IV wyprawa krzyżowa

IV wyprawa krzyżowa odbyła się w latach 1202-1204. Jej celem było wsparcie państw łacińskich na Bliskim Wschodzie, jednak zakończyła się ona zdobyciem i złupieniem Konstantynopola i utworzeniem Cesarstwa Łacińskiego, cesarz bizantyjski zbiegł z miasta.

Baldwin I Flandryjski (Baldwin IX, lipiec 1172 – 1205) - pierwszy cesarz Cesarstwa Łacińskiego, hrabia Flandrii (jako Baldwin IX) i Hainaut (jako Baldwin VI), jeden z przywódców IV wyprawy krzyżowej, której efektem było zdobycie Konstantynopola i podbicie większej części Cesarstwa Bizantyjskiego.

Cesarstwo Łacińskie – państwo utworzone przez krzyżowców IV wyprawy krzyżowej, po zdobyciu Konstantynopola. Istniało w latach 1204–1261. Po upadku jego tereny wróciły do Cesarstwa Bizantyjskiego.

Konstantynopol – nazwa Bizancjum nadana miastu przez Konstantyna Wielkiego, który wybrał je na swoją siedzibę; w latach 330–395 stolica cesarstwa rzymskiego; w latach 395–1453 stolica cesarstwa Bizantyjskiego i Cesarstwa Łacińskiego (1204–1261); stolica państwa ottomańskiego w latach 1453–1922.

Oblężenie Akki (Akry) – jedno z głównych starć zbrojnych trzeciej wyprawy krzyżowej do Ziemi Świętej (1189–1192). Oblężenie zakończyło się zdobyciem miasta przez krzyżowców i egzekucją większości obrońców.

Michał I Angelos (zm. 1215) – kuzyn cesarzy bizantyjskich Izaaka II i Aleksego III Angelosów, po zdobyciu Konstantynopola przez krzyżowców w 1204 roku, utworzył jedno z państw powstałych na ziemiach byłego cesarstwa - Despotat Epiru, którym władał w latach 1205 - 1215.

Oblężenie Akki (Akry) – jedno z głównych starć zbrojnych trzeciej wyprawy krzyżowej do Ziemi Świętej (1189–1192). Oblężenie zakończyło się zdobyciem miasta przez krzyżowców i egzekucją większości obrońców.

Despotat Epiru – jedno z państw greckich powstałych obok Cesarstwa Nicejskiego i Cesarstwa Trapezuntu po rozbiciu Cesarstwa Bizantyjskiego przez IV krucjatę w 1204 r. Znajdowało się ono na terenie Epiru, w północno-zachodniej Grecji. Pierwszym władcą i założycielem despotatu był kuzyn bizantyjskiego cesarza Aleksego III Angelosa, Michał Angelos.

Szymon z Montfort starszy, Simon IV de Montfort, 5. earl Leicester (ur. 1160, zm. 25 czerwca 1218), francuski możnowładca, uczestnik IV krucjaty (1202-04), przywódca krucjaty przeciwko albigensom. Ojciec Szymona z Montfort - prekursora parlamentaryzmu w Anglii.

Gasmouloi (grecki: γασμοῦλοι) lub Vasmouloi (grecki:βασμοῦλοι) to historyczne określenie na dzieci z mieszanych małżeństw grecko-łacińskich. Funkcjonowało w ostatnich wiekach istnienia Bizancjum, od czasu IV krucjaty, która spowodowała powstanie państw łacińskich na terenach cesarstwa a co za tym idzie, także duży napływ kupców, osadników i rycerzy z Europy Zachodniej. Termin stracił swoje etniczne konotacje w wyniku działalności cesarza Michała VIII Paleologa, który masowo powoływał Gasmouloi do służby we flocie bizantyjskiej. Z powodu dużej liczby Gasmouloi służących na statkach,zaczęto w końcu określać tak wszystkich marynarzy.

Izaak II Angelos (ur. ok. 1156, zm. 28 stycznia 1204 w Konstantynopolu) – cesarz bizantyjski w latach 1185-1195 oraz wspólnie z synem Aleksym IV od 1203.

Małgorzata II, zwana Małgorzatą z Konstantynopola (ur. 1202, zm. 10 lutego 1280), hrabina Flandii i Hainaut, młodsza córka Baldwina I, cesarza łacińskiego, hrabiego Flandrii i Hainaut, oraz Marii, córki Henryka I, hrabiego Szampanii.

Cesarstwo Trapezuntu lub Trebizondu (funkcjonuje także określenie: cesarstwo trapezunckie) – państwo powstałe w 1204 roku na gruzach Cesarstwa Bizantyjskiego na ziemiach wokół miasta Trapezunt (dziś Trabzon we wschodniej Turcji). Cesarstwo istniało w latach 1204–1461.

Iwan Asen II – (bułg. Иван Асен II) car bułgarski w latach 1218-1241. Syn Asena I. Objął tron w 1218 roku, po obaleniu swego kuzyna Boriła. Jego panowanie stanowi okres największej świetności drugiego państwa bułgarskiego. Dzięki umiejętnej polityce wewnętrznej i dyplomatycznej doprowadził do rozkwitu gospodarczego państwa. W 1230 roku w wyniku zwycięstwa pod Kłokotnicą nad cesarzem Tesaloniki włączył do swego państwa rozległe tereny w Tracji, Macedonii i Albanii. W wyniku zabiegów dyplomatycznych uzyskał podniesienie metropolity bułgarskiego do rangi niezależnego patriarchy. Niepowodzeniem zakończyły się podjęte w ostatnich latach panowania starania o podporządkowanie sobie łacińskiego Konstantynopola.

Michał VIII Paleolog (ur. 1224/1225, zm. 11 grudnia 1282) – cesarz Nicei od 1259 roku; cesarz Bizancjum od 1261. Udało mu się odnowić Cesarstwo Bizantyńskie, od 1204 zajęte przez łacinników. Podczas swego panowania dążył do zbliżenia kościołów chrześcijańskich i skutecznie odpierał ataki na cesarstwo. Założył dynastię Paleologów, najdłużej panującą w historii Cesarstwa

Ⅎ (digamma inversum) jedna z trzech liter opracowanych przez cesarza Klaudiusza w ramach propagowanej przez niego reformy alfabetu łacińskiego. Litera miała odpowiadać dźwiękowi "U". Opracowane przez Klaudiusza litery były używane tylko w czasie jego panowania.

Zdobycie Jerozolimy - oblężenie Jerozolimy bronionej przez fatymidzki garnizon przez siły I krucjaty, trwające od 7 czerwca do 15 lipca 1099 roku, zakończone zdobyciem miasta.

Arnulf Malecorne z Chocques lub Arnulf Malecorne z Rohes (zm. 28 kwietnia 1118) – uczestnik I wyprawy krzyżowej, łaciński patriarcha Jerozolimy w 1099 oraz w latach 1112–1118.

Łaciński patriarcha Konstantynopola został powołany w 1204 r., po zdobyciu Konstantynopola przez krzyżowców. Był to zabieg polityczny mający na celu formalną "katolicyzację" urzędu Patriarchy Konstantynopola i położenie kresu Schizmie wschodniej. Po upadku Konstantynopola w 1261 patriarcha łaciński sprawował swój urząd tytularnie w Rzymie. Od 1948 urząd pozostawał nieobsadzony, zaś w 1964 zniesiono go.

Unia Lyońska – unia Kościoła Katolickiego i prawosławnego uchwalona na Soborze Lyońskim II w roku 1274. Zawarli ją papież Grzegorz X oraz Cesarz Bizantyjski, Michał VIII Paleolog. Papież pragnął realnie połączyć oba Kościoły, przywracając jedność chrześcijaństwu i kończąc schizmę z roku 1054. Czynił to jednak, co zrozumiałe, z pozycji strony silniejszej. Cesarz natomiast kierował się bardziej przyziemnymi celami. Pragnął za wszelką cenę uchronić swoje państwo przed atakiem Karola I Andegaweńskiego marzącego o odbudowie Imperium Romanum i przywróceniu m.in. Cesarstwa Łacińskiego. Michał VIII Nie mógł w żadnym razie prowadzić z nim wojny, gdyż odrestaurowane z wielkim wysiłkiem przez niego przed trzynastu laty Cesarstwo było zbyt słabe i miało zbyt wiele problemów wewnętrznych, aby podołać trudom nowej wojny. Zawarcie zaś unii między Kościołami skutecznie krzyżowałoby plany Karola. Michał VIII, jako reprezentant Kościoła Prawosławnego, uznał ważność 7 sakramentów, zaaprobował formułę filioque, która miałą odtąd obowiązywać w Atanazjańskim wyznaniu wiary, zaakceptował naukę o czyśćcu głoszoną przez Kościół katolicki i wyznał weń wiarę oraz, co chyba najważniejsze, przyjął doktrynę o supremacji papieża.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja