Linki:
Łódź,
Żołnierz,
Żołnierz Wolności,
10 stycznia,
15 grudnia,
1 Armia Wojska Polskiego,
1 Warszawska Dywizja Piechoty,
1 czerwca,
1 kwietnia,
21 grudnia,
22 października,
25 kwietnia,
28 października,
2 Armia WP,
2 Armia Wojska Polskiego,
3 Armia WP,
6 czerwca,
8 grudnia,
Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Agencja Wywiadu,
Agenturalny Wywiad Operacyjny,
Akademia Sztabu Generalnego,
Akcja Wisła,
Aleksander Kokoszyn,
Anatol Fejgin,
Antoni Skulbaszewski,
Armia Krajowa,
Armia Ludowa,
Artyleria polska na froncie wschodnim,
Barwy broni i służb ludowego Wojska Polskiego,
Bitwa o Kołobrzeg,
Bitwa pod Lenino,
Biuro "B" MSW,
Biuro "W",
Biuro Ochrony Rządu,
Biuro Paszportów,
Biuro Polityczne,
Biuro RKW MSW,
Biuro Studiów SB,
Biuro Szyfrów,
Biuro Szyfrów MSW,
Bydgoszcz,
Centralne Biuro Antykorupcyjne,
Centrum Szkolenia Wojskowej Służby Wewnętrznej,
Cywil,
Czesław Kiszczak,
Departament III MSW,
Departament II MSW,
Departament IV MSW,
Departament I MSW,
Departament VI MSW,
Departament V MSW,
Dezercja,
Dmitrij Wozniesienski,
Edward Ochab,
Front Polski (1944),
Główne Kwatermistrzostwo Wojska Polskiego,
Główny Sztab Formowania,
Główny Zarząd Bezpieczeństwa Państwowego NKWD,
Główny Zarząd Polityczno-Wychowawczy Wojska Polskiego,
Gdynia,
Generał,
Gieorgij Siergiejewicz Żukow,
Grupa Operacyjna Rzeszów,
Grupa Operacyjna Wisła,
Henryk Piecuch,
Hiszpania,
II Rzeczpospolita,
Iwan Sierow,
Jan Rutkowski (pułkownik),
Jednostka wojskowa,
Jerzy Staniewicz,
Karol Bąkowski,
Kazimierz Kraszewski,
Komitet do spraw Bezpieczeństwa Publicznego,
Konstanty Rokossowski,
Kontrwywiad,
Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Korpus Ochrony Pogranicza,
Kraków,
Krosno,
Kwatera na Łączce,
Listopad,
Londyn,
Lubartów,
Lublin,
Ludowe Wojsko Polskie,
Marian Spychalski,
Marian Utnik,
Marszałek (stopień wojskowy),
Marynarka Wojenna Rzeczypospolitej Polskiej,
Michał Rola-Żymierski,
Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego,
Ministerstwo Obrony Narodowej,
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych PRL,
Mobilizacja,
NKGB,
NKWD,
NSZ,
Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego (1944),
OGPU,
Obóz NKWD w Skrobowie,
Obława augustowska,
Oddział II Sztabu Generalnego LWP,
Oddział II Sztabu Generalnego WP,
Oficer (wojsko),
Oficer polityczny,
Oflag,
Operacja Dunaj,
Ordre de Bataille 1 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR,
Ordre de Bataille Wojska Polskiego na przełomie lat 50/60 XX w.,
Ordre de Bataille Wojska Polskiego w 1949,
Ordre de Bataille Wojska Polskiego w okresie stalinizmu,
Ostróda,
Oznaki rozpoznawcze rodzajów wojsk i służb,
Październik,
Piechota polska na froncie wschodnim,
Piotr Kołakowski,
Podoficer,
Policja Polityczna,
Polska,
Polska Ludowa,
Polska Rzeczpospolita Ludowa,
Polska broń pancerna na froncie wschodnim,
Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego,
Polskie Siły Zbrojne w ZSRR (1943-1944),
Poznań,
Proces Tatar-Utnik-Nowicki,
Proces generałów,
Przyczółek warecko-magnuszewski,
Pułkownik,
Rembertów,
Resort Bezpieczeństwa Publicznego,
Rezydent (wywiad),
Sławomir Cenckiewicz,
Służba Bezpieczeństwa (PRL),
Służba Kontrwywiadu Wojskowego,
Służba Wywiadu Wojskowego,
Służby specjalne,
Samodzielny Referat Informacyjny,
Samodzielny Referat Sytuacyjny "Niemcy",
Siły Powietrzne Rzeczypospolitej Polskiej,
Smiersz,
Smoleńsk,
Spisek komandorów,
Stanisław Mieszkowski,
Stanisław Nowicki (pułkownik),
Stanisław Tatar,
Struktura organizacyjna Wojska Polskiego w latach 80. XX wieku,
Szarża pod Borujskiem,
Szczecin,
Szefostwo Mobilizacji i Uzupełnień,
Szeregowy,
Szkoła Oficerów Rezerwy,
Szkolnictwo wojskowe ludowego Wojska Polskiego,
Sztab Główny Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego,
Sztab Generalny WP,
Techniczna Oficerska Szkoła Wojsk Lotniczych,
Toruń,
Twierdza Modlin,
Uroczysko Baran,
Urząd Ochrony Państwa,
Ustka,
Viritim,
Wacław Krzywiec,
Warszawa,
WiN,
Wojska Ochrony Pogranicza,
Wojsko Polskie,
Wojskowa Akademia Medyczna,
Wojskowa Akademia Polityczna,
Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie,
Wojskowa Centrala Handlowa,
Wojskowa Służba Wewnętrzna,
Wojskowe Służby Informacyjne,
Wojskowy Korpus Górniczy,
Wolność i Niezawisłość,
Wrocław,
Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Obrony Przeciwlotniczej,
Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Zmechanizowanych,
Zarząd II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego,
Zarząd Ochrony Funkcjonariuszy MSW,
Zbigniew Przybyszewski,
Związek Patriotów Polskich,
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich,
Główny Zarząd Informacji –
Wojska Polskiego/
Ministerstwa Obrony Narodowej/
Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego – organ
kontrwywiadu wojskowego działający w
Polsce Ludowej w latach
1944 –
1957, odpowiedzialny obok
Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego za masowe represje wśród
żołnierzy Wojska Polskiego,
Armii Krajowej (AK),
Wolności i Niezawisłości (
WiN),
Narodowych Sił Zbrojnych (NSZ) oraz ludności cywilnej. Następnie (
1957) przekształcony w
Wojskową Służbę Wewnętrzną Ministerstwa Obrony Narodowej.
Główny Zarząd Informacji –
Wojska Polskiego/
Ministerstwa Obrony Narodowej/
Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego – organ
kontrwywiadu wojskowego działający w
Polsce w latach
1944 –
1957, odpowiedzialny obok
Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego za masowe represje wśród
żołnierzy Wojska Polskiego,
Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych [NSZ] oraz ludności cywilnej. Następnie (
1957) przekształcony w
Wojskową Służbę Wewnętrzną Ministerstwa Obrony Narodowej.
Biuro „W" - jednostka organizacyjna utworzona w kwietniu
1955 r. przy Departamencie IX (zajmującym się
techniką operacyjną)
Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publicznego. Po likwidacji komitetu w listopadzie
1956 r. Biuro „W" jako jednostka związana ze
Służbą Bezpieczeństwa zostało w randze departamentu podporządkowane
Ministerstwu Spraw Wewnętrznych. Zajmowało się kontrolą (perlustracją) korespondencji, w tym ujawnianiem ukrytych treści w przesyłkach, np. tajnopisów.
Główny Zarząd Polityczno-Wychowawczy Wojska Polskiego (GZPW WP) - Główny Zarząd Polityczny Wojska Polskiego (GZP WP) – Instytucja Centralna Ministerstwa Obrony Narodowej funkcjonująca w
ludowym Wojsku Polskim w latach 1944 - 1989 na prawach wydziału Komitetu Centralnego
PZPR.
Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego (WUBP) – jednostka terenowa organu
Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, (do
1 stycznia 1945 r.
Resortu Bezpieczeństwa Publicznego przy
Polskim Komitecie Wyzwolenia Narodowego), utworzona w sierpniu
1944 roku w
Lublinie.
Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) - organ bezpieczeństwa wewnętrznego o statusie ministerialnym, zorganizowany w czasie budowy dyktatury komunistycznej w
powojennej Polsce na polecenie i pod dyktando władz
radzieckich. Obok tzw.
Informacji Wojskowej, odpowiedzialne za masowe krwawe represje na obywatelach w okresie
stalinizmu. W terenie Ministerstwo reprezentowały podległe mu Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego, dlatego potocznie te instytucje były określane skrótem UB.
Daniel Kubajewski (ur.
23 grudnia 1923) –
pułkownik Ludowego Wojska Polskiego, szef Wydziału II Rozpoznawczego Oddziału I Operacyjno-Rozpoznawczego sztabu
KBW 1963-
1966, szef Oddziału Kontrwywiadu Zarządu
WSW 1960-
1963, dyrektor Departamentu V
Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego w
1956, szef
Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego we
Wrocławiu 1953-
1954, szef WUBP w
Białymstoku 1951-
1953, p.o. szefa WUBP w
Opolu 1950-
1951, szef PUBP w
Grudziądzu w
1947.
Władysław Rutka (ur.
23 grudnia 1928, zm.
2004 r.) –
pułkownik MO, komendant Wyższej Szkoły Oficerskiej i Milicji w
Legionowie od
1973, zastępca komendanta stołecznego MO do spraw
Służby Bezpieczeństwa 1966-
1973, od
1951 funkcjonariusz
MBP i
Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego, członek
PZPR.
Pułk Łączności MON – jednostka operacyjna
wojsk łączności podległa
Sztabowi Generalnemu Wojska Polskiego. Powstała 8 sierpnia 1949 roku na bazie
1 Samodzielnego Batalionu Łączności Ministerstwa Obrony Narodowej.
Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Gdańsku (WUBP Gdańsk) - jednostka terenowa
Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego funkcjonująca na terenie
województwa gdańskiego od kwietnia 1945 do rozwiązania MBP w grudniu 1954.
Antoni Punda (ur.
20 grudnia 1910 w
Kodeńcu, zm.
13 października 1962) – szef Zarządu Informacji
Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego 1947-
1949, szef Zarządu Polityczno-Wychowawczego KBW
1945-
1946, starszy inspektor inspektoratu ministra Bezpieczeństwa Publicznego
1951-
1953, szef
Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w
Katowicach w
1951, szef Delegatury
Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w
Zielonej Górze w
1950.
Służba Bezpieczeństwa (SB) –
organ bezpieczeństwa państwa działajacy w strukturach
resortu spraw wewnętrznych, działający w
PRL w latach
1956-
1990, powołany m.in. do utrwalania
władzy komunistycznej, zapewniania porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnątrz kraju, zdobywania informacji i kreowania pozytywnych dla interesu państwa zdarzeń na zewnątrz. W końcowej fazie swojego istnienia, w sierpniu
1989 SB zatrudniała 24300 funkcjonariuszy, którzy kontrolowali 90000
tajnych współpracowników.
Tadeusz Diatłowicki (ur.
15 lutego 1915 roku) –
podpułkownik,
oficer polskiego kontrwywiadu w
Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego,
Komitecie ds Bezpieczeństwa Publicznego oraz
Ministerstwie Spraw Wewnętrznych.
Józef Jurkowski (ur.
30 marca 1913 w
Lublinie) –
pułkownik, dyrektor Departamentu V
Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego w
1955, szef
Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w
Gdańsku w
1948, kierownik WUBP w
Bydgoszczy w
1945, szef grupy operacyjnej na
Górnym Śląsku, od
1944 oficer do zadań specjalnych
Resortu Bezpieczeństwa Publicznego.
Wojskowa Służba Wewnętrzna
MON (WSW) – organ
kontrwywiadu wojskowego utworzony w
1957 roku, w miejsce zlikwidowanego
Głównego Zarządu Informacji, podległy
Ministerstwu Obrony Narodowej. Zadaniem WSW było m.in. zwalczanie działalności szpiegowskiej skierowanej przeciwko Wojsku Polskiemu i armiom sojuszniczym, dywersji politycznej, terroru, sabotażu, zapobieganie tworzenia nielegalnych związków wewnątrz
Sił Zbrojnych PRL. WSW przejęła także od komend garnizonów utrzymywanie porządku i dyscypliny, a także ściganie przestępstw popełnionych przez personel Sił Zbrojnych.
Juliusz Kotkowski (ur.
1 maja 1913) –
kapitan WP, funkcjonariusz
Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, później
Ministerstwa Spraw Zagranicznych PRL.
Wojskowe Służby Informacyjne (WSI),
JW 3362, Inspektorat WSI Ministerstwa ON - istniejąca w latach
1991-
2006 struktura
wywiadu i
kontrwywiadu wojskowego, część składowa MON podległa
Ministrowi Obrony Narodowej, będąca częścią
Wojska Polskiego.
Więzienie karno-śledcze nr III w Warszawie tzw. „Toledo” – więzienie
Urzędu Bezpieczeństwa i
NKWD przeznaczone dla żołnierzy
Armii Krajowej,
Narodowych Sił Zbrojnych oraz innych organizacji podziemnych, działające w latach 1944–1956 na
warszawskiej Nowej Pradze z siedzibą w nieistniejącym już budynku przy ul. Ratuszowej 11 (obecnie Namysłowska 6).
Poświadczenie bezpieczeństwa - dokument tworzony w oparciu o ustawę o ochronie informacji niejawnych umożliwiający danej osobie dostęp do
informacji niejawnej, czyli objętej określoną klauzulą tajności (patrz: art. 33 ustawy). Wystawienie poświadczenia bezpieczeństwa odbywa się po przeprowadzeniu przez służby ochrony państwa (czyli
ABW i
SKW) oraz pełnomocnika ochrony) szczegółowego postępowania sprawdzającego.