Linki:
Łuk triumfalny,
Śakowie,
Żarna,
100 p.n.e.,
10 p.n.e.,
10 stycznia,
11 p.n.e.,
12 p.n.e.,
13 p.n.e.,
14 p.n.e.,
15 marca,
15 p.n.e.,
15 października,
16 p.n.e.,
17 p.n.e.,
18 p.n.e.,
19 p.n.e.,
1 p.n.e.,
20 p.n.e.,
21 p.n.e.,
21 września,
22 p.n.e.,
23 p.n.e.,
24 p.n.e.,
25 p.n.e.,
26 p.n.e.,
27 listopada,
27 p.n.e.,
28 p.n.e.,
28 września,
29 p.n.e.,
2 p.n.e.,
30 p.n.e.,
31 p.n.e.,
32 p.n.e.,
33 p.n.e.,
34 p.n.e.,
35 p.n.e.,
36 p.n.e.,
37 p.n.e.,
38 p.n.e.,
39 p.n.e.,
3 p.n.e.,
40 p.n.e.,
41 p.n.e.,
42 p.n.e.,
43 p.n.e.,
44 p.n.e.,
45 p.n.e.,
46 p.n.e.,
47 p.n.e.,
48 p.n.e.,
49 p.n.e.,
4 p.n.e.,
50 p.n.e.,
51 p.n.e.,
52 p.n.e.,
53 p.n.e.,
54 p.n.e.,
55 p.n.e.,
56 p.n.e.,
57 p.n.e.,
58 p.n.e.,
59 p.n.e.,
5 p.n.e.,
60 p.n.e.,
61 p.n.e.,
62 p.n.e.,
63 p.n.e.,
64 p.n.e.,
65 p.n.e.,
66 p.n.e.,
67 p.n.e.,
68 p.n.e.,
69 p.n.e.,
6 p.n.e.,
70 p.n.e.,
71 p.n.e.,
72 p.n.e.,
73 p.n.e.,
74 p.n.e.,
75 p.n.e.,
76 p.n.e.,
77 p.n.e.,
78 p.n.e.,
79 p.n.e.,
7 grudnia,
7 p.n.e.,
80 p.n.e.,
81 p.n.e.,
82 p.n.e.,
83 p.n.e.,
84 p.n.e.,
85 p.n.e.,
86 p.n.e.,
87 p.n.e.,
88 p.n.e.,
89 p.n.e.,
8 grudnia,
8 p.n.e.,
90 p.n.e.,
91 p.n.e.,
92 p.n.e.,
93 p.n.e.,
94 p.n.e.,
95 p.n.e.,
96 p.n.e.,
97 p.n.e.,
98 p.n.e.,
99 p.n.e.,
9 p.n.e.,
Achaja (prowincja rzymska),
Afryka,
Ameryka Środkowa,
Antygon II,
Apollonios z Tralles,
Architektura,
Ariowist,
Armenia,
Arwernowie,
Ateny,
Biblioteka Aleksandryjska,
Bitwa nad rzeką Aisne,
Bitwa pod Akcjum,
Bitwa pod Carrhae,
Bitwa pod Filippi,
Bitwa pod Tapsus,
Bitynia,
Brytania,
Burebista,
Byk Farnezyjski,
Caesarea Maritima,
Celtowie,
Cenzor rzymski,
Cesarze rzymscy,
Chiny,
Cyceron,
Dakowie,
Data narodzin Jezusa Chrystusa,
Delfy,
Dionizjusz z Halikarnasu,
Drugi triumwirat,
Dunaj,
Dyktator,
Ekwici,
Eneida,
Eufrat,
Falochron,
Fenicja,
Filozof,
Filozofia,
Gajusz Juliusz Cezar,
Galia,
Galowie,
Germanie,
Grecja,
Herod I Wielki,
Herod Wielki,
Hispania,
Historyk,
Horacy (poeta),
III wiek,
III wiek p.n.e.,
II wiek,
II wiek p.n.e.,
IV tysiąclecie p.n.e.,
IV wiek,
IV wiek p.n.e.,
IX tysiąclecie p.n.e.,
IX wiek,
IX wiek p.n.e.,
I wiek,
Indie,
Italia,
Izrael,
Jezus Chrystus,
Judea,
Kalendarz,
Kalendarz juliański,
Karaiby,
Kleopatra VII,
Koczownicy,
Konsul rzymski,
Korea,
Korsarstwo,
Król,
Królestwo Partów,
Krassus,
Ktezyfon,
Legion,
Lukullus,
Macedonia,
Marek Agrypa,
Marek Antoniusz,
Marek Emiliusz Lepidus (triumwir),
Marek Krassus,
Marek Liwiusz Druzus,
Marek Terencjusz Warron,
Mariusz (wódz rzymski),
Marmur,
Meksyk,
Migracja ludności,
Mitrydates VI Eupator,
Moche,
Nazaret,
Noricum,
Numidia,
O wojnie galijskiej,
Oktawian August,
Optymaci,
Owidiusz,
Państwo,
Partowie,
Peru,
Pierwszy triumwirat,
Pisarz,
Poeta,
Polityk,
Pompejusz,
Pont,
Popularzy,
Powstanie Spartakusa,
Prawnik,
Prawo cywilne,
Prowincje rzymskie,
Retor,
Rolnicy,
Rubikon,
Rzym,
Rzymianie,
Sahara,
Sakowie,
Sekstus Pompejusz,
Seleucydzi,
Sprzysiężenie Katyliny,
Starożytna Grecja,
Starożytny Egipt,
Starożytny Rzym,
Sulla,
Syria (prowincja rzymska),
Szkło,
Tauriskos z Tralles,
Teatr,
Teotihuacán,
Tigranes II,
Trybun ludowy,
Tytus Liwiusz,
Uczony,
VIII tysiąclecie p.n.e.,
VIII wiek,
VIII wiek p.n.e.,
VII tysiąclecie p.n.e.,
VII wiek,
VII wiek p.n.e.,
VI tysiąclecie p.n.e.,
VI wiek,
VI wiek p.n.e.,
V tysiąclecie p.n.e.,
V wiek,
V wiek p.n.e.,
Wercyngetoryks,
Wergiliusz,
Wiedeń,
Wielbłąd,
Wojna Rzymu ze sprzymierzeńcami,
Wojna domowa Cezara z Pompejuszem,
Wojny Rzymu z Mitrydatesem,
Wojny domowe Rzymu,
XIII wiek,
XIII wiek p.n.e.,
XII wiek,
XII wiek p.n.e.,
XIV wiek,
XIV wiek p.n.e.,
XIX wiek,
XIX wiek p.n.e.,
XI wiek,
XI wiek p.n.e.,
XVIII wiek,
XVIII wiek p.n.e.,
XVII wiek,
XVII wiek p.n.e.,
XVI wiek,
XVI wiek p.n.e.,
XV wiek,
XV wiek p.n.e.,
XXIII wiek p.n.e.,
XXII wiek p.n.e.,
XXIV wiek p.n.e.,
XXIX wiek p.n.e.,
XXI wiek,
XXI wiek p.n.e.,
XXVIII wiek p.n.e.,
XXVII wiek p.n.e.,
XXVI wiek p.n.e.,
XXV wiek p.n.e.,
XXXII wiek p.n.e.,
XXXI wiek p.n.e.,
XXX wiek p.n.e.,
XX wiek,
XX wiek p.n.e.,
X tysiąclecie p.n.e.,
X wiek,
X wiek p.n.e.,
Zboża,
XL wiek p.n.e. XXXIX wiek p.n.e. XXXVIII wiek p.n.e. XXXVII wiek p.n.e. XXXVI wiek p.n.e. XXXV wiek p.n.e. XXXIV wiek p.n.e. XXXIII wiek p.n.e.
XXXII wiek p.n.e. XXXI wiek p.n.e.
XL wiek p.n.e. XXXIX wiek p.n.e. XXXVIII wiek p.n.e. XXXVII wiek p.n.e. XXXVI wiek p.n.e. XXXV wiek p.n.e. XXXIV wiek p.n.e. XXXIII wiek p.n.e.
XXXII wiek p.n.e. XXXI wiek p.n.e.Trzeci wiek (złoty wiek, jesień życia) – okres w życiu człowieka, który określa
starość, wiek emerytalny, podeszły wiek; umowny, ostatni etap życia ludzi.
Wczesne ośrodki miejskie pojawiły się na terenach dzisiejszego
Afganistanu już w
III tysiącleciu p.n.e. Po
2000 roku p.n.e. zamieszkali na tych terenach
Ariowie. Za ich czasów powstało, w miejscu gdzie dzisiaj jest
Kabul, miasto. Na przełomie
VI-
V wieku p.n.e. ziemie Afganistanu zostały podbite przez
króla Persji Dariusza I Wielkiego. Perscy władcy borykali się z ciągłymi rebeliami w okolicach dzisiejszych
Kandaharu i
Quetty.
Historia Łomży ma bardzo burzliwy przebieg. Przeplatały się w niej lata triumfu z latami niepowodzeń. Historia ta zaczyna się we wczesnym
średniowieczu na nadnarwiańskiej skarpie. Trwa tam do
XIV wieku, kiedy to przenosi się 5 kilometrów w dół rzeki. Po pomyślnym
XV i
XVI wieku następuje upadek świetności miasta.
Łomża odradza się w
XIX wieku, aby znowu pogrążyły ją wojny. Druga połowa
XX wieku i wiek
XXI to powolna odbudowa średniowiecznej przeszłości.
Marek Atyliusz Regulus, Marcus Atilius Regulus (
III wiek p.n.e.),
rzymski bohater, wzór patrioty, będący uosobieniem rzymskich cnót moralności i bezwzględnego dotrzymywania słowa. Polityk i wódz z czasów
I wojny punickiej,
konsul roku
267/
266 p.n.e. i
256 p.n.e.Wiek, stulecie jako jednostka czasu to 100
lat liczone od roku kończącego się cyframi "01" do najbliższego roku kończącego się dwoma zerami, np. od
1501 do
1600 to wiek
XVI. W odniesieniu do lat
przed naszą erą wiek zaczyna się rokiem z dwoma zerami, a kończy cyframi "01", np. od
500 p.n.e. do
401 p.n.e. to wiek
V p.n.e. Numery wieków w języku polskim zapisuje się zwyczajowo
cyframi rzymskimi.
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w
Koronowie - kościół
pocysterski XIII-
XIV wiek, trzynawowa
bazylika powstała w trzech etapach z szeregiem kaplic, przebudowana
XVII wiek, bogate wyposażenie
barokowe z przełomu
XVII i
XVIII wieku, szereg obrazów i rzeźb, m.in. gotycka
rzeźba Matki Boskiej z
XIV-
XV wieku, a w ołtarzu głównym z końca
XVII wieku obrazy z
1647 pędzla
Bartłomieja Strobla. Kościół wyróżnia się różnorodnością sklepień: w
prezbiterium - gotyckim, w nawie głównej -
barokowym sklepieniem kolebkowym z lunetami, a w transepcie pośrodku - krzyżowym, w ramionach, kolebkowym i w nawach bocznych - krzyżowym. Siedziba Koronowskiej Kapituły Kolegiackiej.
Historia Łomży ma bardzo burzliwy przebieg. Przeplatały się w niej lata triumfu z latami niepowodzeń. Historia ta zaczyna się we wczesnym
średniowieczu na nadnarwiańskiej skarpie. Trwa tam do
XIV wieku, kiedy to przenosi się 5 kilometrów w dół rzeki. Po pomyślnym
XV i
XVI wieku następuje upadek świetności miasta.
Łomża odradza się w
XIX wieku, aby znowu pogrążyły ją wojny. Druga połowa
XX wieku i wiek
XXI to powolna odbudowa średniowiecznej przeszłości.
Św. Maria Kleofasowa, także Maria Alfeuszowa (ur.
I wiek p.n.e., zm.
I wiek n.e.) – postać
biblijna, żona Kleofasa (Alfeusza), krewna
Maryi, matki
Jezusa.
Protoma – dekoracja w formie głowy lub popiersia zwierząt (czasem fantastycznych) albo (rzadziej) ludzi. Stosowana od ok.
VII wiek p.n.e. do
VI wiek p.n.e. w sztuce
Scytów, narodów
Azji Mniejszej,
Mezopotamii,
Grecji,
Etrurii i
Rzymu.
Ruiny zamku w Dobrej (powiat łobeski) - w mieście znajdują się ruiny rycerskiego zamku na wzgórzu. Zbudowany przez księcia Bogusława IV w końcu
XIII wieku. Od
1338 roku do początku
XIX wieku w rękach rodu Dewitzów. Rozbudowany i przekształcony około
1400 roku na silną warownię Pomorza. Przebudowany w stylu
renesansowym na rezydencję w 1 połowie
XVI wieku. Zniszczony przesz Szwedów w
XVII wieku. W końcu
XVIII wieku uległ ruinie. Rozebrany na początku
XIX wieku. Zachowały się fragmenty murów obwodowych, wieża i ruiny budynków z
XVI wieku.
Mudejar (z arab. mudadżdżan – ten, który mógł zostać w Hiszpanii) – styl w hiszpańskiej
architekturze i sztuce, który rozwinął się z połączenia elementów
islamskich i chrześcijańskich (
romańskich i
gotyckich). Pojawił się w
VIII wieku, i przetrwał do
XVII wieku. Największy jego rozkwit nastąpił w okresie gotyku (
XV-
XVI w.).
Prokop –
imię pochodzenia greckiego, od προκοπη - prokope, "postęp, rozwój". Wśród patronow -
Święty Prokop (
IV wiek) oraz czeski Święty Prokop z Sazawy (
X/
XI wiek)
Sztuka Etruska – lud
Etrusków zamieszkiwał środkową część
Italii (obszar dzisiejszej
Toskanii) od
X do
I w. p.n.e. (Rzymianie podbili
Etrurię w
III w. p.n.e.). Rozkwit cywilizacji przypada na okresy
VII-
VI w. p.n.e. oraz
IV-
III w. p.n.e. Największymi ośrodkami twórczości były:
Tarkwinia (Tarquinia), Caere (
Cerveteri), Clusium (
Chiusi), Veii (
Weje), Vulci (Wulczi). Początki miast sięgają
kultury willanowiańskiej, rozwijającej się na tych terenach w
epoce żelaza, w okresie od
IX do
VIII w. p.n.e. Do naszych czasów zachowały się tylko ślady etruskich miast oraz zabytki architektury sepulkralnej (związanej z kultem zmarłych) i sakralnej oraz wyroby rzemieślnicze.
Gnaeus Domitius Annius Ulpianus (ur.
II wiek n.e., zm.
223 n.e.) –
rzymski jurysta i pisarz
epoki cesarstwa. Fragmenty oraz wyciągi jego pism stanowią znaczną część kodyfikacji
prawa rzymskiego podjętej przez cesarza
Justyniana I Wielkiego w
VI wieku naszej ery, znanej pod nazwą
justyniańskich Digestów.
Stare Miasto w Warszawie – najstarsze
osiedle miejskie
Warszawy będące zwartym zespołem architektury zabytkowej, przeważnie z
XVII i
XVIII wieku o
średniowiecznym układzie zabudowy, otoczone pierścieniem
murów obronnych z
XIV–
XVI wieku.
Epoka brązu – jedna z
epok prehistorii, następująca po
epoce kamienia, a poprzedzająca
epokę żelaza. Epoka ta ma zróżnicowane ramy czasowe, zależne od terenu występowania. Najwcześniej, na
Kaukazie i w obszarze
Morza Egejskiego, w
III tysiącleciu p.n.e., wykształciły się ośrodki, w których opanowano umiejętność obróbki metali. W
Egipcie i na
Bliskim Wschodzie (
Dżemdet Nasr), za początek epoki brązu przyjmuje się umownie rok
3400 p.n.e., w
Europie Południowej 2800 p.n.e., w
Polsce 2200 p.n.e. Koniec epoki brązu przypada na lata
1000 –
700 p.n.e., kiedy to na Bliskim Wschodzie zaczęły tworzyć się pierwsze państwa i pojawiło się
niewolnictwo, a na większości obszarów
Europy rozpoczął się stopniowy rozkład
wspólnoty pierwotnej.
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny znajdujący się w
Czerninie jest budowlą gotycką zbudowaną na przełomie
XIV i
XV wieku. Częściowo rozbudowany został w
XVII-
XIX wieku. Wyposażenie kościoła stanowią cenne zabytki ruchome.