Linki:
Święty,
Żywoty świętych,
Agnostycyzm,
Bollandyści,
Chrześcijaństwo,
Cud (religia),
Elewacja (kult świętych),
Franciszek Sowa,
Henryk Fros,
Język grecki,
Legenda,
Religia,
Starożytność,
Translacja (kult świętych),
Władysław Kopaliński,
Żywoty świętych, hagiografia (
gr. hagios = święty, graphein = pisać) – dział piśmiennictwa
religijnego zapoczątkowany w
starożytności (za czasów pierwszych chrześcijan, prawdopodobnie w Rzymie), który obejmuje żywoty
świętych,
legendy z nimi związane oraz opisy
cudów. Hagiografia składa się z trzech części, opisujących:
Atrybuty świętych – w sztuce chrześcijańskiej przedmioty lub symbole, które czynią określonego
świętego łatwiej rozpoznawalnym. Często atrybut świętego nawiązuje do jego
życia, męczeństwa lub legendy.
Dramat jezuicki (inna nazwa: teatr jezuicki) - typ widowiska scenicznego obejmujący dramaty wystawiane w teatrach uczniowskich działających przy szkołach jezuickich od drugiej połowy XVI w. do kasaty zakonu w 1773. Grane były po łacinie, tematy czerpano z
Biblii i z żywotów świętych (
hagiografia), nawiązywano do gatunków wywodzących się ze starożytności (m. in. do
tragedii) i ze średniowiecza (m. in. do
moralitetu). Dramat jezuicki był w Polsce jednym z najważniejszych zjawisk życia teatralnego epoki
baroku.
Hilarion, w
hagiografii prawosławnej Hilarion Wielki (ur. ok. 293 w Thavatha., zm. 371) – mnich
chrześcijański, jeden z twórców wspólnot monastycznych powstających w Gazie w IV w.
W
hagiografii istnieje podział na świętych o
imieniu Szymon i Symeon będącego oboczną formą pierwszego imienia. Między ponad dwudziestu świętymi znajdują się między innymi:
Romanistyka (filologia romańska) – nauka o
językach romańskich i
literaturze pisanej w tych językach. Obejmuje całokształt wiedzy na temat tych języków oraz krajów w których są one używane, głównie w kontekście podobieństwa i różnic między nimi. Obejmuje również zagadnienia związane z nauką tych języków w szkołach czy na uniwersytetach.
Doroto, cna dziewko czysta (znana też jako: Pieśń o św. Dorocie) – średniowieczna pieśń
hagiograficzna, poświęcona
świętej Dorocie. Napisana jest mieszaniną języka polskiego i czeskiego. Zanotowana została prawdopodobnie ok. 1420 roku.
Piotrowin - bohater
hagiograficznej legendy z XI wieku. Biskup krakowski św.
Stanisław ze Szczepanowa zakupił od Piotra Strzemieńczyka z Janiszewa zwanego Piotrowinem dobra ziemskie na rzecz biskupstwa. Po śmierci Piotrowina ustalenie własności było niemożliwe, toteż biskup Stanisław wskrzesił Piotrowina, by ten poświadczył prawdę w procesie.
Włosko-polskie związki literackie – pierwsze informacje na temat wzajemnych stosunków
literackich Polski i
Włoch pochodzą ze źródeł
hagiograficznych. Obecnie kontakty z kulturą włoską uważane są za najbogatsze ze wszystkich związków Polski z kulturami europejskimi.
Powieść biograficzna (fr. vie romancée) – odmiana
powieści historycznej przedstawiająca życie jednej lub kilku postaci historycznych (por. "żywoty równoległe"). Jej rodowód wywodzi się z starożytnych żywotów sławnych ludzi (
Plutarch,
Swetoniusz),
hagiografii i
XIX-wiecznej powieści historycznej. Zazwyczaj oparta jest na dokumentach, zaś te fragmenty życiorysu, które nie znalazły odzwierciedlenia w historiografii uzupełniane są najczęściej hipotezami i
fikcją literacką.
Gonzalo de Berceo (ur. ok. 1190, zm. 1240) – pierwszy znany z nazwiska poeta
hiszpański, autor
żywotów świętych, literatury maryjnej i utworów przeznaczonych do wykorzystania podczas nabożeństw.
Związek Wolnych Chrześcijan -
chrześcijańska wspólnota o charakterze
ewangelicznym, w latach
1947-
1981 wchodząca w skład
Zjednoczonego Kościoła Ewangelicznego. Kontynuatorem tradycji wolnych chrześcijanie w
Polsce jest
Kościół Wolnych Chrześcijan.
Romanistyka (filologia romańska) – nauka o
językach romańskich i
literaturze pisanej w tych językach. Obejmuje całokształt wiedzy na temat tych języków oraz krajów w których są one używane, głównie w kontekście podobieństwa i różnic między nimi. Obejmuje również zagadnienia związane z nauką tych języków w szkołach czy na uniwersytetach.
Wspólnota Chrześcijan nazywana również Społecznością Chrześcijan (niem. Die Christengemeinschaft) - światowy ruch odnowy religijnej powołujący się na
Biblię i
antropozofię. Kościół ten nie uznaje żadnych dogmatów. Całość życia religijnego koncentruje się na kulcie. Kościół ten nie jest uznawany za chrześcijański przez inne, większe kościoły.
Sabine Baring-Gould (ur.
28 stycznia 1834, zm.
2 stycznia 1924) - angielski
hagiograf, antykwarysta i powieściopisarz. Jego bibliografia obejmuje ponad 1240 odrębnych tekstów, m.in. Curious Myths of the Middle Ages.
Głos Prześladowanych Chrześcijan (
ang. Voice of the Martyrs) – międzynarodowa organizacja wspierająca prześladowanych chrześcijan na świecie założona pod wpływem pastora
Richarda Wurmbranda. Misją Głosu jest uświadomienie ludziom, że setki tysięcy chrześcijan każdego roku jest zabijanych, torturowanych, więzionych czy też napastowanych za samo bycie chrześcijanami.
Jan z Mailly
OP (ur. pod koniec
XII wieku w Mailly we Francji, zm. w 2. poł.
XIII wieku) – francuski dominikanin, duchowny diecezji
Auxerre,
hagiograf, autor legendariusza pt. Abbreviatio in gestis et miraculis sanctorum. Z dzieła tego, które Jan z Mailly ukończył w roku
1243, po wstąpieniu do zakonu, korzystali Wincenty z Beauvais w Speculum historiae oraz
Jakub de Voragine w
Złotej legendzie. Jan z Mailly zredagował również kronikę pt. Chronica universalis metensis, która obejmuje dzieje chrześcijaństwa do roku 1254 i wspomina o
kobiecie na tronie papieskim.
św. Szymon Metafrasta także Symeon Metafrastes lub Symeon Logoteta - Jeden z najbardziej znanych
hagiografów bizantyjskich. Utożsamia się go z
logotetą (sekretarzem cesarskim) o tym samym imieniu. Żył w X wieku.
John Colgan -
hagiograf i historyk irlandzki urodzony w County Donegal w początkach XVII w. Przyłączywszy się do
zakonu franciszkanów działał jako profesor
teologii na Irish Franciscan College of St. Anthony w
Louvain. Prawdopodobna data śmierci
1657.
Legenda o świętym Aleksym – średniowieczny utwór o charakterze
hagiograficznym, wykorzystywany jako przykład dawnego
języka polskiego. Najstarsza zapisana wersja pochodzi z
XV wieku. Zabytek polskiej wersji utworu przechowywany jest obecnie w
Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie. Postać głównego bohatera zyskała sławę w Europie Zachodniej, gdzie jego kult został przeszczepiony z Bizancjum. Wyrazem tej popularności jest istnienie wierszowanych wersji legendy w wielu językach, np. w
starofrancuskim i
włoskim.