Historia Francji

W starożytności tereny obecnej Francji były pod panowaniem Rzymian. Początki niepodległej Francji sięgają czasów rozpadu państwa Franków. Pierwszym władcą terenów francuskich został Karol II Łysy. Jego panowanie zapoczątkowało ponad tysiącletni okres monarchii w historii Francji. Pierwszy raz panowanie monarchii skończyło się wraz z wybuchem Rewolucji Francuskiej. A po jej upadku kilkunastoletnim panowaniem cesarza Napoleona. Po jego upadku doszło na krótko do restauracji monarchii i ogłoszenia II Republiki która trwała do czasu obalenia Napoleona III. Po którego obaleniu proklamowano III republikę. Istniała ona do 1946 roku gdy wprowadzono nową konstytucję. Po kolejnej zmianie konstytucji w 1958 roku Francja istnieje jako V Republika Francuska.

Restauracja Burbonów – okres w historii Francji wyznaczony datami 1814-1830 (przerwany przez 100 dni Napoleona 20 marca - 22 czerwca 1815), od powrotu na tron dynastii Burbonów po upadku Napoleona I do rewolucji lipcowej. Okres formalnej monarchii parlamentarnej, z Kartą konstytucyjną jako podstawowym dokumentem państwowym, w czasie którego o wpływy rywalizowali liberałowie i ultrasi, zaś ambicje królów Ludwika XVIII i Karola X ścierały się ze zmieniającym się układem sił społecznych, w którym na czoło wysuwała się burżuazja. Jest to również okres szybkiego rozwoju kapitalizmu we Francji.

XIX wiek Francja rozpoczęła jako republika na skutek rewolucji francuskiej, która obaliła dotychczasową monarchię absolutną. W ciągu całego wieku ustrój Francji ulegał zmianom, od hegemonii Napoleona, przywrócenia monarchii, następnie rewolucja lipcowa, ponowne obalenie monarchy i proklamowanie w 1852 roku II Cesarstwa Francuskiego na czele z Napoleonem III. W 1870 roku zdetronizowano Napoleona III z związku z przegraną wojną z Prusami i ustanowiono III Republikę Francuską, która przetrwała do 1940 roku. Francja, zwłaszcza w drugiej połowie wieku, przeżywała rozkwit przemysłu.

Podstawą funkcjonowania monarchii we Francji (od sakry Hugona Kapeta w 987 do ustanowienia monarchii konstytucyjnej w czasie rewolucji francuskiej) nie był jeden spisany dokument, ale zasady, które weszły do tradycji. Od ok. 1575 były one określane jako prawa fundamentalne. W czasie sakry król Francji zobowiązywał się do przestrzegania tych praw i utrzymania ich w mocy. Przysięgał przy tym, że w pierwszej kolejności podstawą jego postępowania będzie prawo boskie, a dopiero na drugim miejscu prawa fundamentalne.


Francuski Senat jest wyższą izbą francuskiego parlamentu. Po każdych wyborach parlamentarnych wybierany jest przewodniczący Senatu, który funkcją odpowiada naszemu Marszałkowi Senatu. Senat we Francji powstał pierwszy raz za czasów dyrektoriatu kiedy to między 1794 a 1799 istniała Rada Starszych działająca jako izba wyższa ówczesnego parlamentu. Wraz z restauracją Burbonów w 1814 roku powstała Izba Parów, która modelem miała przypominać Izbę Lordów. Senat w formie podobnej do obecnej powstał za czasów II Cesarstwa w 1852 roku, stan ten trwał aż do roku 1946, kiedy to za czasów IV republiki Senat został przemianowany na Radę Republiki. Wraz nową konstytucją V Republiki z 1959 roku stara nazwa Senat została przywrócona i w obecnej formie istnieje do dziś.

Rewolucja francuska 1789-1799 (nazywana też Wielką Rewolucją Francuską lub po prostu Wielką Rewolucją) – okres w historii Francji (1789-1799), w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych i obalenia monarchii Burbonów.

Sytuacja Kościoła katolickiego w czasie rewolucji francuskiej ulegała znacznym zmianom w różnych etapach rewolucji. Duchowni byli czynnymi uczestnikami prac Zgromadzenia Prawodawczego (Konstytuanty), a część z nich poparła gruntowną reformę monarchii francuskiej i jej przekształcenie w monarchię konstytucyjną. Rozłam w Kościele katolickim we Francji wywołała natomiast konstytucja cywilna kleru, która nakładała na duchownych obowiązek złożenia przysięgi wierności wobec państwa. Sprzeciw części duchownych wobec takiego postanowienia rządu doprowadziła do powstania we Francji nielegalnego Kościoła niekonstytucyjnego (którego funkcjonowanie było natomiast uznawane przez papieża) oraz akceptowanego przez władze Kościoła konstytucyjnego.

Piąta Republika – okres piątej konstytucji republikańskiej Francji, który rozpoczął się 5 października 1958 r. Piąta Republika jest bezpośrednią następczynią IV Republiki i zastępuje podzielony na frakcje parlamentarne rząd bardziej scentralizowaną demokracją.

Piąta Republika – okres piątej konstytucji republikańskiej Francji, który rozpoczął się 5 października 1958 r. Piąta Republika jest bezpośrednią następczynią IV Republiki i zastępuje kontrowersyjny, podzielony na frakcje parlamentarne rząd bardziej scentralizowaną demokracją.

Piąta Republika - okres piątej konstytucji republikańskiej Francji, który rozpoczął się 5 października 1958 r. Piąta Republika jest bezpośrednią następczynią IV Republiki i zastępuje kontrowersyjny, podzielony na frakcje parlamentarne rząd bardziej scentralizowaną demokracją.

Unia Francuska (fr. Union Française) - jednostka polityczna, powstała zgodnie z przepisami francuskiej konstytucji z 27 października 1946, która zastąpiła francuskie imperium kolonialne. Sama przetrwała do roku 1958, gdy zastąpiono ją Wspólnotą Francuską. Przepisy Konstytucji V Republiki dot. Wspólnoty Francuskiej nie weszły w życie.

Bonapartyzm – XIX-wieczna francuska frakcja polityczna; także monarchistyczna ideologia polityczna inspirowana dokonaniami Napoleona I. Bonapartyzm w węższym sensie to frakcja polityczna dążąca do wskrzeszenia we Francji cesarstwa pod rządami rodziny Napoleona Bonaparte i jego bratanka Ludwika (Napoleona III). Bonapartyzm w szerszym sensie to ideologia polityczna głosząca potrzebę istnienia scentralizowanej, silnej nowoczesnej monarchii, która stawia sobie za zadanie odpowiadać potrzebom ludu.

Wojny napoleońskie – ciąg konfliktów zbrojnych pomiędzy Francją – najpierw republiką, a następnie cesarstwem – w czasach supremacji Napoleona Bonaparte. Były one częściowo kontynuacją konfliktów, które wybuchły z powodu rewolucji francuskiej i trwały – z inicjatywy i dzięki finansowaniu przez Anglię – przez cały okres I Cesarstwa. Historycy nie są zgodni co do tego, kiedy dokładnie należy datować ich początek. Niektórzy uważają, że należy je liczyć od momentu, gdy w listopadzie 1799 roku Napoleon przejął władzę we Francji. Inni uznają, że konflikty okresu 1799-1802 należy zaliczać jeszcze do wojen okresu rewolucji francuskiej i za punkt początkowy „wojen napoleońskich” uważają zerwanie pokoju w Amiens i wypowiedzenie Francji wojny w 1803 r. przez Zjednoczone Królestwo. Obecnie w historiografii zachodniej coraz częściej nazywa się je „wojnami Koalicji”, ponieważ faktycznie zostały one narzucone Napoleonowi przez kolejne koalicje. Wojny te – dzięki talentom dowódczym Napoleona początkowo zwycięskie, co zaowocowało pobiciem w polu armii większości dawnych mocarstw europejskich – zakończyły się przegraną Francji i najpierw abdykacją, a po ostatniej kampanii, znanej jako "100 dni Napoleona", zesłaniem byłego cesarza na wyspę św. Heleny. Za ich końcową datę uznaje się 20 listopada 1815 r. – po ostatecznej klęsce Napoleona w bitwie pod Waterloo i podpisaniu drugiego traktatu paryskiego w 1815 r.

Rewolucja francuska 1789-1799 (nazywana też Wielką Rewolucją Francuską lub po prostu Wielką Rewolucją) – okres w historii Francji (1789-1799), w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych i obalenia monarchii Burbonów.

Referendum we Francji w 1804 roku zostało przeprowadzone w celu poddania pod głosowanie propozycji wprowadzenia we Francji Cesarstwa i koronacji Napoleona Bonaparte na cesarza Francuzów. W głosowaniu wzięło udział ponad 47,20% uprawnionych do głosowania.

Rewolucja lutowa miała miejsce we Francji w 1848 roku. W jej wyniku wprowadzono ustrój republikański na miejsce monarchii lipcowej. Uważana jest za początek tzw. Wiosny Ludów.

Akt dodatkowy do konstytucji cesarstwa - właściwie nowa konstytucja opracowana przez Benjamina Constanta i ogłoszona przez Napoleona I w 1815 r. we Francji. Była bardzo liberalna ze względu na chęć zjednania sobie przez Napoleona burżuazji. Wprowadzała monarchię konstytucyjną i wolność prasy.

Kryzys 16 maja 1877 (fr. Crise du seize mai) był pierwszym, a zarazem najpoważniejszym kryzysem politycznym w historii III Republiki Francuskiej. Jej istotę stanowił spór pomiędzy zwolennikami republiki a rojalistami o przyszły ustrój Francji.

Monarchia Habsburgów – nazwa określająca związek państw będących w unii personalnej, którego władca z rodziny Habsburgów był jednocześnie arcyksięciem Austrii, królem Czech, królem Węgier oraz władcą podległych im księstw. Związek istniał w latach 1526–1804. Część państw Monarchii Habsburgów należało do Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, a jako król Czech, władca monarchii był elektorem przy elekcji króla Niemiec (który następnie był intronizowany na Cesarza). Zazwyczaj władca Monarchii został wybierany na Cesarza Narodu Niemieckiego. Monarchia Habsburgów została przekształcona w Cesarstwo Austriackie 11 sierpnia 1804 r., a następnie dwucesarz Franciszek II Habsburg rozwiązał Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja