka ciała stałego,
fizyka kwantowa,
teoria pola,
kwantowa teoria pola,
mechanika klasyczna, a także
krystalografia.
Mechanika kwantowa (teoria kwantów) –
teoria praw ruchu obiektów świata mikroskopowego. Poszerza zakres
mechaniki na odległości
czasoprzestrzenne i
energie, dla których przewidywania
mechaniki klasycznej nie sprawdzały się. Opisuje przede wszystkim obiekty o bardzo małych
masach i rozmiarach - np.
atom,
cząstki elementarne itp. Jej granicą dla średnich rozmiarów lub średnich energii czy
pędów jest
mechanika klasyczna.
Teoria oddziaływań elektrosłabych (Teoria Małej Unifikacji) -
kwantowa teoria pola opisująca oddziaływania słabe oraz elektromagnetyczne. Zawiera ona w sobie
wcześniejszą teorię oddziaływań słabych i
elektrodynamikę kwantową.
Twierdzenie Mermina-Wagnera, twierdzenie Mermina–Wagnera–Hohenberga, twierdzenie Colemana - twierdzenie z
kwantowej teorii pola i
fizyki statystycznej, mówiące, że niemożliwe jest
spontaniczne złamane symetrii w skończonej (dodatniej) temperaturze w układzie o wymiarze jeden lub dwa.
Elektrodynamika kwantowa (
ang. QED – Quantum ElectroDynamics) jest to
kwantowa teoria pola opisująca
oddziaływanie elektromagnetyczne. Jest ona kwantowym uogólnieniem
elektrodynamiki klasycznej. Elektrodynamika kwantowa wyjaśnia takie zjawiska jak rozszczepianie poziomów energetycznych atomu w polach elektrycznych i magnetycznych, oraz zwiększanie się wówczas liczby linii widmowych.
Relatywistyczna mechanika kwantowa dotyczy efektów kwantowych, gdy cząstki poruszają się z dowolnie dużymi prędkościami, również bliskimi
prędkości światła. W teorii tej nierelatywistyczne
równanie Schrödingera (słuszne dla małych prędkości) zamienione jest
równaniem Kleina-Gordona lub
Diraca. Relatywistyczna mechanika kwantowa stosuje kwantowy opis ruchu w
czasoprzestrzeni Minkowskiego. Immanentną cechą opisu relatywistycznego mechaniki kwantowej z użyciem równania Diraca jest istnienie
spinu. Teoria ta napotyka na liczne problemy interpretacyjne (
zitterbewegung,
paradoks Kleina, rozwiązania o ujemnej energii) i przez to nie jest spójną teorią. Jej naturalnym uogólnieniem jest
kwantowa teoria pola, która w sposób naturalny rozwiązuje większość problemów relatywistycznej mechaniki kwantowej.
Grawiton to hipotetyczna
cząstka elementarna, która nie posiada
masy, ani
ładunku elektrycznego i przenosi
oddziaływanie grawitacyjne. Teoria grawitonu jest podstawą różnych
kwantowych teorii grawitacji, będących wersją
kwantowej teorii pola, ale nie
Modelu Standardowego.
Chromodynamika kwantowa (
ang. QCD – Quantum Chromo Dynamics) – teoria oddziaływań silnych czyli
kwantowa teoria pola opisująca
oddziaływanie silne, najsilniejsze z
oddziaływań podstawowych.
Mechanika klasyczna – dział
mechaniki w
fizyce opisujący ruch ciał (
kinematyka), wpływ oddziaływań na ruch ciał (
dynamika) oraz badaniem równowagi ciał materialnych (
statyka). Mechanika klasyczna oparta jest na prawach ruchu (
zasadach dynamiki) sformułowanych przez
Isaaca Newtona, dlatego też jest ona nazywana "mechaniką Newtona" (
Principia). Mechanika klasyczna wyjaśnia poprawnie zachowanie się większości ciał w naszym otoczeniu.
Stała Plancka (oznaczana przez h) jest jedną z podstawowych
stałych fizycznych. Ma wymiar
działania, pojawia się w większości równań
mechaniki kwantowej.
Teoria kwantowa - a właściwie kwantowe teorie to teorie szczegółowe modele fizyczne, które za swą podstawę teoretyczną przyjmują
mechanikę kwantową. Często nazwa teoria kwantowa jest używana jako synonim mechaniki kwantowej.
Supergrawitacja (skrót: SUGRA z
ang. SUperGRavity) –
fizyczna teoria pola łącząca
supersymetrię z
ogólną teorią względności. W wyniku jej rozwinięcia o oddziaływania elektromagnetyczne i jądrowe (odrzucona już) kandydatka na tzw.
Teorię Wszystkiego.
Teoria przejść fazowych – dziedzina
fizyki znajdująca się na pograniczu
termodynamiki fenomenologicznej, fizyki materiałowej,
chemii fizycznej,
teorii pola. Jest to dziedzina zajmująca się doświadczalnym i teoretycznym opisem tak zwanych zjawisk krytycznych zachodzących podczas
przejść fazowych.
Supergrawitacja (skrót: SUGRA z
ang. SUperGRavity) –
fizyczna teoria pola łącząca
supersymetrię z
ogólną teorią względności. W wyniku jej rozwinięcia o oddziaływania elektromagnetyczne i jądrowe (odrzucona już) kandydatka na tzw.
Teorię Wszystkiego.
Grupą Weyla -
grupa symetrii układu pierwiastkowego. W zależności od konkretnej realizacji układu pierwiastkowego rozpatrywane są różne grupy Weyla: półprostej rozszczepialnej algebry Lie, przestrzeni symetrycznej,
grupy algebraicznej.
W
fizyce i
astronomii, zwłaszcza w teorii grawitacji –
ogólnej teorii względności promień Schwarzschilda jest charakterystycznym promieniem stowarzyszonym z każdą
masą. Wzór podał
Karl Schwarzschild w roku 1916 - był to jeden z rezultatów jego badań i prób wyprowadzenia dokładnego rozwiązania równań
pola grawitacyjnego na zewnątrz statycznej, sferycznie symetrycznej gwiazdy (zobacz:
Metryka Schwarzschilda, która jest rozwiązaniem
równań pola Einsteina). Promień Schwarzschilda jest proporcjonalny do masy. Promień Schwarzschilda zwany jest też czasami promieniem grawitacyjnym, choć najczęściej jako promień grawitacyjny określa się wielkość dwukrotnie mniejszą, mającą zastosowanie przy opisie rotujących (pozbawionych sferycznej symetrii) czarnych dziur opisywanych
metryką Kerra.
Natężenie pola grawitacyjnego - wektorowa wielkość fizyczna charakteryzująca
pole grawitacyjne. Równa jest sile, z jaką dane pole grawitacyjne działa na jednostkową masę. Inaczej mówiąc natężenie pola grawitacyjnego można obliczyć dzieląc siłę grawitacyjną działającą na pewne ciało przez
masę tego ciała
Teoria pola średniego, przybliżenie pola średniego, pole średnie, MFT (od ang. Mean-Field Theory) to rodzaj przybliżenia stosowanego w
fizyce wielu ciał polegającego na zastąpieniu bezpośrednich oddziaływań cząstka-cząstka uśrednionym, efektywnym
potencjałem układu działającym na każdą z cząstek.