Idy marcowe

Gaius Iulius Caesar, Gajusz Juliusz Cezar, Cezar, ur. 12 lipca 100 p.n.e. (13 lipca 102 r. p.n.e. – koncepcja Mommsena i Diona) w Rzymie, zm. 15 marca (idy marcowe) 44 p.n.e. w Rzymie – rzymski polityk, wódz, dyktator i pisarz. Jeden z członków stronnictwa popularów, spowinowacony z Cynną i Mariuszem. Po ich śmierci piastował kolejno urzędy kwestora, edyla, pretora, konsula i dyktatora. Sławę zdobył dzięki namiestnictwu w Galii i dzięki pomocy swych żołnierzy udało się mu pokonać opozycję, skupioną wokół senatu i Pompejusza – tzw. optymatów, aby następnie, po wieloletnich walkach, przejąć pełnię władzy w Rzymie. Zamordowany w dniu id marcowych przez senatorów pod przywództwem Marka Brutusa oraz Gajusza Kasjusza. Przed śmiercią adoptował Oktawiana Augusta (wtedy jeszcze Gaiusa Octaviusa), wyznaczając go na swego spadkobiercę.

Sosigenes z Aleksandrii (gr. Σωσιγένης Sosigenes, I w. p.n.e.) – grecki astronom i matematyk; 46 p.n.e. realizował zleconą przez Juliusza Cezara reformę kalendarza według kalendarza egipskiego (tzw. kalendarz juliański). W ten sposób wczesny kalendarz rzymski został zastąpiony kalendarzem juliańskim z cyklem trzech lat 365-dniowych, po których następował rok przestępny, liczący 366 dni.

Gajusz Juliusz Cezar - książka autorstwa Aleksandra Krawczuka, wydana po raz pierwszy w 1962 roku. Opowiada o życiu Juliusza Cezara, dyktatora Rzymu, a szerzej o losach Republiki i państw ościennych. Intencją autora było nakreślenie panoramy życia społecznego i politycznego czasów Cezara.

Kalendarz – umowna, przyjęta w danej społeczności bądź kulturze rachuba czasu. Dzieli ona czas na powtarzające się cyklicznie okresy, związane najczęściej z cyklami przyrody. Nazwa pochodzi od rzymskiego słowa Kalendy bądź według innych źródeł od łacińskiego callendarium.

Gnaeus Cornelius Dolabella – rzymski konsul w roku 81 p.n.e.. Zwolennik Sulli. Odniósł zwycięstwo nad Trakami. Gdy sprawował funkcję namiestnika Macedonii Cezar oskarżył go o zdzierstwa (uniewinniony).

Kalendy (łac. Kalendae) - w kalendarzu rzymskim pierwszy dzień każdego miesiąca. Termin ten nie ma żadnego (poza tradycyjnym) znaczenia w słonecznym kalendarzu juliańskim. Natomiast w pierwotnym kalendarzu księżycowym mianem Kalendae określano pierwszy dzień po nowiu, czyli ten dzień, w który po zapadnięciu zmroku księżyc powinien znowu stać się widoczny. Oznaczało to początek nowego miesiąca.

Fora cesarskie – zespół architektoniczno-urbanistyczny utworzony w okresie cesarstwa w starożytnym Rzymie. Powstały w pobliżu Forum Romanum. Budowę zainicjował Juliusz Cezar budując Forum Cezara.

Kalendarz – umowna, przyjęta w danej społeczności bądź kulturze, rachuba czasu. Dzieli ona czas na powtarzające się cyklicznie okresy, związane najczęściej z cyklami przyrody. Nazwa pochodzi od rzymskiego słowa Kalendy bądź według innych źródeł od łacińskiego callendarium.

Marcus Verrius Flaccus (I w. p.n.e./I w. n.e.) - filolog i gramatyk rzymski. Skąpe wiadomości o jego życiu przekazuje Swetoniusz: Weriusz Flakkus był pierwotnie niewolnikiem, zapewne niewolnym nauczycielem. Następnie, gdy został wyzwolony i zyskał obywatelstwo rzymskie, założył szkołę i poświęcił się pracy naukowej oraz nauczaniu młodzieży. Jako nauczyciel zyskał taką sławę, że w roku 10 p.n.e. Oktawian August zatrudnił go jako osobistego nauczyciela swoich wnuków, Gajusza i Lucjusza Cezarów, z pensją miliona sestercji rocznie. Weriusz Flakkus zmarł w podeszłym wieku za panowania Tyberiusza.

Cezar – jeden z tytułów używany przez rzymskich cesarzy. Słowo cezar było rodowym mianem Juliusza Cezara oraz Oktawiana – jego adoptowanego syna i pierwszego cesarza rzymskiego, ale z czasem stało się tytułem władców Rzymu. W okresie tetrarchii tytułu cezara używali dwaj młodsi tetrarchowie.

Bitwa pod Bibracte – stoczona w roku 58 p.n.e. około 25 km na południe od galijskiego oppidum Bibracte (w okolicy granicznej rzeki Arar, dziś Saony) przez sześć rzymskich legionów (ok. 30 tysięcy żołnierzy) z około siedemdziesięciotysięcznymi siłami osłaniającymi wędrujących na zachód osadników helweckich wraz z rodzinami. Rzymskimi legionami dowodził Gajusz Juliusz Cezar, siłami Helwetów, wspieranymi przez Bojów i Tulingów – Divicus.

O wojnie aleksandryjskiej (łac. De Bello Alexandrino) – niewielkie objętościowo dzieło nieznanego autorstwa, wchodzące w skład tzw. Corpus Caesarianum, opisujące wydarzenia z roku 47 p.n.e. i w zamierzeniu stanowiące kontynuację pamiętników O wojnie domowej Juliusza Cezara.

W czasach Republiki Rzymskiej Magister equitum było to stanowisko, na które mianował i odwoływał dyktator, a kończyło się z odejściem dyktatora z urzędu. Był to najważniejszy z urzędników dyktatora. Jeśli Magister equitum zmarł, wyznaczany był nowy. W razie nieobecności dyktatora Magister equitum zastępował go i miał takie same uprawnienia. Najsławniejszym Magister equitum był zapewne Marek Antoniusz, który sprawował ten urząd wtedy, gdy dyktatorem był Juliusz Cezar.

Aurelia Kotta (120 - 54 p.n.e.), matka Juliusza Cezara. Córka konsula Lucjusza Aureliusza Kotty i Rutylii. Poślubiła pretora Gajusza Juliusza Cezara Starszego, z którym miała 3 dzieci:

Język galijski - właściwie zespół dialektów używanych przez starożytne ludy celtyckie (Galowie) zamieszkujące Galię Zaalpejską i Przedalpejską oraz część obecnej Hiszpanii. Ślady jego zachowały się jedynie w krótkich inskrypcjach, nazwach miejscowych oraz w zapisach imion własnych u autorów rzymskich (m.in. Juliusz Cezar, Tacyt). Po podboju Galii i Hiszpanii przez Rzym, dialekty te wyparła łacina.

Marcus Vitruvius Pollio – rzymski architekt i inżynier wojenny żyjący w I w. p.n.e. Był konstruktorem machin wojennych za panowania Juliusza Cezara i Oktawiana Augusta. Twórca tzw. człowieka witruwiańskiego - wizerunku nagiego mężczyzny wpisanego w okrąg i kwadrat, symbolizujące ruch (wizerunek ten upowszechnił później Leonardo da Vinci).

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja