Humanizm

Linki:
Łacina, Średniowiecze, 16 stycznia, 3 lipca, 479 p.n.e., 483 p.n.e., 551 p.n.e., 563 p.n.e., 6 lipca, Adwokat, Agnostycyzm, Albert Einstein, Anaksagoras, Antropocentryzm, Antykoncepcja, Arytmetyka, Astronomia, Ateizm, Augustyn z Hippony, Autorytet, Bóg, Biblia, Budda Siakjamuni, Ceremonia, Chrześcijaństwo, Council for Secular Humanism, Cyceron, Człowiek jest miarą wszechrzeczy, Człowiek rozumny, Człowiek witruwiański, Czujące istoty, Dante Alighieri, Deizm, Demokryt, Dogmat, Dualizm ontologiczny, Egzystencjalizm (filozofia), Encyklopedia Orgelbranda, Erazm z Rotterdamu, Etyka, Eudajmonia, Eudajmonizm, Europa, Filologia klasyczna, Filozofia, Florencja, François Rabelais, Francesco Petrarca, Free Inquiry, Galileusz, Gatunek (biologia), Geografia, Geometria, Giovanni Pico della Mirandola, Godność człowieka, Gramatyka, Grzech pierworodny, Hieronim ze Strydonu, Historia, Holandia, Humanitaryzm, Humanizm renesansowy, Ignostycyzm, Introspekcja (psychologia), Isaac Asimov, Józef Tischner, Język angielski, Język grecki, Język włoski, Jacques Maritain, Jan Paweł II, John Dewey, Judaizm humanistyczny, Julian Huxley, Kalwinizm, Kanada, Kara śmierci, Konfucjusz, Konsens, Kreatywność, Ksenofanes, Kult religijny, Kultura, Kurt Vonnegut, Leonardo da Vinci, Literatura, Logika, Londyn, Matematyka, Metoda naukowa, Międzynarodowa Unia Humanistyczna i Etyczna, Mistycyzm, Mizantropia, Modernizm katolicki, Modlitwa, Moralność, Muzyka, Natura, Natywizm, Nauki humanistyczne, Neo-humanizm, Noordwijkerhout, Objawienie, Okres Walczących Królestw, Optymizm, Panteizm, Paul Kurtz, Pelagianizm, Pelagiusz (mnich), Personalizm chrześcijański, Perykles, Pesymizm, Peter Singer, Pokora, Polihistor, Polska Federacja Humanistyczna, Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów, Praga, Pragmatyzm, Prawa kobiet, Prawda, Prawo, Predestynacja, Profanum, Protagoras, Protestantyzm, Pseudonauka, Psychologia humanistyczna, Psychologia społeczna, Rawenna, Realizm metafizyczny, Religia, Retoryka, Rozwód, Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych, Sacrum, Sceptycyzm, Sekularyzm, Seneka Młodszy, Siedem sztuk wyzwolonych, Stany Zjednoczone, Starożytna Grecja, Streszczenie, Szkolnictwo, Szowinizm gatunkowy, Sztuka, Tadeusz Kotarbiński, Tales z Miletu, Teizm, Terencjusz, Thomas Mann, Thomas More, Towarzystwo Kultury Świeckiej, Tradycja, Transhumanizm, Tukidydes, Unitarianizm, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Utylitaryzm, VI wiek p.n.e., Wartości, William James, Wolność religijna, Wszechświat, XIII wiek, XIV wiek, XIX wiek, XVII wiek, XV wiek,
Ważną częścią filozofii Augustyna z Hippony jest jego antropologia filozoficzna, uznająca dualizm ontologiczny osoby ludzkiej. Naturę człowieka tworzy duchowa, niematerialna dusza i materialne ciało.

Free Inquiry to amerykański opiniotwórczy dwumiesięcznik wydawany przez Council for Secular Humanism (Radę na rzecz Sekularystycznego Humanizmu). Jego redaktorem jest Paul Kurtz, emerytowany profesor filozofii na Uniwersytecie Stanu Nowy Jork. Zawartość Free Inquiry stanowią artykuły na temat wolnomyślicielstwa, ateizmu oraz teistycznego sceptycyzmu. Pismo opowiada się za rozdziałem państwa od kościołów, promuje naukowe podejście w odniesieniu do religii, wolność światopoglądu oraz racjonalizm.

Dualizm antropologiczny - stanowisko w filozofii człowieka, analogiczne do dualizmu ontologicznego w filozofii bytu, według którego człowiek jest jednością (zespołem) dwóch odmiennych, różnych od siebie substancji. W historii filozofii i nauki sformułowano wiele odmian dualizmu antropologicznego.

Racjonalizm światopoglądowy - współczesny ruch filozoficzno-światopoglądowy zapoczątkowany w XVIII wieku. Racjonalizm światopoglądowy odrzuca przyjmowanie na samą tylko wiarę religijnych, filozoficznych, społecznych i politycznych dogmatów, choć nie jest całkowicie ateistyczny, ani rewolucyjny społecznie. Racjonaliści przyjmują tylko te spośród elementów wiedzy i wierzeń, które dają się uzasadnić na podstawie czysto logicznego myślenia oraz empirycznego poznania. Wśród zwolenników racjonalizmu znajdują się zarówno ateiści, jak i agnostycy oraz deiści i teiści.

Człowiek neandertalski, neandertalczyk – wymarły przedstawiciel rodzaju Homo (człowiek), znany z plejstocenu (ok. 400 000 do ok. 24 500 lat temu), w zależności od autorów klasyfikowany jako podgatunek człowieka rozumnego – Homo sapiens neanderthalensis – lub odrębny od niego gatunek – Homo neanderthalensis.

Walter Arnold Kaufmann (ur. 1 lipca 1921 r. we Fryburgu Bryzgowijskim, zm. 4 września 1980 w Princeton) - niemiecko-amerykański filozof, tłumacz i poeta. Autor wielu prac, pisał na szerokie spektrum tematów takich jak autentyczność i śmierć, etyka i egzystencjalizm, teizm i ateizm, chrześcijaństwo i judaizm, a także filozofia i literatura. Pracował przez ponad 30 lat jako wykładowca filozofii na Uniwersytecie Princeton.

Człowiek z Cro-Magnon; człowiek z Crô-Magnon; (łac. Homo sapiens fossilis); kromaniończyk; człowiek rozumny z górnego paleolitu występujący w Europie między 43 tys. lat p.n.e – 10 tys. lat p.n.e – w ten sposób określa się części szkieletów Homo sapiens odkryte w schronisku skalnym Abri de Cro-Magnon [1] w Les Eyzies k. Dordogne, we Francji przez Louisa Larteta w roku 1868. Szczątki datowane były metodą rozpadu węgla aktywnego C a ich wynik pozwolił określić wiek znaleziska na okres między 28 tys. lat p.n.e. do 30 tys. lat p.n.e.

Bóg lub bóstwo – pojęcie istoty nadprzyrodzonej leżące u podstaw większości wierzeń religijnych. Zajmuje się nim teologia, a także filozofia i jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję. Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez popularne religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm. Wśród religii monoteistycznych należy wyróżnić monoteizm trynitarny.

Ecce homo (łac. oto Człowiek, Jan 19,5) — motyw w sztuce chrześcijańskiej przedstawiający ubiczowanego Chrystusa w koronie cierniowej. Słowa oto Człowiek miał wypowiedzieć Piłat ukazujący Chrystusa ludowi żydowskiemu.

Bóg lub bóstwo – pojęcie istoty nadprzyrodzonej leżące u podstaw większości wierzeń religijnych. Zajmuje się nim teologia, a także filozofia i jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję. Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez popularne religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm. Wśród religii monoteistycznych należy wyróżnić monoteizm trynitarny.

Canzona (kancona) – rodzaj wiersza lirycznego o tematyce wojennej lub miłosnej, wywodzący się z poezji rycerskiej. Canzona charakteryzowała się kunsztowną budową i składała się zazwyczaj z siedmio- lub jedenastozgłoskowych wersów. Pochodziła z Prowansji, zaś ukształtowała się w okresie średniowiecza we Włoszech. Canzony pisali: Francesco Petrarca (który ukształtował zasady tego typu utworów), Dante Alighieri, Giovanni Boccaccio.

Giovanni Pico della Mirandola (ur. 24 lutego 1463 w Mirandoli w księstwie Ferrary, zm. 17 listopada 1494 we Florencji) - włoski filozof, uczony, pisarz, wybitny przedstawiciel włoskiego Odrodzenia. Znał kilkanaście języków, co pozwoliło mu rozwijać zainteresowanie filozofią świata islamu oraz filozofią i magią żydowską. Mimo platońskiej atmosfery otaczającej jego życie i pisma, wielu badaczy (zwłaszcza współczesnych) podkreśla, że w samej jego myśli jest wiele lub nawet więcej wątków arystotelesowskich niż platońskich, powstałych dzięki łączności z arystotelizmem padewskim. Pozostawał w bliskich stosunkach z najwybitniejszymi uczonymi swoich czasów, zrzekł się księstwa Mirandoli, by móc całkowicie poświęcić się nauce, próbował zorganizować w Rzymie zjazd wszystkich uczonych. Pico był także bliskim przyjacielem Savonaroli - pod jego wpływem został na łożu śmierci dominikaninem, wcześniej rozdając swoje bogactwa.

Bóg lub bóstwo – istota nadprzyrodzona, będąca fundamentalnym pojęciem w większości religii. Zajmuje się nim teologia i filozofia, gdzie jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję. Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez religie politeistyczne i monoteistyczne (w tym monoteizm trynitarny), deizm, panteizm oraz panenteizm.

Anatomia człowieka (antropotomia) (anthropos- człowiek) - nauka o budowie narządów i układów ciała człowieka, wchodzi w skład morfologii i posługuje się metodami na poziomie makroskopowym (np. obserwacji żywych organizmów i badań sekcyjnych zwłok). Jest to anatomia opisowa, zwana też anatomią klasyczną. Zajmuje się ona badaniem i opisaniem narządów, które spełniają wspólną funkcję, oraz poszczególnych części ustroju.

Państwo Boże /(łac.) De Civitate Dei/ – dzieło Augustyna z Hippony napisane w latach 413-427. Augustyn napisał swój traktat, składający się z 22 ksiąg, niedługo po najeździe Rzymu przez Gotów (410 r.). Wydarzenie to wprawiło społeczeństwo Imperium rzymskiego w stan szoku. Wielu tłumaczyło je karą bogów za porzucanie tradycyjnych religii rzymskich na rzecz chrześcijaństwa. Państwo Boże było zamierzone przez Augustyna jako umocnienie chrześcijan poprzez ukazanie dwóch porządków: doczesnego i wiecznego. Nawet jeśli państwo doczesne /(łac.) civitas terrena/ jest zagrożone, państwo Boże /(łac.) civitas Dei/, czyli Królestwo Boże ostatecznie zatryumfuje.

Giovanni Pico della Mirandola (ur. 24 lutego 1463 w Mirandoli w księstwie Ferrary, zm. 17 listopada 1494 we Florencji) - włoski filozof, uczony, pisarz, wybitny przedstawiciel włoskiego Odrodzenia. Znał kilkanaście języków, co pozwoliło mu rozwijać zainteresowanie filozofią świata islamu oraz filozofią i magią żydowską. Mimo platońskiej atmosfery otaczającej jego życie i pisma, wielu badaczy (zwłaszcza współczesnych) podkreśla, że w samej jego myśli jest wiele lub nawet więcej wątków arystotelesowskich niż platońskich, powstałych dzięki łączności z arystotelizmem padewskim. Pozostawał w bliskich stosunkach z najwybitniejszymi uczonymi swoich czasów, zrzekł się księstwa Mirandoli, by móc całkowicie poświęcić się nauce, próbował zorganizować w Rzymie zjazd wszystkich uczonych. Pico był także bliskim przyjacielem Savonaroli - pod jego wpływem został na łożu śmierci dominikaninem, wcześniej rozdając swoje bogactwa.

Giovanni Pico della Mirandola (ur. 24 lutego 1463 w Mirandoli w księstwie Ferrary, zm. 17 listopada 1494 we Florencji) - włoski filozof, uczony, pisarz, wybitny przedstawiciel włoskiego Odrodzenia. Znał kilkanaście języków, co pozwoliło mu rozwijać zainteresowanie filozofią świata islamu oraz filozofią i magią żydowską. Mimo platońskiej atmosfery otaczającej jego życie i pisma, wielu badaczy (zwłaszcza współczesnych) podkreśla, że w samej jego myśli jest wiele lub nawet więcej wątków arystotelesowskich niż platońskich, powstałych dzięki łączności z arystotelizmem padewskim. Pozostawał w bliskich stosunkach z najwybitniejszymi uczonymi swoich czasów, zrzekł się księstwa Mirandoli, by móc całkowicie poświęcić się nauce, próbował zorganizować w Rzymie zjazd wszystkich uczonych. Pico był także bliskim przyjacielem Savonaroli - pod jego wpływem został na łożu śmierci dominikaninem, wcześniej rozdając swoje bogactwa.



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja