Hidżra

Hidżra (z arab. hidżra(t); هِجْرَة - wywędrowanie, zerwanie stosunków, ucieczka - inaczej hegira) - "Wielka Emigracja" proroka Mahometa oraz jego zwolenników z Mekki do Jasribu, późniejszej Medyny. Mahomet i pierwsi muzułmanie musieli opuścić miasto z powodu prześladowań oraz braku przychylności ze strony Abu Lahaba, stryja Mahometa, który objął przywództwo rodu Haszymidów. Emigracja następowała drobnymi grupkami; z Mekki wywędrowało w sumie około 70 osób. Jako ostatni, 24 września 622 roku, Mekkę opuścił Mahomet wraz ze swoim doradcą i przyjacielem Abu Bakrem. Uchodźcy towarzyszący Mahometowi, nazywani muhadżirami (arab. muhadżirun - ci, którzy razem wywędrowali), ze względu za swoje zasługi dla religii zajęli potem najwyższe pozycje w ummie, pierwszej gminie wyznawców islamu. Początek roku, w którym miała miejsce hidżra, 16 lipca 622 roku, kilkadziesiąt lat po śmierci proroka, za panowania kalifa Omara, uznana została za początek ery muzułmańskiej. Od tego momentu liczy się lata w rachubie kalendarza muzułmańskiego oraz kalendarza irańskiego.

Safar (arab. صفر) jest drugim miesiącem kalendarza muzułmańskiego i tak jak wszystkie miesiące tego kalendarza jest ruchomy i przypada na różne pory roku. Podobno jego nazwa wywodzi się od żółtaczki, na którą to miano zapadać w porze roku przypadającej na miesiąc Safar przed reformą kalendarzową Mahometa, choć jest to tylko jedna z kilku hipotez. W tym miesiącu obchodzono kiedyś święto powrotu pielgrzymów z Mekki.

E.m. - ery muzułmańskiej", skrót stosowany w języku polskim, oznaczający datę od początku ery muzułmańskiej, której początek wiązany datą rozpoczęcia pielgrzymki Mahometa (Hidżra) z Mekki do Medyny - 16 lipca 622.

Kibla (arab. قبلة qiblah - kierunek) to kierunek, w którym muzułmanie powinni zwracać się podczas modlitwy. Zwyczaj ten jest starym obyczajem ludów semickich. Obowiązek ten został wyznaczony przez Koran i opisany jest w literaturze teologicznej. W pierwszych latach islamu muzułmanie modlili się w kierunku Jerozolimy. Kierunek ten został przejęty od Żydów i nakazany przez Mahometa wraz z wprowadzeniem obowiązku modlitwy.

Kalif (od arab. chalifa – następca) – tytuł następców Mahometa, czyli przywódców muzułmańskich społeczności państwowo-religijnych zwanych kalifatami. Pierwszym kalifem po śmierci Mahometa w 632 roku został Abu Bakr. Po zamordowaniu kalifa Alego w 661 roku doszło do rozłamu wewnątrz islamu w wyniku sporu o sukcesję na szyitów i sunnitów. Kalifowie szybko zaczęli tracić władzę polityczną nad rozrastającym się imperium muzułmańskim. W 909 r. powstał szyicki kalifat w Kairze, zniszczony przez Saladyna w 1171 r. W 929 roku emir Kordoby Abd ar-Rahman III ogłosił się kalifem, jednak już w 1031 kordobański kalifat rozpadł się.

Ali ibn Abi Talib (arab. علي بن أﺑﻲ طالب, ur. ok. roku 600/22. P.H., wg tradycji 13. radżaba w Mekce, zm. w styczniu 661/ramadanie 40. A.H. w Kufie) – brat stryjeczny, przybrany syn, a następnie zięć Mahometa, mąż Fatimy, pierwszy imam szyitów, ostatni z czterech kalifów prawowiernych (656-661/35-40. A.H.).

Abu Lahab właściwie Abd al-Uzza Ibn Abd al-Muttalib (arab. عبد العزة بن المطلب) (zm. ok. 624), jeden ze stryjów proroka Mahometa. O jego przywiązaniu do wierzeń sprzed islamu świadczy jego prawdziwe imię: Abd al-Uzza (arab. ‘sługa bogini Uzzy’). Natomiast przydomek Abu Lahab zawdzięcza podobno temu, że miał nieustannie rozpłomienione policzki. Z małżeństwa z Umm Dżamil doczekał się dwóch synów, o imionach Utba i Utajba. Szyici twierdzą, że miał romans z Lajlą Bint Harmala, matką wodza Amra Ibn al-Asa, zdobywcy Egiptu, sunnici jednak zaprzeczają temu. Służąca u Abu Lahaba, Suwajba była jednocześnie mamką Mahometa oraz Hamzy, innego ze stryjów proroka islamu; nawróciła się później na islam.

Ansarowie (od arab. الأنصار‎ , al - Ans.ār - pomocnik) - mieszkańcy Medyny, którzy poparli proroka Mahometa oraz jego pierwszych uczniów, muhadżirów.

Radżab - (arabski: رجب) nazwa siódmego miesiąca według księżycowego kalendarza muzułmańskiego. Miesiąc ten uważany jest za "pokojowy" dlatego nie wskazane jest prowadzenie podczas niego wojen; tradycja muzułmańska w tym miesiącu szczególnie zaleca odbycie tzw. "małej pielgrzymki" do Mekki (umry) a także post. Natomiast 27. dnia tego miesiąca obchodzone jest święto wniebowstąpienia proroka Mahometa.

Dynastia Haszymidów (Banu Haszim) - arystokratyczny ród arabski z plemienia Kurajszytów, obejmujący potomków dziadka Mahometa, Haszima ibn Abd al-Manafa, wraz z nim samym. Od X wieku do 1924 roku dziedziczni szarifowie Mekki i opiekunowie świętych miejsc islamu na Półwyspie Arabskim. Jedną z gałęzi rodu byli Abbasydzi. W XX wieku przedstawiciele rodu proklamowani zostali monarchami Jordanii i Iraku.

Fatima Zahra zwana też Fatemeh Al Zahraa lub Fatima Az-Zahra (arab.: فاطمة الزهراء) (ur. 605, zm. 632) była najmłodszą i ukochaną córką proroka Mahometa i jego żony Chadidży. W roku 625 poślubiła kuzyna swego ojca, Alego - późniejszego kalifa. Została matką Husajna i Hasana. Wywodzą się od nich potomkowie Mahometa.

Abd Allah ibn Abd al-Muttalib (ur. ok. 545 Mekka, zm ok. 570) – ojciec proroka islamu Mahometa. Kupiec mieszkający w Mekce. Zmarł podczas podróży handlowej, krótko przed narodzeniem syna.

Sajid Ahmed Barlewi (ur. 1786 , zm. 1831) - indyjski bojownik muzułmański. Walczył o wyzwolenie Indii spod okupacji brytyjskiej marząc o założeniu na ich terenie idealnego państwa muzułmańskiego (na wzór pierwszych gmin w czasach Mahometa). Założyciel w Indiach sekty wahabitów. Sufi.

Tatbir - arabski: تطبير - jest rytuałem szyitów. Znany jest również jako Talwar Zani i Qama Zani. To działania na własny rachunek biczowanie przez szyickich muzułmanów w smutku młodszych wnuk islamskiego proroka Mahometa, Imama Husajn ibn Ali, który zginął śmiercią męczeńską wraz z jego dziećmi, towarzysze i bliskich w bitwie pod Karbalą.

Abd Allah ibn Abd al-Muttalib (ur. ok. 545 Mekka, zm ok. 570) – ojciec proroka islamu Mahometa. Kupiec mieszkający w Mekce. Zmarł podczas podróży handlowej, krótko przed narodzeniem syna.

Ahl al-Bajt (arab. أهل البيت - "ludzie domu [Proroka]") - określenie dotyczące rodziny proroka Mahometa, znajdujące się w Koranie (33:33), rozmaicie interpretowane w teologii islamu.

Maria Koptyjka, arab. مارية القبطية Marija al-Kubtijja (zm. 637) – chrześcijanka obrządku koptyjskiego, konkubina lub żona proroka Mahometa od 628, z którym miała syna, Ibrahima, zmarłego w dzieciństwie; siostra Sirin, żony poety arabskiego Hasana Ibn Sabita.

Pielgrzymki w islamie – pielgrzymowanie do miejsc związanych z życiem Mahometa czy innych ważnych postaci islamu jest istotnym elementem religii muzułmańskiej. Odbycie pielgrzymki do Mekki (Arabia Saudyjska) jest jednym z pięciu filarów wiary (arkan) w tej religii. Można wyróżnić 3 rodzaje pielgrzymek w islamie:

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja