Linki:
475 p.n.e.,
480 p.n.e.,
499 p.n.e.,
550 p.n.e.,
Aleksander Krawczuk,
Azja,
Celtowie,
Europa,
Francja,
Góry Ryfejskie,
Geografia,
Grecja,
Herodot,
Hiperborejczycy,
Histiajos,
Historyk,
Iberowie,
Ilyria,
Ligurowie,
Milet,
Mitologia grecka,
Morze Śródziemne,
Morze Czarne,
Neurowie,
Ocean Atlantycki,
Półwysep Iberyjski,
Periplus (żeglarstwo),
Powstanie jońskie,
Scytowie,
Wenetowie (Italia),
Grecja – to kraj o urozmaiconej powierzchni leżący w
Europie Południowej, a dokładnie jej południowo-wschodniej części. Grecja zajmuje południową część Półwyspu Bałkańskiego. Z trzech stron oblewają ją morza (
Morze Jońskie od zachodu,
Morze Śródziemne od południa,
Morze Egejskie od wschodu i
Morze Kreteńskie od północnej strony wyspy
Kreta).
Iberowie - lud nieznanego pochodzenia, prawdopodobnie berberskiego i w
starożytności zasiedlający wschodnie wybrzeże
Półwyspu Iberyjskiego. W połowie
V wieku p.n.e. zmieszali się z
Celtami, przybyłymi z terenów dzisiejszej
Francji przez przełęcze w
Pirenejach. W wyniku tego powstał lud
Celtyberów.
Sarpedon był synem
Zeusa i
Europy. Został adoptowany przez króla
Krety Asteriosa. Sarpedon rywalizował o tron państwa ze swym bratem
Minosem, po czym uszedł do
Azji Mniejszej, gdzie założył greckie miasto
Milet. Powiadano, że
Zeus pozwolił mu dożyć bardzo podeszłego wieku.
Kios (
gr.: Kίος lub Kείος, Kíos lub Keíos;
łac. Cius) –
starożytne miasto
greckie leżące na terenie dawnej
Bitynii w
Azji Mniejszej (ob. północno-zachodnia
Turcja) oraz graniczące z
Propontydą (ob.
Morze Marmara). Zostało skolonizowane przez mieszkańców
Miletu w r.
627 p.n.e. Było ważnym miejscem na mapie sieci handlowej, na skrzyżowaniu dróg
Azji i
Europy. Nazwa miasta została później zmieniona na Prusias ad Mare, nadana przez
Prusjasza I, króla
Bitynii. Współczesną nazwą jest Gemlik, leżący na terenie prowincji
Bursa w
Turcji.
Morze Śródziemne –
morze międzykontynentalne leżące pomiędzy
Europą,
Afryką i
Azją, o powierzchni około 2,5 mln km².
Zasolenie wód Morza Śródziemnego wynosi 33-39
‰.
Mewa czarnogłowa (Ichthyaetus melanocephalus syn. Larus melanocephalus) - duży ptak wodny z rodziny mew, zamieszkujący północne brzegi
Morza Czarnego oraz
Kaukaz. Wyspowo w
Europie od
Holandii, poprzez południową
Francję,
Półwysep Apeniński i
Grecję po
Azję Mniejszą. Sporadycznie gnieździ się również w południowej
Anglii, północno-wschodniej
Hiszpanii oraz
Europie Śródkowej, w tym w
Polsce. Zimuje w basenach mórz
Śródziemnego i Czarnego, na
Półwyspie Iberyjskim i w
Maghrebie. Niektórzy uznają za podgatunek mewy czarnogłowej
mewę reliktową (Ichthyaetus relictus syn. I. melanocephalos relictus).
Hiperboreadzi (Hiperborejczycy) – w
mitologii greckiej ludzie, którzy żyli „ponad wiatrem północnym”, na krawędzi świata w
Hiperborei, w miejscu, w którym ciągle świeciło słońce. Cieszyli się tam ciągłym i idealnym szczęściem oraz wieczną młodością.
Apollo spędzał zimę pośród Hiperboreadów, odwiedzili ich także herosi:
Herakles i
Perseusz.
Przed najazdem
Rzymian,
Półwysep Iberyjski zamieszkiwały różne ludy niezjednoczone politycznie, ani gospodarczo.
Iberowie byli pod silnym wpływem kultur kolonizatorskich (
greckiej fenickiej,
kartagińskiej), a
Celtowie, przybyli między VII i VI w. p.n.e., bardziej zbliżali się do grupy kultur indoeuropejskich (wywodzący się z terenów dzisiejszych Niemiec). Celtowie zasiedlając się na nowych terenach często asymilowali się z tamtejszą ludnością, czego w tym przypadku owocem była kultura
celtyberyjska.
Morze Śródziemne –
morze międzykontynentalne leżące pomiędzy
Europą,
Afryką i
Azją, o powierzchni około 2,5 mln km².
Zasolenie wód Morza Śródziemnego wynosi 38-39
‰.
Turcja (
tur. Türkiye, Republika Turcji – Türkiye Cumhuriyeti) – państwo położone w
Azji na półwyspie
Azja Mniejsza, a częściowo również w
Europie ze stolicą w
Ankarze. Część europejska –
Tracja stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest od części azjatyckiej
morzem Marmara oraz cieśninami
Bosfor i
Dardanele. Turcja jest krajem czterech mórz, gdyż od północy otacza ją
Morze Czarne, od zachodu
Morze Egejskie i
morze Marmara, a od południa
Morze Śródziemne – nazywane w języku tureckim Morzem Białym.
Abaris (także Abarys, Awarysz) - postać w
mitologii greckiej. Był także postacią historyczną - greckim mędrcem. Żył w
VI w. p.n.e. Wspominają o nim
Herodot i
PindarCeltyberowie a raczej Celtoiberowie to nazwa ludu, który zamieszkiwał centralną część Hiszpanii w
okresie preromańskim. Byli wynikiem asymilacji ludów
celtyckich zamieszkujących północną część
Półwyspu Iberyjskiego i
Iberów, osiadłych na południu i wschodzie. Posługiwali się językiem należącym do grupy języków celtyckich.
Hyperborea – w
mitologii greckiej legendarna kraina, która miała znajdować się daleko na nieokreślonej północy, za siedzibą wiatru północnego –
Boreasza. Była to w wierzeniach
Greków kraina wiecznej szczęśliwości, coś w rodzaju raju na ziemi, o błogosławionym klimacie, dającym bez wysiłku wszystko, co trzeba. Jej mieszkańcy,
Hiperborejczycy, prowadzili beztroskie i szczęśliwe życie, wolne od chorób i cierpień, a nasyciwszy się nim, odbierali je sobie skacząc ze skały w morze.
Mewa czarnogłowa (Ichthyaetus melanocephalus syn. Larus melanocephalus) - duży ptak wodny z rodziny mew, zamieszkujący północne brzegi
Morza Czarnego oraz
Kaukaz. Wyspowo w
Europie od
Holandii, poprzez południową
Francję,
Półwysep Apeniński i
Grecję po
Azję Mniejszą. Sporadycznie gnieździ się również w południowej
Anglii, północno-wschodniej
Hiszpanii oraz
Europie Śródkowej, w tym w
Polsce. Zimuje w basenach mórz
Śródziemnego i Czarnego, na
Półwyspie Iberyjskim i w
Maghrebie. Niektórzy uznają za podgatunek mewy czarnogłowej
mewę reliktową (Ichthyaetus relictus syn. I. melanocephalos relictus).
Hyperborea – w
mitologii greckiej legendarna kraina, która miała znajdować się daleko na nieokreślonej północy, za siedzibą wiatru północnego –
Boreasza. Była to w wierzeniach
Greków kraina wiecznej szczęśliwości, coś w rodzaju raju na ziemi, o błogosławionym klimacie, dającym bez wysiłku wszystko, co trzeba. Jej mieszkańcy,
Hiperborejczycy, prowadzili beztroskie i szczęśliwe życie, wolne od chorób i cierpień, a nasyciwszy się nim, odbierali je sobie skacząc ze skały w morze.
Granica Europa - Azja - linia podziału
Eurazji na
Europę i
Azję; granica ta jest i zawsze była umowna; w dużym przybliżeniu łączy ona
Morze Czarne i
Morze Karskie.
Myrkinos, kolonia
jońska, założona po roku
510 p.n.e. w
Tracji w pobliżu ujścia rzeki
Strymon do morza przez
tyrana Miletu Histiajosa, który korzystał z poparcia
perskim na dworze królewski w
Suzie. Dalsze losy kolonii nie są znane, wiadomo jedynie, że w jej pobliżu w roku
497 p.n.e. zabity został (czy to przy oblężeniu miasta przez Persów, czy też podczas przypadkowego starcia z Trakami) zięć Histiajosa
Arystagoras, który zbiegł z Miletu po klęsce Jonów pod
Efezem, gdyż obawiał się, że powstanie zostanie wkrótce zdławione.
Chaber (Centaurea L.) –
rodzaj roślin z
rodziny astrowatych (Asteraceae Dum.), liczący 450-550 gatunków, rosnących głównie w
Europie i na obszarze
śródziemnomorskim, kilka gatunków pochodzi z
Azji,
Australii i
Ameryki Północnej. Nazwa rodzaju pochodzi od
Hipokratesa, który twierdził, że roślinę (Centarea cyanus) wskazał Grekom centaur
Chiron, wychowawca wielu herosów mitologii greckiej.
Gatunkiem typowym jest Centaurea centaurium L..
Lotofagowie (gr. Λωτοφάγοι Lōtophágoi „Zjadacze Lotosu”) - w
mitologii greckiej przyjaźnie usposobiony lud, żywiący się jedynie owocami
lotosu, które mają smak miodu oraz rozgniecionymi kwiatami. Przybyszy częstowali tą wyśmienitą potrawą, w ten sposób podróżny zapominał o wszystkim, chcąc jedynie pozostać w ich kraju. Jest to związane z grą słów w
języku greckim, ponieważ lotos (lōtós) i zapomnienie (lēthē) brzmią podobnie. Przydarzyło się to
Odyseuszowi w jego wędrówce. Kiedy część jego załogi zapomniała o
Itace, siłą zabrał ich na statek i przywiązał do ław wioślarskich. W starożytności sytuowano ich w północno-wschodniej Afryce, na wybrzeżu Libijskim wymienia ich
Herodot w
Dziejach.
Histria (Istros) - miasto
greckie nad
Morzem Czarnym przy ujściu
Dunaju, założone jako
kolonia Miletu , którego pozostałości znajdują się niedaleko obecnego
rumuńskiego miasteczka Istria.