Imiona łacińskie

Imiona łacińskie – imiona rzymskie używane przez starożytnych Rzymian oraz inne imiona pochodzące z łaciny, rozpowszechnione w wielu krajach w późniejszym okresie. Tadeusz Milewski postawił hipotezę, iż w pierwotnym okresie, kiedy Italikowie mieszkali na północ od Alp w sąsiedztwie Celtów, w grupie italskiej istniał system imion złożonych, analogiczny do występującego w grupie celtyckiej oraz w innych językach indoeuropejskich. System ten zanikł dopiero po przybyciu plemion italskich do Italii; nastąpiło to w ciągu II tysiąclecia p.n.e.; ukształtował się natomiast pod wpływem Ligurów system imion jednoczłonowych, niezłożonych, w dużej mierze pochodzenia obcego, nieindoeuropejskiego (w tym etruskiego), który przekształcił się w dwuimienny, obejmujący imię (praenomen) i nazwisko rodowe (nomen), a ostatecznie w początkach I wieku p.n.e. — w system trójimienny, złożony z dwóch wcześniej wymienionych elementów oraz z przydomka (cognomen). Jeszcze w czasach klasycznych jednak nie wszystkie rody używały przydomków, por. dwuelementowe określenie Marka Antoniusza.

Na Węgrzech, podobnie jak np. w Polsce, przyjęty jest system "imię+nazwisko" aczkolwiek zwyczaj nakazuje umieszczać najpierw nazwisko, potem imię (imiona). Nazwisko dziedziczone jest zwykle po ojcu. Dopuszczalne jest posiadanie dwóch imion oraz podwójnych nazwisk.

Bąd, Bądz, będ, będz - od prasłowiańskiego *bǫdi, imp. *bǫdǫ, futurum byti, bądź, będę, być, stpol. Będzi i Bądz- formy rozkaźnika 2 osoby. Imię lub temat słowiańskich/staropolskich imion jednoczłonowych Bądal//Będal, Bądek//Będek, Bądk//Będk, Bądko//Będko, Bądosz//Będosz, Bądusz//Będusz, Bądz, Bądzek, Bądziej//Będziej, Bądzko, Bądzik//Będzik, Bądzisz//Będzisz, Będost, Bąsz//Bęsz oraz imion złożonych:

Prokul — imię męskie pochodzenia łacińskiego, należące do niedużej grupy najstarszych imion rzymskich (imion właściwych, praenomen, por. Marek, Tyberiusz, Tytus), i oznaczające "urodzony, kiedy ojciec był daleko" (por. procul — "daleko"). Prokul już w epoce klasycznej zaczął występować także w funkcji przydomka (cognomen). Istniało kilku świętych patronów tego imienia.

Lesław – imię męskie pochodzenia literackiego, powstałe w XIX wieku na wzór staropolskich imion złożonych. Żeńska forma tego imienia to Lesława.

Agryppa — imię męskie pochodzenia łacińskiego, zaliczające się do niedużej grupy najstarszych imion rzymskich (imion właściwych, praenomen, por. Marek, Tyberiusz, Tytus), oznaczające "narodzony nóżkami do przodu", z dawniejszego *agro-ped-s ( -ped-s skrócone do -ppa) — por. awestyjskie agra- — "pierwszy", sanskryckie agre-pah — "ten który pierwszy pije". Już w okresie klasycznym imię to zaczęło funkcjonować tylko jako przydomek (cognomen).

Gajusz, Gajus, Kajus – imię męskie pochodzenia łacińskiego (Gaius), należące do nielicznej grupy najstarszych imion rzymskich (imion właściwych, praenomen, por. Marek, Tyberiusz, Tytus, Aulus). Według różnych źródeł bądź to ma ono niewyjaśnione pochodzenie, greckie lub etruskie, bądź to uznawane jest za oznaczające "cieszący (rodziców)", por. gaudeo – "cieszę się" (zob. Gaudenty).

Paweł — imię męskie pochodzenia łacińskiego, należące do niedużej grupy najstarszych imion rzymskich (imion właściwych, praenomen, por. Marek, Tyberiusz, Tytus). Paullus oznacza "mały", "drobny". Już w epoce klasycznej zaczął on także występować w funkcji przydomka (cognomen)[1]. Jest siódmym najpopularniejszym męskim imieniem w Polsce - nosi je 497940 osób (marzec 2009). Żeński odpowiednik to Paula.

Marek — imię męskie pochodzenia łacińskiego, należące do wąskiej grupy najstarszych imion rzymskich (imion właściwych, praenomen, por. Tyberiusz, Aulus, Maniusz, Gajusz, Lucjusz, Publiusz, Tytus, Serwiusz), urobione z *Mart-ico-s od imienia boga Mars, Martis i oznaczające "należący do Marsa, związany z Marsem". W Polsce imię to jest notowane od XIII wieku, choć poza współczesnością nie było często spotykane, w formach Marek, Marko, Margusz, Markusz, Merkusz. Zapisana została także żeńska Marka (1263) — żeński odpowiednik imienia Marek lub zdrobnienie od imion żeńskich rozpoczynających się na Mar-, takich jak Margorzata (= Małgorzata) lub Maria — oraz Markusław, staropolskie imię utworzone od imienia Marek poprzez dodanie typowej dla imion słowiańskich cząstki -sław.

Keiko – żeńskie imię japońskie. Podobnie jak inne imiona japońskie, zapisywane jest przy pomocy różnych znaków, np.: 恵子 ; 敬子 ; 景子 ; 螢子 ; 軽子.

Faust (łac. faustus – błogi, szczęśliwy) – imię męskie pochodzenia łacińskiego, należące do niedużej grupy najstarszych imion rzymskich (imion właściwych, praenomen, por. Marek, Tyberiusz, Tytus), i oznaczające "szczęśliwie rosnący". Łacińska grupa, od której imię to pochodzi (faustus – "błogi, pomyślny", ale także faveo, favi, fautum – "sprzyjać, być przychylnym") nie ma pochodzenia indoeuropejskiego oraz pewnych odpowiedników w żadnym języku indoeuropejskim. Faustus już w epoce klasycznej zaczął wychodzić z roli imienia i występować w funkcji przydomka (cognomen). W Polsce po raz pierwszy zapisano to imię w 1488 roku. Jego patronem jest św. Faust (III wiek).

Czy nie warto by dodać "Imion anglosaskich" (czy jakby to nazwać) - pojawia się ich i w Polsce coraz więcej, często dziwne, ze spolszczoną pisownią, ale są i nie bardzo wiadomo, gdzie je dodać (pozostaje najbardziej ogólna kategoria - Imiona). Przykładem może być imię Brajan. Kilka lat temu, w spisie noworodków urodzonych danego dnia, natrafiłam na Blejka. Skoro takie imiona SĄ nadawane, to kwalifikowałby się i tu, tylko gdzie ?

Teoforyczne imiona w Biblii – hebrajskie imiona odnoszące się do Boga lub bóstwa. Większość imion występuje w Starym Testamencie. Większość imion nawiązuje do El albo "Jah", skróconej formy Jahwe.

Keiko – żeńskie imię japońskie. Podobnie jak inne imiona japońskie, zapisywane jest przy pomocy różnych znaków, np.: 恵子 ; 敬子 ; 景子 ; 螢子 ; 軽子.

Imiona hinduskie - imiona pojawiające się w indyjskim kręgu kulturowym. Już od starożytności (aż po dziś) widać w nich było wyraźne wpływy ze strony religii hinduistycznej - dzieciom nadawano imiona bóstw (dewa) i świętych (awatara) takie jak: Kryszna, Rama, Szarma. Później częściowo się to zmieniło - z przybyciem do Indii muzułmanów. Każde imię posiada jakieś znaczenie i nie wszystkim wolno nazywać swoje dzieci imieniem przez siebie wybranym. Są imiona, które mogą być używane przez odpowiednie warny np. bramini (urodzeni w najwyższej warnie) mogą używać m.in. imion takich jak Kanak (złoto, dla kobiet) i Rajat (srebro, dla mężczyzn).

Asenata – biblijne imię żeńskie pochodzenia egipskiego, oznaczające "ta, która należy do swojego ojca". W Biblii jest to egipska żona Józefa, wspomniana w Rdz (41, 50).

Agrykola — imię męskie pochodzenia łacińskiego. Oznacza "rolnik" lub "chłop" i powstało ze złożenia wyrazu ager (pole") i colo ("uprawiam"). Być może jest to jedna z nielicznych pozostałości w łacińskim systemie antroponimicznym hipotetycznego systemu imion złożonych (analogicznego do występującego w grupie celtyckiej i innych językach indoeuropejskich), który później zanikł. W imiennictwie greckim istniało podobne, zanotowane w Knossos na Krecie pod koniec XV wieku p.n.e. imię Agroquolos — "uprawiający pole". Istnieje kilku świętych katolickich o imieniu Agrykola.

Gaja, Kaja — imię żeńskie, pochodzące od postaci z mitologii greckiej, Ziemi-Matki (gr. Γαῖα – "Ziemia"), lub stanowiące żeński odpowiednik łacińskiego imienia Gajusz (Gaius), należącego do nielicznej grupy najstarszych imion rzymskich (imion właściwych, praenomen, por. Marek, Tyberiusz, Tytus, Aulus). Według różnych źródeł Gajusz ma bądź to niewyjaśnione pochodzenie, greckie lub etruskie, bądź to uznawane jest za oznaczające "cieszący (rodziców)", por. gaudeo — "cieszę się" (zob. Gaudenty). Gaja oznaczałaby zatem "ciesząca rodziców".

Tymon - imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego "ten, który czci", utworzone od imion złożonych typu Timótheos za pomocą sufiksu --n i odrzucenia drugiej części.

Serwiusz — imię męskie pochodzenia łacińskiego, należące do nielicznej grupy najstarszych imion rzymskich (imion właściwych, praenomen, por. Marek, Tyberiusz, Aulus, Maniusz, Gajusz, Lucjusz, Publiusz, Tytus), oznaczające "syn niewolnika" (por. servus — "niewolnik"). Zaliczało się ono do tych najstarszych imion rzymskich, które były używane tylko przez niektóre rody.

System/34 - wielostanowiskowy, wielozadaniowy minikomputer firmy IBM, wprowadzony na rynek w 1977 r., obsługujący do kilkudziesięciu terminali, który zastąpił System/32 (aplikacje System/32 można było uruchamiać w specjalnym trybie). Większość dużych firm przeniosła się potem do System/38, natomiast mniejsze firmy migrowały do System/36. System/36 i System/38 zostały następnie skonsolidowane do linii AS/400.

W skali najpopularniejszych imion na świecie, w Holandii zajmowało 8 miejsce wśród imion męskich (2008). W języku angielskim występuje również forma Reuben. Od imienia Ruben pochodzi imię i nazwisko Rubens (od liczby mnogiej imienia Ruben w j. angielskim).

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja