Historia Chin

Linki:
Łapownictwo, Żelazo, 12 kwietnia, 12 lutego, 141 p.n.e., 164 p.n.e., 17 kwietnia, 18 września, 1 października, 202 p.n.e., 206 p.n.e., 256 p.n.e., 27 marca, 29 grudnia, 29 sierpnia, 2 września, 30 maja, 33 p.n.e., 6 sierpnia, 8 sierpnia, 9 marca, 9 sierpnia, Abdykacja, Aden, Afganistan, Aksai Chin, Alkohole, Amu-daria, Amur (rzeka), An Lushan, Aneksja, Animizm, Annam, Archeologia, Architektura chińska, Armia Kwantuńska, Arunachal Pradesh, Astronomia, Austro-Węgry, Azja Środkowa, Bałchasz, Bajkał, Ban Chao, Banda czworga, Belgia, Bellona (wydawnictwo), Bhutan, Birma, Buddyzm, Cenzura, Chahar, Chińska Republika Ludowa, Chińska Republika Rad, Chiny, Chlorek sodu, Chrześcijaństwo, Chu, Cixi, Cypraea moneta, Czampa, Czang Kaj-szek, Czyngis-chan, Długi Marsz, Dalian, Dania, Datong, Deng Xiaoping, Dongting Hu, Dunhuang, Dynastia Han, Dynastia Jin (1115-1234), Dynastia Jin (265-420), Dynastia Liang, Dynastia Liao, Dynastia Liu Song, Dynastia Ming, Dynastia Qin, Dynastia Qing, Dynastia Shang, Dynastia Song, Dynastia Sui, Dynastia Tang, Dynastia Xia, Dynastia Yuan, Dynastia Zhou, Dynastie Południowe i Północne, Edykt, Ekspedycja północna, Epoka żelaza, Epoka Trzech Królestw, Epoka brązu, Eunuch, Falun Gong, Feudalizm, Francja, Fujian, Fuxi, Fuzhou, Geologia, George Marshall, Guangdong, Guangxu, Gwałt, Han (Okres Walczących Królestw), Han Wendi, Han Wudi, Han Xiandi, Han Xuandi, Hankou, Harem, Henan, Herbata, Hiroszima, Historia Afganistanu, Historia Armenii, Historia Azji, Historia Cypru, Historia Gruzji, Historia Indii, Historia Iraku, Historia Iranu, Historia Izraela, Historia Japonii, Historia Kazachstanu, Historia Kirgistanu, Historia Korei, Historia Libanu, Historia Rosji, Historia Tajlandii, Historia Tajwanu, Historia Turcji, Historia Uzbekistanu, Historia Wietnamu, Historiografia, Hiszpania, Holandia, Hong Xiuquan, Hongkong, Hongwu, Hu Jintao, Hu Yaobang, Hua Guofeng, Huai He, Huang Di, Huang He, Hubei, Hunan, II wiek, II wojna opiumowa, I wojna światowa, I wojna opiumowa, Imperium, Incydent mukdeński, Indeks ksiąg zakazanych, Indie, Industrializacja, Inflacja, Irygacja (rolnictwo), Islam, Józef Stalin, Język angielski, Język chiński, Jangcy, Jedwab, Jedwabny szlak, Jezuici, Jiang Zemin, Jiangxi, Jiaozhou, Junnan, Kambodża, Kang Youwei, Kanton (Chiny), Kapitulacja Japonii, Kartografia, Kitanowie, Kościół katolicki, Koguryŏ, Komanderia, Kompas magnetyczny, Komunistyczna Partia Chin, Komuny ludowe, Konflikt nad Ussuri, Konfucjanizm, Kontrybucja, Korea, Korea Północna, Koulun (półwysep), Królestwo Prus, Kronika Wiosen i Jesieni, Kuangsi, Kubilaj-chan, Kult przodków, Kultura Longshan, Kuomintang, Lüshun, Laos, Legizm, Leizu, Lenno, Li Si, Li Zicheng, Liaotung (półwysep), Liga Związkowa, Lin Biao, Liu Bang, Liu Shaoqi, Ludy irańskie, Luoyang, Makau, Mandżukuo, Mandżuria, Mandat Niebios, Manicheizm, Mao Zedong, Matematyka, Matteo Ricci, Mogadiszu, Mongołowie, Mongolia Wewnętrzna, Monopol, Morze Czerwone, Morze Japońskie, Morze Ochockie, Most Marco Polo, Muzułmanin, Nacjonalizm, Nagasaki, Nankin, Nanzhao, Napisy na kościach wróżebnych, Neolit w Chinach, Nepal, Nestorianizm, Niemcy, Ningbo, Ningxia, Ocean Spokojny, Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych, Okres Walczących Królestw, Okres Wiosen i Jesieni, Opium, Ormuz (cieśnina), Osiem Chorągwi, Północna dynastia Wei, Półwysep Koreański, Późniejsza dynastia Tang, Państwo Lu, Państwo Qi, Państwo Qin, Państwo Yan, Państwo Zhao, Palenie ksiąg i grzebanie uczonych, Paleoantropologia, Papier, Pauperyzacja, Pekin, Pięć Dynastii i Dziesięć Królestw, Pismo chińskie, Pismo małopieczęciowe, Plac Niebiańskiego Spokoju, Polityka otwartych drzwi, Porcelana, Portugalia, Powstanie Żółtych Turbanów, Powstanie Czerwonych Brwi, Powstanie Czerwonych Turbanów, Powstanie bokserów, Powstanie tajpingów, Proch, Protesty na placu Tian'anmen w 1989, Puyi, Qi (król), Qiang, Qin Shi Huang, Qinghai, Rada Bezpieczeństwa ONZ, Relacja rodzinna, Republika Chińska, Rewolucja Xinhai, Rewolucja kulturalna, Rosja, Ruch 4 Maja, Sekularyzacja, Shaanxi, Shang Yang, Shangdi, Shanxi, Shennong, Shu Han, Shun, Sikkim, Silla, Sogdiana, Song Huizong, Specjalne strefy ekonomiczne Chińskiej Republiki Ludowej, Stany Zjednoczone, Sto dni reform, Stowarzyszenie Białego Lotosu, Su Shi, Sun Chuanfang, Sun Jat-sen, Susza, Syczuan, Syr-daria, Szanghaj, Szantaż, Szantung, Szarańcza, Szesnaście Królestw, Sztuka chińska, Tael, Tajwan (wyspa), Tang Xuanzong (Li Longji), Taoizm, Tarym, Terakotowa Armia, Tiencin, Tolerancja, Tongzhi, Traktat nankiński, Traktat z Shimonoseki, Traktaty nierównoprawne, Trzech Dostojnych i Pięciu Cesarzy, Tuoba, Turkuci, Tybet (region), Włochy, Włodzimierz Lenin, Wang (tytuł), Wang Anshi, Wang Mang, Wei (Okres Trzech Królestw), Wei (Okres Walczących Królestw), Wei He, Wen Jiabao, Wielka Brytania, Wielki Mur Chiński, Wielki skok naprzód, Wietnam, Wojna chińsko-francuska, Wojna chińsko-indyjska, Wojna chińsko-japońska (1937-1945), Wojna na Pacyfiku, Wu (Okres Trzech Królestw), Wu Zetian, Wuyue, Wyspy Riukiu, XIV Dalajlama, Xi'an, Xiamen, Xianbei, Xianyang, Xiongnu, Xixia, Yao (władca), Yu, Yuan Shikai, Zaćmienie Księżyca, Zaćmienie Słońca, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Zakir Husain, Zaratusztrianizm, Zhang Qian, Zhang Zuolin, Zhao Ziyang, Zhejiang, Zheng He, Zhou Enlai, Zhu De, Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich,
Dynastia Shang lub Yin – pierwsza historycznie potwierdzona dynastia panująca w Chinach, która panowała na północnym wschodzie Chin właściwych w dolinie Rzeki Żółtej od 1600 p.n.e. do 1046 p.n.e.. Była następczynią na wpół legendarnej dynastii Xia i poprzedzała dynastię Zhou.

XXX dynastia - dynastia władców starożytnego Egiptu, rezydujących w Sebennytos. Dynastia panowała w latach 380-342 p.n.e. Była to ostatnia dynastia władców pochodzenia rdzennie egipskiego.

Pięć Dynastii i Dziesięć Królestw (907-960) - burzliwy okres w historii Chin, pomiędzy upadkiem Dynastii Tang, a powstaniem Dynastii Song. W północnej części Chin nastało wówczas po kolei pięć dynastii, w południowej - powstało kilka niezależnych państewek, która tradycyjnie nazywa się Dziesięcioma Królestwami (według niektórych historyków było ich 11).

Północne Yan (407-436) – jedno z licznych, krótkotrwałych państw w północnych Chinach, powstałych w okresie podziału po upadku dynastii Han i po nieudanej unifikacji kraju przez Dynastię Jin, w tak zwanym okresie Szesnastu Królestw.

Późniejsze Yan (384–407) – jedno z licznych, krótkotrwałych państw w północnych Chinach, powstałych w okresie podziału po upadku dynastii Han i po nieudanej unifikacji kraju przez Dynastię Jin, w tak zwanym okresie Szesnastu Królestw.

Qu (曲) - rodzaj poezji chińskiej; stał się powszechny w okresie Południowej Dynastii Song, a największą popularnością cieszył się okresie Yuan, stąd gatunek nazywa się czasem Yuan qu (元曲).

Arpadowie (rzadziej Arpadzi, czasem: dynastia Arpadowiczów) - dynastia książąt (889-1001), a następnie królów węgierskich (do 1301). Pierwsza węgierska dynastia narodowa.

Księga Gór i Mórz – przypisywany tradycyjnie Wielkiemu Yu starożytny chiński traktat geograficzny w 18 rozdziałach, będący w istocie połączeniem bestiariusza, opisów legendarnych krajów i zwyczajów Chin przedcesarskich. Dzieło składa się z kilku części, pisanych w różnym okresie, od Królestw Walczących po Dynastię Han (od IV do pocz. II w.p.n.e.).

Arpadowie (rzadziej Arpadzi, czasem: dynastia Arpadowiczów) - dynastia książąt (889-1001), a następnie królów węgierskich (do 1301). Pierwsza węgierska dynastia narodowa.

Księga Gór i Mórz – przypisywany tradycyjnie Wielkiemu Yu starożytny chiński traktat geograficzny w 18 rozdziałach, będący w istocie połączeniem bestiariusza, opisów legendarnych krajów i zwyczajów Chin przedcesarskich. Dzieło składa się z kilku części, pisanych w różnym okresie, od Królestw Walczących po Dynastię Han (od IV do pocz. II w.p.n.e.).

Arpadowie (rzadziej Arpadzi, czasem: dynastia Arpadowiczów) - dynastia książąt (889-1001), a następnie królów węgierskich (do 1301). Pierwsza węgierska dynastia narodowa.

Tang Chao (chin.: 唐朝; pinyin: Táng Cháo; dosł. "Dynastia Tang") – chiński zespół heavymetalowy, założony w 1988 roku, przedstawiany powszechnie jako pierwsza heavymetalowa grupa muzyczna w Chinach.

Okres Walczących Królestw - trwał w Chinach między początkiem V w. p.n.e., a 221 r. p.n.e. Okres Walczących Królestw trwał nieco dłużej, niż Dynastia Zhou, która upadła w 256 r. p.n.e. Władcy nie mieli już jednak władzy nad całym krajem. Nazwa okresu wywodzi się od Kroniki Walczących Królestw (战国策).

Li – w starożytnych Chinach wykonane z brązu naczynie służące do gotowania. Używane było od okresu neolitycznego (ok. 3000–2000) poprzez czasy dynastii Shang i Zhou aż do Okresu Walczących Królestw (475-221 p.n.e.), kiedy to straciło na popularności.

Późniejsza dynastia Liang (chin. upr.: 后梁; chin. trad.: 後梁; pinyin: Hòu Liáng) – krótkotrwałe państwo powstałe w północnych Chinach po upadku dynastii Tang, jedna z Pięciu Dynastii.

XII dynastia - dynastia władców starożytnego Egiptu, rezydujących, początkowo w Tebach, następnie w Iczi-taui. Dynastia panowała w latach 1976-1794 p.n.e.

Dynastia Zhou lub Czou (chiń.: 周; pinyin: zhōu; pol.: czou) – dynastia rządząca Chinami w latach od ok. 1045 do 256 r. p.n.e., po okresie Shang, a przed powstaniem cesarstwa Qin. Była to najdłużej panująca dynastia w historii Chin, aczkolwiek realną władzę sprawowała tylko w pierwszym okresie tzw. Zachodniej Dynastii Zhou, tj. do 770 r. p.n.e.. W drugim okresie, tzw. Wschodniej dynastii Zhou, jej rządy cechowała rosnąca rola feudałów, którzy w Okresie Wiosen i Jesieni doprowadzili do rozbicia dzielnicowego na ponad 100 małych państewek. W końcowych latach panowania Zhou nasiliły się tendencje unifikacyjne, które doprowadziły do zjednoczenia Chin na drodze podboju przez państwo Qin.



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja