I Republika Francuska

XIX wiek Francja rozpoczęła jako republika na skutek rewolucji francuskiej, która obaliła dotychczasową monarchię absolutną. W ciągu całego wieku ustrój Francji ulegał zmianom, od hegemonii Napoleona, przywrócenia monarchii, następnie rewolucja lipcowa, ponowne obalenie monarchy i proklamowanie w 1852 roku II Cesarstwa Francuskiego na czele z Napoleonem III. W 1870 roku zdetronizowano Napoleona III z związku z przegraną wojną z Prusami i ustanowiono III Republikę Francuską, która przetrwała do 1940 roku. Francja, zwłaszcza w drugiej połowie wieku, przeżywała rozkwit przemysłu.


Francuski Senat jest wyższą izbą francuskiego parlamentu. Po każdych wyborach parlamentarnych wybierany jest przewodniczący Senatu, który funkcją odpowiada naszemu Marszałkowi Senatu. Senat we Francji powstał pierwszy raz za czasów dyrektoriatu kiedy to między 1794 a 1799 istniała Rada Starszych działająca jako izba wyższa ówczesnego parlamentu. Wraz z restauracją Burbonów w 1814 roku powstała Izba Parów, która modelem miała przypominać Izbę Lordów. Senat w formie podobnej do obecnej powstał za czasów II Cesarstwa w 1852 roku, stan ten trwał aż do roku 1946, kiedy to za czasów IV republiki Senat został przemianowany na Radę Republiki. Wraz nową konstytucją V Republiki z 1959 roku stara nazwa Senat została przywrócona i w obecnej formie istnieje do dziś.

Rewolucja lutowa miała miejsce we Francji w 1848 roku. W jej wyniku wprowadzono ustrój republikański na miejsce monarchii lipcowej. Uważana jest za początek tzw. Wiosny Ludów.

10 sierpnia 1792 (fr. la journée de 10 août 1792) – dzień, w którym drogą zbrojnego powstania została obalona monarchia we Francji, jeden z przełomowych momentów rewolucji francuskiej.

Rewolucja lipcowa we Francji trwała od 27 do 29 lipca 1830 (stąd nazwa fr. Les Trois Glorieuses - trzy dni chwały). Rewolucja udaremniła próbę powrotu do absolutyzmu dokonaną przez Karola X i zaprowadziła we Francji monarchię lipcową.

Ustrój polityczny Francji opiera się na konstytucji Francji, która głosi, że państwo francuskie jest niepodzielną, laicką (fr. laïcité), demokratyczną oraz socjalną republiką, zgodnie ze zdaniem:

Monarchia lipcowa – rozpowszechnione określenie rządów konstytucyjnych we Francji pod berłem króla Ludwika Filipa I. Rozpoczął się oficjalnie koronacją Ludwika Filipa I na króla Francuzów po obaleniu restauracji Burbonów przez rewolucję lipcową, natomiast zakończyła go rewolucja lutowa w 1848.

Zgromadzenie Narodowe we Francji (fr. Assemblée nationale) – we Francji, stanowi obecnie izbę niższą Parlamentu Francji, i wybierane jest na 5 lat w dwóch turach wyborów powszechnych, bezpośrednich i większościowych. Drugą izbą jest Senat, wybierany przez kolegium elektorów.

Jules Auguste Armand Marie, książę de Polignac, (ur. 14 maja 1780 w Wersalu - zm. 1847 w Paryżu), polityk francuski. Należał do ultrasów, skrajnie prawicowej i monarchistycznej partii działającej po restauracji Burbonów na tronie Francji. W 1829 roku został powołany przez Karola X na stanowisko ministra spraw zagranicznych, a w listopadzie tego roku objął urząd premiera. Antyliberalna polityka jaką prowadził była jedną z przyczyn wybuchu Rewolucji Lipcowej w 1830 roku.

Zgromadzenie Narodowe we Francji (fr. Assemblée nationale) – we Francji, stanowi obecnie izbę niższą Parlamentu Francji, i wybierane jest na 5 lat w dwóch turach wyborów powszechnych, bezpośrednich i większościowych. Drugą izbą jest Senat, wybierany przez kolegium elektorów.

Francuskie Siły Zbrojne (fr. Armée française) - francuska armia, w skład której wchodzą wszystkie formacje militarne, żandarmeria oraz inne jednostki podległe wspólnemu kierownictwu. Zwierzchnikiem sił zbrojnych jest prezydent Francji. Armia składa się z żołnierzy zawodowych i personelu cywilnego.

Republika Tyberyńska (wł: Repubblica Tiberina) była republiką zależną do Francji, została utworzona 4 lutego 1798, kiedy to republikanie przejęli władzę w mieście Perugia. Republikę nazwano na cześć rzeki Tyber. W 1799 została włączona do Republiki Rzymskiej. Głową państwa był konsul. Republika używała flagi francuskiej.

Królestwo Francji (fr. Royaume de France) – państwo historyczne w Europie, na terenie obecnej Francji, jedno z jej prawno-historycznych poprzedników. Istniało w latach 987-1791.

Wielka Loża Francji (fr. Grande Loge de France) – jedna z trzech największych (obok Wielkiego Wschodu Francji i Wielkiej Loży Narodowej Francuskiej) obediencji masońskich we Francji. W 2008 r. liczyła około 28000 masonów, skupionych w 780 lożach we Francji i poza jej granicami.

Marsylianka (fr. La Marseillaise) – hymn państwowy Francji oraz jej departamentów i terytoriów zamorskich: Gwadelupy, Gujany Francuskiej, Majotty, Martyniki, Polinezji Francuskiej, Reunionu, Saint-Pierre i Miquelon oraz Wallis i Futuny.

Afera naszyjnikowa, fr. Affaire du collier de la reine (Afera z naszyjnikiem królowej) - afera, która miała miejsce pod koniec XVIII wieku we Francji, związana z osobą królowej Francji - Marii Antoniny Austriaczki.

Marsylianka (fr. La Marseillaise) – hymn państwowy Francji oraz jej departamentów i terytoriów zamorskich: Gwadelupy, Gujany Francuskiej, Majotty, Martyniki, Polinezji Francuskiej, Reunionu, Saint-Pierre i Miquelon oraz Wallis i Futuny.

Kryzys 16 maja 1877 (fr. Crise du seize mai) był pierwszym, a zarazem najpoważniejszym kryzysem politycznym w historii III Republiki Francuskiej. Jej istotę stanowił spór pomiędzy zwolennikami republiki a rojalistami o przyszły ustrój Francji.

Gmina francuska, inaczej komuna - jednostka samorządu terytorialnego Francji. Wchodzi w skład departamentu i odpowiada zakresem działalności polskiej gminie.

Referendum we Francji w 1802 roku zostało przeprowadzone w celu poddania pod głosowanie nowej konstytucji wprowadzającej Konsulat i czyniącej Napoleona Bonaparte I Konsulem. W głosowaniu wzięło udział ponad 50,55% uprawnionych do głosowania.

Rząd Francji jest oparty na systemie semiprezydenckim, ustalonym przez konstytucję Piątej Republiki Francuskiej. Konstytucja zapewnia podział władzy we Francji oraz gwarantuje obywatelom prawa człowieka oraz suwerenność.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja