Linki:
Śmierć autora,
5 stycznia,
Hiperłącze,
Język angielski,
Leksja,
Płyta kompaktowa,
Postmodernizm (literatura),
Roland Barthes,
Ted Nelson,
Wiki,
World Wide Web,
Xanadu (oprogramowanie),
Hipertekst to organizacja danych w postaci niezależnych
leksji połączonych
hiperłączami. Hipertekst cechuje nielinearność i niestrukturalność układu leksji. Oznacza to, że nie ma z góry zdefiniowanej kolejności czytania leksji, a nawigacja między nimi zależy wyłącznie od użytkownika.
Leksja to najmniejszy fragment
hipertekstu. Leksja powinna być zamkniętą całością, niezależną od innych fragmentów. Powinna również zawierać
hiperłącza do innych leksji. Obecnie w tekstach technicznych częściej spotykanym określeniem jednostki hipertekstu jest węzeł (
ang. node).
Theodor Holm Nelson (ur.
1937) – twórca terminu "
hipertekst" (
1965, w rzeczywistości Nelson mówił już o hipermediach) i pionier technik informacyjnych. Ukuł także terminy
transkluzja i intertwingularity.
Douglas C. Engelbart (ur.
30 stycznia 1925) - amerykański naukowiec i wynalazca o norweskich korzeniach, znany powszechnie jako wynalazca
myszy komputerowej, pionier interfejsów użytkownika, współtwórca
hipertekstu, komputerów sieciowych, promotor wykorzystywania komputerów i sieci w rozwiązywaniu złożonych problemów cywilizacyjnych.
Problem-Oriented Medical Information System (PROMIS) - wyspecjalizowany system
hipertekstowy zaprojektowany do obsługi medycznej bazy wiedzy, opracowany w
1976 r. w University of Vermont - pierwszymi autorami byli Jan Schultz i dr Larry Weed.
Mystery meat navigation (skrót MMN, dosł. nawigacja tajemniczego mięsa) to zjawisko ukrytej nawigacji, które opisał i spopularyzował webdesigner Vincent Flanders. Występuje ono w
interfejsach użytkownika (szczególnie na stronach internetowych), gdy użytkownik nie wie dokąd prowadzi
hiperłącze, które widzi. W szczególnych przypadkach użytkownik nie widzi nawet gdzie znajdują się łącza.
Śledzenie źródeł (ang. source tracking) - zdolność systemu
hipertekstowego do rygorystycznego śledzenia pochodzenia każdego dokumentu lub cząstkowego dokumentu włączonego do systemu; system zapamiętuje, kto wprowadził informację, kiedy została wprowadzona, kiedy i przez kogo została zaktualizowana itd. Pozwala to precyzyjnie odtworzyć historię każdego dokumentu, a nawet jego małych części.
World Wide Web Wanderer – stworzony przez Matthew Graya prekursor przeszukiwania
WWW, nie tylko dlatego, że był pierwszy. Najważniejszą jego cechą było wykorzystanie
hipertekstowości. Aplikacja odwiedzała nowe strony WWW, przechodząc do nich po
odnośnikach. Była to pierwsza wyszukiwarka internetowa rozpoczynająca erę
robotów internetowych.
NoteCards - system
hipertekstowy opracowany w
1984 r. w
Xerox PARC, przez Randalla Trigga, Franka Halasza i
Thomasa Morana. Był w dużej mierze rezultatem przemyśleń Trigga zawartych w jego doktoracie z dziedziny hipertekstu.
Publikacja elektroniczna (ang. electronic publication) —
dokument, muzyka itp., utworzone z wykorzystaniem techniki multimedialnej oraz
hipertekstu i rozpowszechniane za pomocą mediów informatycznych (w tym w
Internecie). Do publikacji elektronicznych zaliczają się zarówno
dokumenty elektroniczne, jak i skomplikowane wydawnictwa, takie jak
gry komputerowe.
ENQUIRE – wczesny, niezrealizowany projekt
hipertekstowy (ok. 1980 r.)
Tima Berners-Lee, który zawierał szereg idei wdrożonych dekadę później w
World Wide Web oraz niektóre pomysły
Semantic Web, choć różniący się w niektórych istotnych kwestiach. Nazwa była skrótem od znanej w czasach wiktoriańskich samokształceniowej książki Enquire Within Upon Everything, którą Berners-Lee czytał w młodych latach.
World Wide Web (
ang. ogólnoświatowa sieć) (w skrócie określany jako WWW lub Web) –
hipertekstowy,
multimedialny,
sieciowy (
TCP/IP) system informacyjny oparty na publicznie dostępnych, otwartych standardach
IETF i
W3C. Pierwotnym i w chwili obecnej nadal podstawowym zadaniem WWW jest publikowanie informacji. WWW jest często błędnie utożsamiane z całym
Internetem, w rzeczywistości stanowi tylko jedną z jego najpopularniejszych usług.
Okruszki chleba, nawigacja okruszkowa lub ślad z okruszków (ang. breadcrumb) – technika nawigacji używana w
interfejsach użytkownika. Jej celem jest umożliwienie użytkownikom śledzenia ich aktualnej lokalizacji w programach lub dokumentach. Termin ten wywodzi się od oznaczania przebytej drogi przy pomocy okruszków, pozostawianych przez
Jasia i Małgosię, bohaterów popularnej baśni dla dzieci.
Architektura trójwarstwowa (ang. three-tier architecture lub three-layer architecture) - architektura typu
klient-serwer, w której
interfejs użytkownika, przetwarzanie danych i składowanie danych są rozwijane w postaci osobnych modułów, zwykle na oddzielnych platformach; koncepcja architektury trójwarstwowej wywodzi się z Rational Software.
Przetwarzanie danych (ang. data processing) – przekształcanie treści i postaci
danych wejściowych (ang. input) metodą wykonywania systematycznych operacji w celu uzyskania wyników (ang. output) w postaci z góry określonej. Wyróżnia się przetwarzanie numeryczne (stosunkowo skomplikowane
algorytmy i niewielkie ilości danych) oraz systemowe (stosunkowo proste algorytmy i duże ilości danych).
Żydówka z pomarańczami (Pomarańczarka, Przekupka z pomarańczami) −
obraz olejny polskiego malarza
Aleksandra Gierymskiego. Obraz został
zrabowany podczas wojny przez okupanta niemieckiego.