Homer

Homer (st.gr. Ὅμηρος, Hómēros, nw.gr. Όμηρος) (VIII wiek p.n.e.) – grecki aojda (rapsodas). Uważa się go za ojca poezji epickiej. Najstarszy znany z imienia europejski poeta, który zapewne przejął dziedzictwo długiej i bogatej tradycji poezji heroicznej (której istnienie jest wszakże czystym domysłem).

Odyseja (gr. Ὀδύσσεια Odysseia) - epos grecki, przypisywany Homerowi, oparty na antycznej ustnej tradycji epickiej, a w formie pisanej istniejący przypuszczalnie od VIII wieku p.n.e.

Greka homerycka - wariant języka starogreckiego, znany z tekstów Homera oraz późniejszej liryki epickiej z okresu klasycznego, nawiązującej stylem do Iliady i Odysei. Język Homera stanowi najprawdopodobniej zlepek kilku archaicznych dialektów greckich, głównie jońskiego i eolskiego. Greka homerycka jako język poezji epickiej stopniowo wychodziła z użycia w okresie hellenistycznym po wykształceniu się wariantu greki koine, jednak spotyka się ją jeszcze w tekstach późniejszych do III wieku n.e.

Apollonios z Rodos, Apolloniusz Rodyjski (początek III wiek p.n.e. - po 246 p.n.e.), grecki poeta, trzeci dyrektor Biblioteki Aleksandryjskiej, następca na tym stanowisku Kallimacha z Cyreny. Najbardziej znane jego dzieło to poemat epicki w czterech księgach Argonautica opisujący dzieje mitologicznej wyprawy Jazona po złote runo i jego romansu z Medeą. Poemat ten łączy tradycyjne, nawiązujące do Homera wzorce poezji epickiej (tematyka bohaterska, połączenie świata bogów i ludzi, nawiązania do epizodów znanych z Homera) z elementami poetyki nowej, aleksandryjskiej poetyki (znacząca rola tematyki miłosnej, zamiłowanie do scen rodzajowych, uczoność i erudycyjność).

Heksametr daktyliczny (łac. versus hexameter dactylicus) – najstarsze znane metrum europejskiej poezji epickiej. Heksametrem napisane są dwie najstarsze greckie epopeje Iliada i Odyseja Homera. Stał się kanonicznym wierszem starożytnej epiki greckiej oraz - po zarzuceniu wiersza saturnijskiego, także łacińskiej.

Poezja konkretna — kierunek artystyczny łączący elementy poezji i sztuk wizualnych. Układ typograficzny jest tu tak samo ważny jak znaczenie słów, rym i rytm w tradycyjnej poezji. Poematy w postaci kompozycji wizualnych zbudowanych z układów liter i znaków typograficznych nie muszą być podporządkowane żadnym związkom semantycznym czy syntaktycznym. Jeden z polskich twórców poezji konkretnej, Stanisław Dróżdż, tak określa tę dziedzinę sztuki:

Apion, zwany Plejstikonēs („Wielokrotny zwycięzca”) – starożytny grecki retor i gramatyk żyjący i tworzący na przełomie I wieku p.n.e. i I wieku n.e. Pochodził z egipskiej Aleksandrii, być może był dyrektorem tamtejszej Biblioteki. Był cenionym znawcą poezji Homera oraz historii Egiptu. Za panowania Tyberiusza oraz Kaliguli przebywał i nauczał w Rzymie.

Aleko Szengelia (ur. 1914, zm. 1975) - gruziński poeta, oprócz wierszy lirycznych pisał także utwory dla dzieci. Polskie przekłady poezji Aleko Szengelii wydano w Antologii poezji gruzińskiej (1961)

Pareneza (gr. paraínesis - "zachęcanie") - inaczej porada, napominanie, pouczenie. W poezji termin pareneza, czyli poezja parenetyczna, jest to twórczość o charakterze dydaktycznym (publicystycznym i moralizatorskim). W polskiej literaturze obecna była głównie w poezji staropolskiej. Liczne przykłady parenezy można znaleźć w twórczości Wacława Potockiego.

Ośmiozgłoskowiec – najpopularniejszy w polskiej poezji krótki format wiersza sylabicznego: 8-zgłoskowy wers bez średniówki, z akcentem wyrazowym w klauzuli. Podzielony średniówką (4+4, 5+3, 3+5) łatwo staje się formatem wiersza sylabotonicznego. Często jest wiązany w strofy. Ośmiozgłoskowiec występuje w liryce i takich gatunkach, jak fraszka, bajka, ballada, rzadziej zaś w poezji epickiej i w dramacie. Ośmiozgłoskowiec odgrywa istotną rolę w poezji ludowej i w wierszach, w szczególności dla dzieci.

Poezja świętego Jana od Krzyża tradycyjnie uważana jest za najwybitniejszy przejaw poezji mistycznej XVI wieku, mający znaczny wpływ na kształt literatury hiszpańskiej, a także poezji baroku w ogóle. Samego jej autora zwykło nazywać się zresztą "największym poetą wśród mistyków i największym mistykiem wśród poetów", którego dorobek stanowi punkt szczytowy literatury religijnej. Po śmierci św. Jana od Krzyża prym literatury hiszpańskiej zaczęli wieść już wyłącznie pisarze świeccy.

Hezjod (gr. Ἡσίοδος, Hesiodos) z Beocji - epik grecki. Nieznane dokładne daty życia; najczęściej, zgodnie z argumentem filologa aleksandryjskiego Arystarcha z Samotraki, umieszcza się Hezjoda około 700 r. p.n.e. Niektórzy badacze uważają go za starszego nawet od Homera. Spór na ten temat istniał już w starożytności. Jego imię tłumaczy się jako "ten, co wysyła pieśń", co może świadczyć o fakcie, iż Hezjod należał do grona aojdów. Jest pierwszym w historii literatury poetą, o którego życiu wiemy dzięki umieszczeniu poszczególnych faktów we własnych dziełach.

X Narodowy Festiwal Białoruskiej Pieśni i Poezji "Mołodeczno 2009" (biał. «Маладзе́чна-2009») — dziesiąty, jubileuszowy festiwal białoruskiej pieśni i poezji, który odbył się 13 czerwca 2009 w Mołodecznie na Białorusi. Wyjątkowo tym razem trwał tylko jeden dzień (IX trwał dwa dni, a VIII - trzy). Składał się z konkursu młodych wykonawców (dwa etapy), wielkiego koncertu kolektywów ludowych i koncertu galowego "Twój gwiaździsty szlak, moja Ojczyzno", który zgromadził gwiazdy białoruskiej estrady. Na ul. Prytyckiego zorganizowano kiermasz.

Metrodoros z Lampsakos (druga połowa V wieku p.n.e.) - grecki filozof, uczeń Anaksagorasa, alegorysta i komentator Homera. Znany z dwóch zachowanych fragmentów i ze wzmianki u Platona.

Ebenezer Elliott (ur. 17 marca 1781, zm. 1 grudnia 1849) - angielski poeta ludowy, robotnik hutniczy, później właściciel sklepu z żelazem, przez swe główne dzieło "Cornlaw-Rhymes" (1831), przedstawiające ówczesną nędzę robotniczą, stał się założycielem poezji społecznej. Rzetelność natchnienia i udatne opisy przyrody przeważają nad zdarzającymi się błędami artystycznymi. Wydania poezji 1829, 1838, nowe wydanie staraniem syna poety Edwina 1876, 2 t. Zbiorowe wydanie poezji i listów z biografią Watkinsa 1850.

Szymon Babuchowski (ur. 15 maja 1977) – katowicki poeta, dziennikarz i wokalista zespołu Dobre Duchy. Związany z katolickim tygodnikiem "Gość Niedzielny", prowadzi też dział poezji w piśmie "44 / Czterdzieści i Cztery". Przedstawiciel współczesnego nurtu klasycznego w poezji polskiej. Jego utwory zaliczyć można do poezji metafizycznej.

Dialekt attycki - jeden z głównych dialektów klasycznego języka greckiego, w okresie klasycznym rozpowszechniony w Attyce i na północnych wybrzeżach Morza Egejskiego. Najbardziej zbliżony do dialektu jońskiego, wraz z którym tworzy grupę jońsko-attycką. Dialekt ten w swoim wczesnym stadium zaświadczony jest już w grece archaicznej okresu homeryckiego (ok. VIII wiek p.n.e.) - pojawia się sporadycznie w Iliadzie i Odysei. W dialekcie attyckim powstała większość dzieł poetów i pisarzy okresu klasycznego, jest to też język starożytnych mówców ateńskich. Na dialekcie attyckim opiera się też w znacznej mierze późniejsza greka koine, używana w okresie hellenistycznym.

Archiloch (gr. Ἀρχίλοχος Archilochos) pochodził z Paros. Żył w 1. połowie VII wieku p.n.e. Obok Safony i Alkajosa był najwybitniejszym przedstawicielem greckiej poezji lirycznej. Pisał elegie, epigramy, hymny. Jednak najbardziej znany jest jako autor złośliwych wierszy pisanych w jambach. Już w Starożytności uznany został za twórcę poezji jambicznej. Jego utwory mają ton krytyczny, satyryczny, pełne są osobistych inwektyw. Z jego twórczości zachowały się fragmenty. Od jego imienia wziął nazwę wiersz archilijski.

Dialekt attycki - jeden z głównych dialektów klasycznego języka greckiego, w okresie klasycznym rozpowszechniony w Attyce i na północnych wybrzeżach Morza Egejskiego. Najbardziej zbliżony do dialektu jońskiego, wraz z którym tworzy grupę jońsko-attycką. Dialekt ten w swoim wczesnym stadium zaświadczony jest już w grece archaicznej okresu homeryckiego (ok. VIII wiek p.n.e.) - pojawia się sporadycznie w Iliadzie i Odysei. W dialekcie attyckim powstała większość dzieł poetów i pisarzy okresu klasycznego, jest to też język starożytnych mówców ateńskich. Na dialekcie attyckim opiera się też w znacznej mierze późniejsza greka koine, używana w okresie hellenistycznym.

Abu al-Atahijja - żył między 748 a 825 rokiem n.e.. Był poetą arabskim, prawdopodobnie pochodzenia beduińskiego. Uważa się go za przedstawiciela arabskiej poezji modernistycznej, tworzył poematy liryczne, elegie, poezje religijne oraz poezje moralizatorskie.

Chorea (gr. χορεία, choreia) jest tańcem grupowym, tańczonym w kole (χορεύω σε κύκλο), któremu towarzyszy śpiew (chór). Znany był w starożytnej Grecji, odwoływał się do niego Homer w swoim poemacie epickim Iliada.

Dzëczé gãsë antologiô kaszëbsczi poezji (do 1990 r.) - antologia poezji kaszubskiej do roku 1990. Tomik zawiera ponad 150 utworów 28 autorów tworzących w języku kaszubskim w XIX i XX wieku. Antologia zawiera także szczegółowe biogramy twórców oraz krótki słowniczek trudniejszych wyrazów.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja