Linki:
12 lutego,
22 kwietnia,
Absolut,
Adam Żółtowski,
Agnostycyzm,
Agnostycyzm poznawczy,
Algebra,
Antyteza,
Anzelm z Canterbury,
Aprioryzm,
Arthur Schopenhauer,
Arystoteles,
Arytmetyka,
Bóg,
Berlin,
Bertrand Russell,
Burgfreiheit (Królewiec),
Byt,
Christian Wolff,
Co to jest Oświecenie,
Czas,
David Hilbert,
David Hume,
Definicja,
Dialektyka,
Doświadczenie,
Duisburg,
Dusza (filozofia),
Empiryzm,
Epistemologia,
Ernst Cassirer,
Estetyka,
Etyka,
Fenomenologia,
Filozofia,
Filozofia krytyczna,
Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling,
Galaktyka,
Geometria,
Geometria nieeuklidesowa,
Georg Wilhelm Friedrich Hegel,
Gottfried Wilhelm Leibniz,
Gottlob Frege,
Hamburg,
Herman Cohen,
Idea,
Idealizm niemiecki,
Imperatyw kategoryczny,
International Standard Serial Number,
Isaac Newton,
Istota,
Jürgen Habermas,
Język angielski,
Język niemiecki,
Jakob Sigismund Beck,
Johann Gottlieb Fichte,
John Rawls,
Kaliningrad,
Kant-Studien,
Kartezjusz,
Katedra św. Wojciecha i Najświętszej Marii Panny w Królewcu,
Konkluzja,
Kosmologia,
Kraków,
Krytyka czystego rozumu,
Kwant,
Leszek Kołakowski,
Lipsk,
Logika,
Logika matematyczna,
Londyn,
Luteranizm,
Matematyka,
Materia (filozofia),
Mauzoleum,
Metafizyka klasyczna,
Mirosław Żelazny,
Moralność,
Neokantyzm,
Nicolai Hartmann,
Niemcy,
Novalis,
Nowy Jork,
Ogólna teoria względności,
Ontologia,
Paul Natorp,
Pierre Chaunu,
Pietyzm,
Piotr Chmielowski,
Podmiot (filozofia),
Pojęcie,
Poznanie,
Pozytywizm logiczny,
Przedmiot,
Przestrzeń (filozofia),
Przyczynowość,
Przyrodoznawstwo,
Racjonalizm filozoficzny,
Roman Ingarden,
Rzecz sama w sobie,
Sąd (logika),
Sapere aude,
Stefan Harassek,
Substancja (filozofia),
Teza,
Tomasz z Akwinu,
Transcendencja (filozofia),
Tybinga,
Umysł,
Uniwersytet Albertyna w Królewcu,
Władysław Tatarkiewicz,
Warszawa,
Wolna wola,
Wrocław,
Wszechświat,
Wydawnictwo Naukowe PWN,
Zasada niesprzeczności,
Zjawisko,
Immanuel Kant (ur.
22 kwietnia 1724 w
Królewcu, zm.
12 lutego 1804 tamże) –
filozof niemiecki, profesor
logiki i
metafizyki na
Uniwersytecie Królewieckim.
Theodor Gottlieb von Hippel (ur.
31 stycznia 1741 w
Gerdauen, zm.
23 kwietnia 1796 w
Königsbergu) –
pruski urzędnik państwowy i pisarz epoki późnego
Oświecenia. Twórca powieści wzorowanych na dziełach
Laurence`a Sterne`a. Autor traktatów moralnych i politycznych, w których objawił się m.in. jako pionierski propagator idei
emancypacji kobiet. Jedna z głównych postaci reprezentujących w
Królewcu środowisko naukowo-artystyczne skupione wokół
Immanuela Kanta (
1724-
1804) – wykładowcy tamtejszego
Uniwersytetu Albertyna.
Carl Gustav Jakob Jacobi (ur.
10 grudnia 1804 w
Poczdamie - zm.
18 lutego 1851 w
Berlinie) –
matematyk niemiecki. Profesor
uniwersytetu w Królewcu. Członek między innymi
Berlińskiej Akademii Nauk.
Carl Gustav Jakob Jacobi (ur.
10 grudnia 1804 w
Poczdamie - zm.
18 lutego 1851 w
Berlinie) –
matematyk niemiecki. Profesor
uniwersytetu w Królewcu. Członek między innymi
Berlińskiej Akademii Nauk.
Christian August Crusius (ur.
10 stycznia 1715, zm.
18 października 1775) -
niemiecki filozof i
teolog. Urodził się w miejscowości
Leuna w
Saksonii. Wykształcenie zdobył na uniwersytecie w
Lipsku, gdzie został profesorem w roku
1750. Był zagorzałym przeciwnikiem filozofii
Gottfrieda Leibniza i
Christiana Wolffa. Odrzucał
dowód ontologiczny na rzecz istnienia Boga, kładł nacisk na ograniczenia ludzkiego poznania i niemożliwość wzniesienia gmachu wiedzy tylko przy użyciu środków logiki i matematyki. Wywarł znaczący wpływ na poglądy
Immanuela Kanta. Był
pietystą.
Christian Wolff (ur.
24 stycznia 1679, zm.
9 kwietnia 1754) – niemiecki
filozof,
matematyk, i
prawnik; profesor na
Uniwersytecie w Halle, jeden z czołowych przedstawicieli wczesnego
oświecenia. Uchodzi za najwybitniejszego filozofa niemieckiego między
Leibnizem a
Kantem. Rozwijał także inne dyscypliny wiedzy, takie jak
ekonomia,
prawo czy
administracja. Jeden z twórców nauki o
prawach natury. Usiłował godzić myśl
racjonalistyczną z
objawieniem.
Georg Gustav Fülleborn (ur.
2 marca 1769 w
Głogowie, zm.
16 lutego 1803 we
Wrocławiu) – niemiecki
filozof,
filolog,
etnograf, publicysta i tłumacz literatury polskiej; założyciel naukowego ludoznawstwa na
Śląsku; popularyzator filozofii (swoje poglądy opierał na filozofii Fryderyka Augusta Wolffa i
Immanuela Kanta); odegrał dużą rolę w upowszechnianiu kultury polskiej na
Dolnym Śląsku.
Mieczysław Omyła (ur.
19 grudnia 1941 w
Soblówce) - prof. dr hab.,
logik,
filozof. Od
1991 pełni funkcję Kierownika Zakładu Logiki w Instytucie Filozofii
Uniwersytetu Warszawskiego. Wykładowca logiki na Uniwersytecie Warszawskim i
Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
Johann Erich Biester (ur.
17 listopada 1749 w
Lubece, zm.
20 lutego 1816 w
Berlinie), niemiecki dziennikarz i popularyzatorem wiedzy. W roku
1783 założył wraz z Friedrichem Gedicke naukowe pismo
Berlinische Monatsschrift. To w tym piśmie ukazał się głośny artykuł:
Czym jest Oświecenie (
Was ist Aufklärung), którego autorem był
Immanuel Kant. W
1791 roku odwiedził
Poznań.
Liberalizm kompleksowy - łączy on założenia
liberalizmu instytucjonalnego, ekonomicznego i idealistycznego. Przedstawicielem był
Immanuel Kant, który akceptował twierdzenie
Hobbesa, że stanem natury jest stan walki, widział jednak możliwości przezwyciężenia go poprzez zmianę świadomości społecznej, zmianę ustroju państw oraz oparcie stosunków międzynarodowych na pewnych zasadach.
Jakob Sigismund Beck (ur.
1761 w
Gdańsku, zm.
1840), filozof niemiecki. Wykształcony w
Königsbergu, został profesorem filozofii najpierw w
Halle (1791-99) następnie w
Rostocku. Poświęcił się krytyce i wyjaśnianiu filozofii
Kanta, wydał Erläuternde Auszüge aus den kritischen Schriften des Herrn Prof Kant, auf Anrathen desselben (Ryga 1793), szeroko rozpowszechnione kompendium filozofii kantowskiej.
Liga Państw Republikańskich -
organizacja międzynarodowa, której powstanie postulował
Immanuel Kant w wydanej w
1795 broszurze O wiecznym pokoju. Celem Ligi miało być osiągnięcie tytułowego wiecznego pokoju poprzez nadanie odpowiedniego kierunku ewolucji porządkowi międzynarodowemu. Koncepcja ta była reakcją filozofa na pierwsze lata
rewolucji francuskiej.
Otfried Höffe (ur.
12 września 1943 w
Głubczycach) -
filozof niemiecki, od
1992 profesor filozofii na uniwesytecie w
Tybindze. Od
2002 wykłada
prawo na uniwersytecie w
szwajcarskim mieście
Sankt Gallen. Jest autorem licznych prac na temat
etyki, prawa,
polityki i
ekonomii, a także na temat filozofii
Immanuela Kanta i
Arystotelesa.
XIII Liceum Ogólnokształcące im. płk. Leopolda Lisa-Kuli w Warszawie –
liceum ogólnokształcące w
Warszawie, znane jako "trzynastka" (w latach
1949–
1990 nosiło imię
Ludwika Waryńskiego). W szkole istnieje jedyna w
Polsce klasa dwujęzyczna z językiem rosyjskim. Dewizą szkoły jest zwrot
„Sapere aude!” (z łac. miej odwagę być mądrym, miej odwagę posługiwać się własną mądrością) – łacińska sentencja autorstwa Horacego. Maksymę tę rozsławił filozof
Immanuel Kant, czyniąc z niej hasło
Oświecenia.
Johann Philipp Franz von Schönborn (ur.
15 lutego 1673 w
Würzburgu; zm.
18 sierpnia 1724 koło
Bad Mergentheim) – książę
biskup (
niem. Fürstbischof) Würzburga w latach
1719-
1724. Zapoczątkował budowę
barokowej rezydencji w Würzburgu.
Kant-Studien –
czasopismo filozoficzne, specjalnie poświęcone filozofii
Immanuela Kanta. Założycielem i pierwszym
redaktorem naczelnym (od 1897 do 1922 roku) czasopisma był
Hans Vaihinger. Obecnie wydawane jest jako
kwartalnik przez Niemieckie Towarzystwo Kantowskie. W czasopiśmie publikowane są artykuły i
recenzje w języku niemieckim, angielskim i francuskim. Zamieszczany jest też dział z ciągle aktualizowaną bibliografią o Kancie. Redakcja znajduje się na
Uniwersytecie Jana Gutenberga w Moguncji.
Joseph Priestley (ur.
13 marca 1733 w Birstall koło
Leeds w Anglii, zm.
8 lutego 1804 w Northumberland w stanie Pensylwania w USA), angielski chemik, filozof, duchowny i pedagog.
Czym jest Oświecenie (niem. Was ist Aufklärung, pełny tytuł: Beantwortung der Frage: Was ist Aufklärung) - artykuł, który ukazał się w
1784 roku w naukowym piśmie "Berlinische Monatsschritf" wydawanym w
Berlinie od roku. Autorem artykułu był
Immanuel Kant. Filozof z Królewca odpowiadał w nim na pytanie, czym tak naprawdę jest
Oświecenie. Stwierdza w odpowiedzi, że jest ono zapowiedzią wyjścia człowieka z okresu dzieciństwa, w którym człowiek był, polegając na religii i radach teologów. Istotą Oświecenia było, wg Kanta, hasło
sapere aude! co można przetłumaczyć jako: "miej odwagę posługiwać się rozumem!". Kant podkreślał, że jego epoka jest epoką Oświecenia, ale jeszcze nie jest epoką oświeconą, brak bowiem "jeszcze wiele do tego, by ludzie, ogólnie biorąc, byli już w stanie albo mogli co najmniej być doprowadzeni do tego, by w sprawach religii kierowali się sami w sposób pewny i słuszny swym rozsądkiem, bez obcego kierownictwa".
Co to jest Oświecenie (niem. Was ist Aufklärung, pełny tytuł: Beantwortung der Frage: Was ist Aufklärung) – artykuł, który ukazał się w
1784 roku w naukowym piśmie "
Berlinische Monatsschrift" wydawanym w
Berlinie od roku. Autorem artykułu był
Immanuel Kant. Filozof z Królewca odpowiadał w nim na pytanie, czym tak naprawdę jest
Oświecenie. Stwierdza w odpowiedzi, że jest ono zapowiedzią wyjścia człowieka z okresu dzieciństwa, w którym człowiek był, polegając na religii i radach teologów. Istotą Oświecenia było, wg Kanta, hasło
sapere aude! co można przetłumaczyć jako: "miej odwagę posługiwać się rozumem!". Kant podkreślał, że jego epoka jest epoką Oświecenia, ale jeszcze nie jest epoką oświeconą, brak bowiem "jeszcze wiele do tego, by ludzie, ogólnie biorąc, byli już w stanie albo mogli co najmniej być doprowadzeni do tego, by w sprawach religii kierowali się sami w sposób pewny i słuszny swym rozsądkiem, bez obcego kierownictwa".
Rosyjski Państwowy Uniwersytet im.
Immanuela Kanta w
Kaliningradzie (
ros. Российский государственный университет имени Иммануила Канта) – rosyjski uniwersytet powstały w 1967 nawiązujący do tradycji istniejącego w latach 1544-1945
Uniwersytetu Albertyna.