Linki:
Łacina,
Biologia,
David Hume,
Dedukcjonizm,
Dowód indukcyjny,
Eksperyment,
Ekstrapolacja (matematyka),
Fakt,
Francis Bacon (filozof),
Immanuel Kant,
Indukcja matematyczna,
Indukcjonizm,
John Stuart Mill,
Kanony Milla,
Konkluzja,
Nauki empiryczne,
Obserwacja (metoda badawcza),
Organon,
Pozytywizm logiczny,
Prawdopodobieństwo,
Przesłanka,
Przyczynowość,
Rachunek błędów,
Roger Bacon,
Rozsądek,
Rozumowanie,
Rozumowanie abdukcyjne,
Rozumowanie dedukcyjne,
Rozumowanie redukcyjne,
Rudolf Carnap,
Warunek konieczny,
Warunek wystarczający,
Wiedza,
Wnioskowanie,
Zjawisko,
Indukcja (
łac. inductio - wprowadzenie) - typ
rozumowania redukcyjnego określany jako
wnioskowanie "od szczegółu do ogółu", tj. wnioskowanie z prawdziwości racji (
wniosków w szerokim znaczeniu tego słowa) o prawdziwości następstw (
przesłanek w szerokim znaczeniu tego słowa), przy czym bardziej złożone niż prosta indukcja enumeracyjna niezupełna typy indukcji przy pewnych interpretacjach stanowią rozumowania dedukcyjne. W odróżnieniu od
rozumowania dedukcyjnego indukcja enumeracyjna niezupełna stanowi rozumowanie zawodne, tj. takie, w którym prawdziwość przesłanek nie gwarantuje pewności wniosku. Głównymi postaciami indukcji są indukcja enumeracyjna niezupełna, indukcja enumeracyjna zupełna, indukcja eliminacyjna i indukcja statystyczna -
indukcja matematyczna jest natomiast uznawana za specyficzne rozumowanie dedukcyjne.
Dedukcja to rodzaj rozumowania
logicznego, mającego na celu dojście do określonego wniosku na podstawie założonego wcześniej zbioru przesłanek. Rozumowanie dedukcyjne w odróżnieniu od rozumowania
indukcyjnego jest w całości zawarte wewnątrz swoich założeń, to znaczy nie wymaga tworzenia nowych twierdzeń czy pojęć, lecz jest tylko prostym wyciąganiem wniosków. Jeśli jest przeprowadzone poprawnie, zaś zbiór przesłanek nie zawiera zdań
fałszywych, to wnioski wyciągnięte w wyniku rozumowania dedukcyjnego są nieodparcie
prawdziwe i nie można ich zasadnie zakwestionować.
Dedukcja to rodzaj rozumowania
logicznego, mającego na celu dojście do określonego wniosku na podstawie założonego wcześniej zbioru przesłanek. Rozumowanie dedukcyjne w odróżnieniu od rozumowania
indukcyjnego jest w całości zawarte wewnątrz swoich założeń, to znaczy nie wymaga tworzenia nowych twierdzeń czy pojęć, lecz jest tylko prostym wyciąganiem wniosków. Jeśli jest przeprowadzone poprawnie, zaś zbiór przesłanek nie zawiera zdań
fałszywych, to wnioski wyciągnięte w wyniku rozumowania dedukcyjnego są nieodparcie
prawdziwe i nie można ich zasadnie zakwestionować.
Indukcja strukturalna to dość powszechnie stosowany wariant
indukcji matematycznej, w którym rozważa się pewien zbiór
termów uporządkowany następującą relacją: jeden term jest mniejszy od drugiego wtedy i tylko wtedy, gdy jest jego podtermem.
W
teorii mnogości, indukcja pozaskończona to rozszerzenie
indukcji matematycznej na zbiory
dobrze uporządkowane, czy też nawet na klasę
liczb porządkowych.
a posteriori (
łac.) – w
filozofii, termin będący przeciwieństwem dla:
a priori, oznaczający tyle, co: "po fakcie" tudzież "w następstwie faktu". Odnosi się on do
poznania powstałego na doświadczeniu – rozumowania o czymś drogą
indukcji ("od szczegółu do ogółu"), wskutek
percepcji jakiegoś
faktu.
Magnetorezystor, magnetoopornik (gaussotron) - element
półprzewodnikowy o
rezystancji zależnej od pola magnetycznego, przy czym rezystancja zwiększa się wraz ze wzrostem
indukcji pola magnetycznego, a przebieg jej zmian zależy zarówno od wielkości pola, jak i od kształtu elementu. Zjawisko to nosi nazwę
efektu Gaussa.
Indukcja (
ang. induction;
łac. inducito - wprowadzenie) - w
psychologii indukcja oznacza przenoszenie emocji lub innych treści psychicznych między danymi osobami w procesie
komunikacji.
Samoindukcja (indukcja własna) jest zjawiskiem elektromagnetycznym, szczególnym przypadkiem zjawiska
indukcji elektromagnetycznej. Samoindukcja występuje, gdy
siła elektromotoryczna wytwarzana jest w tym samym obwodzie, w którym płynie prąd powodujący indukcję, powstająca siła elektromotoryczna przeciwstawia się zmianom
natężenia prądu elektrycznego.
Indukcyjność obwodu jest równa sile elektromotorycznej samoindukcji jaka powstaje w obwodzie przy zmianie natężenia o 1 A występująca w czasie 1 sekundy
Tesla (T) – jednostka
indukcji magnetycznej w układzie
SI (
jednostka pochodna układu SI). 1 tesla może być interpretowana jako indukcja magnetyczna w takim punkcie, w którym na ładunek 1
C, poruszający się z prędkością 1
m/s prostopadle do linii pola magnetycznego działa
siła Lorentza o wartości 1
N.
Prąd indukcyjny -
prąd elektryczny płynący w zamkniętym
obwodzie elektrycznym lub w substancji przewodzącej prąd elektryczny wywołany
indukcją elektromagnetyczną np. z powodu umieszczenia obwodu w zmiennym
polu magnetycznym.
Aksjomat indukcji to
aksjomat, a właściwie nieskończony przeliczalny zbiór aksjomatów pierwszego rzędu, pozalogicznych rozważany zwłaszcza w teorii arytmetyki liczb naturalnych. Jest on formalizacją zasady
indukcji matematycznej.
Redukcja (wnioskowanie redukcyjne) - wnioskowanie uprawdopadabniające. Rodzaj rozumowania
logicznego. Jest to rozumowanie zawodne, ponieważ wnioskowanie przeprowadzane jest od następstwa do racji (kierunek niezgodny z kierunkien wynikania zdań). Możliwa jest bowiem sytuacja, że prawdziwe następstwo prowadzi do fałszywej racji. Aby wnioskować za pomocą redukcji należy być przekonanym, że inne racje są mało prawdopodobne.
Finityzm - nurt
filozofii matematyki, będący skrajną odmianą konstruktywizmu. Zwolennicy finityzmu uznają istnienie obiektów matematycznych o tyle, o ile są one dane "bezpośrednio" (jak na przykład
liczby naturalne), lub dają się skonstruować z takich obiektów za pomocą skończonej liczby kroków. "Umiarkowany" konstruktywizm dopuszcza również konstrukcje o nieskończonej liczbie kroków, pod warunkiem, że są one jednoznacznie opisane. W szczególności, dozwolone są konstrukcje obiektów oparte o
indukcję matematyczną.
Napięcie psofometryczne to pewne domyślne napięcie zastępcze o
częstotliwości 800 lub 1000
Hz, które wywołuje takie samo zakłócenie jak rzeczywiste
indukowane napięcie o różnych częstotliwościach. Przez wartość napięcia psofometrycznego dokonuje się ocenę oddziaływań zakłóceń w liniach telekomunikacyjnych, powstających w rezultacie
sprzężeń elektrycznych z liniami elektroenergetycznymi z bezpośrednio uziemionym punktem neutralnym.
Prawo Biota-Savarta - jest to
prawo stosowane w
elektromagnetyzmie i
dynamice płynów. Pozwala określić w dowolnym punkcie przestrzeni
indukcję pola magnetycznego, której źródłem jest element
przewodnika przez który płynie
prąd elektryczny. Oryginalna wersja została sformułowana dla
pola magnetycznego.