Linki:
Arabowie,
ChRL,
Chińczycy Han,
Chińska Republika Ludowa,
Dongxiang (narodowość),
Dynastia Ming,
Dynastia Qing,
Dynastia Yuan,
Dyskryminacja (psychologia społeczna),
Gansu,
Guangzhou,
Halal,
Hangzhou,
Hui,
Imam,
Indoeuropejczycy,
Islam,
Kaszgar,
Kazachowie,
Kazachstan,
Kizilsu,
Kopuła (architektura),
Koran,
Linxia,
Meczet,
Meczet Huaisheng,
Minaret,
Mongołowie,
Mongolia,
Muzułmanin,
Nankin,
Ningxia,
Pekin,
Persowie,
Quanzhou,
Rewolucja kulturalna,
Rosja,
Salarowie,
Sinciang,
Szantung,
Szyici,
Tadżycy,
Tatarzy,
Ujgurzy,
Uzbecy,
VII wiek,
XIX wiek,
Yangzhou,
ZSRR,
Pomimo, że wyznawcy
islamu należą do pięciu najliczniejszych grup wyznaniowych we współczesnych
Chinach, trudno ustalić dokładną liczbę
muzułmanów zamieszkujących terytorium
Chińskiej Republiki Ludowej. Oficjalnym danym rządowym często zarzuca się celowe zaniżanie liczby wyznawców islamu oraz to, że obejmują one jedynie członków dziesięciu oficjalnie uznanych przez Chińską Republikę Ludową mniejszości narodowych, które tradycyjnie uznawane są za muzułmańskie. Ilu z nich odeszło od wiary przodków i ilu jest wyznawców islamu wśród
Chińczyków Han, czy wśród innych mniejszości nie wiadomo. Pomimo tych nieścisłości, obecną liczbę muzułmanów w Chinach oszacować można na około 20-22 miliony. Islam, który jest jedną z oficjalnych religii w tym kraju, przywędrował do Chin już w
VII wieku, najprawdopodobniej za sprawą
arabskich i
perskich kupców, którzy zaszczepili własną religię w Państwie Środka. Początkowo była to niszowa grupa wyznaniowa, utożsamiana jednak z środowiskiem ówczesnych elit społecznych. Muzułmanie cieszyli się dużym uznaniem głównie ze względu na wysoki status finansowy.
Czarni Muzułmanie (
ang. Black Muslims) lub Czarny Islam (ang. Black Muslim) – grupa ruchów religijnych i społęcznych założonych w
XX wieku w afrykańskiej diasporze (gł. USA), luźno oparta na zasadach
islamu. Dwoma podstawowymi ruchami na których opiera się większość współczesnych były: założony w 1913 Moorish Science Temple of America oraz założony w
1931 Naród Islamu. Większość z tych organizacji miała (i nadal ma) charakter heterodoksyjny (i zwykle nie są uznawane za islamskie przez wyznawców historycznego islamu), a niektóre pochodzące z Narodu Islamu do dziś zachowały ideologię "czarnego rasizmu" (np. "farrakhanizm", czy część
pięcioprocentowców).
Władze
Chińskiej Republiki Ludowej uznają oficjalnie 56 narodowości (chiń. minzu), spośród których największą są Hanowie (
Chińczycy Han, 汉族 , Hàn Zú), stanowiący ok. 91 proc. populacji (1,2 mld), a pozostałe 55 to mniejszości narodowe (chiń. shaoshu minzu - dosł. "nieliczne narodowości").
Lhoba (
chiń.: 珞巴,
pinyin Luòbā zú) – jedna z 55
mniejszości narodowych oficjalnie uznanych przez władze
Chin, zamieszkująca trudno dostępne stoki Himalajów. Termin "lhoba" o niejasnej proweniencji jest raczej zbiorczym określeniem szeregu drobnych grup nie posiadających wspólnej tożsamości etnicznej. Posługują się one czasami wzajemnie niezrozumiałymi językami z grupy
tybeto-birmańskiej.
Va, Wa (
język birmański: wa̰ lùmjóʊ;
chin.: 佤族,
pinyin: Wǎ zú) – grupa etniczna zamieszkująca głównie północną
Birmę, w stanach Shan i Kachin oraz przygraniczne rejony
ChRL. Ich liczebność w Birmie wynosi ponad 400 tysięcy, na terenie Chin szacuje się na ok. 400 tysięcy osób. Niektórzy zachowali język va należący do grupy
mon-khmer rodziny
austroazjatyckiej. Stanowią jedną z 136 oficjalnie uznanych grup mniejszościowych w Birmie i jedną z 55
mniejszości etnicznych w Chinach.
Kościół katolicki w Erytrei –
katolicka wspólnota wyznaniowa, będąca jedną z 4 grup wyznaniowych, które są obecnie legalne w
Erytrei. Pozostałe trzy to
Erytrejski Kościół Ortodoksyjny,
muzułmanie i
protestanci. Katolicyzm wyznaje mniej niż 150 000 mieszkańców (ok. 3% populacji). Jest ich zatem znacznie mniej niż członków Erytrejskiego Kościoła Ortodoksyjnego i muzułmanów.
Muzułmańska Gmina Wyznaniowa w Poznaniu -
muzułmańska gmina wyznaniowa z siedzibą w
Poznaniu, będąca członkiem
Muzułmańskiego Związku Religijnego.
Muzułmańska Gmina Wyznaniowa w Bohonikach -
muzułmańska gmina wyznaniowa z siedzibą w
Bohonikach, wchodzi w skład
Muzułmańskiego Związku Religijnego.
Qiang (
chin.: 羌族,
pinyin: Qiāng zú) – grupa etniczna w chińskiej prowincji
Syczuan. Posługują się językiem qiang należącym do grupy tybeto-birmańskiej. Stanowią jedną z 55 oficjalnie uznanych
mniejszości etnicznych w Chinach.
Muzułmanin ma pięć obowiązków, zwanych pięcioma filarami
islamu (Arkan ad-din, Arkan-al-Islam). Są one traktowane bardzo poważnie przez wyznawców głównego nurtu tej religii (
sunnitów,
szyitów i
charydżytów), natomiast wiele ugrupowań religijnych pochodzenia szyickiego (np.
alewici czy
alawici) uważają je tylko za zalecenia, symbole i niekoniecznie się do nich stosują.
Głos z Minaretu –
czasopismo wydawane przez Naczelny Imamat Muzułmanów Polskich w Wielkiej Brytanii, ukazujące się w latach 1948-1950, następca wydawanego w 1947 roku Komunikatu Naczelnego Imamatu Muzułmanów Polskich w Wielkiej Brytanii.
Doktryna socjalizmu arabskiego- to
doktryna polityczna arabskich intelektualistów zapoczątkowana w
XIX wieku. Idee socjalizmu w świecie arabskim - wbrew utartym nieraz przekonaniom - mają dość bogatą tradycję, sięgają dwa stulecia wstecz. Ich propagatorami byli arabscy intelektualiści, którzy w czasie swoich podróży, studiów i pobytu w
Europie zapoznali się z wczesnymi ideami
utopijnego socjalizmu, a także rozwijającym się ruchem robotniczym oraz jego
ideologią. Początkowo akceptowali zresztą bardziej zasady socjalizmu utopijnego, zaś atrakcyjność głoszonych haseł zyskiwała na znaczeniu głównie w kołach zorientowanych na
Zachód zwolenników zasadniczych reform w społeczeństwie muzułmańskim, zorganizowanym w myśl tradycyjnych reguł
islamu. Współczesnymi propagatorami byli głównie przedstawiciele mniejszości religijnych występujących często z pozycji walki o tolerancję religijną.
Jino, Jinuo (
chiń.: 基诺族,
pinyin: Jīnuò zú) – grupa etniczna w chińskiej prowincji
Yunnan. Posługują się językami jino należącymi do grupy tybeto-birmańskiej. Stanowią jedną z 55 oficjalnie uznanych
mniejszości etnicznych w Chinach.
Mosuo (
chiń.: 摩梭,
pinyin: Mósuō) – grupa etniczna w Chinach, zamieszkująca w prowincjach
Junnan i
Syczuan. Mosuo nie są uznawani przez władze
ChRL za odrębną
mniejszość narodową i pomimo istotnych różnic kulturowych są zaliczani do
Naxi. Mają swój własny język, nie mają jednak pisma. Kultura ta jest znana od ok. IV w n.e. Liczba ludności Mosuo wynosi około 40 000, z czego 30 000 żyje w prowincji
Junnan w miejscach takich jak okolice jeziora
Lugu Hu, Yongning, Labo, Yanokuba i Xinyingpan, pozostałe 10 000 mieszka w prowincji
Syczuan .
Shirdi Sai Baba znany też jako Sai Baba z Shirdi (ur.
27/
28 września 1838?, zm.
15 października 1918 w
Shirdi) –
indyjski mistrz i nauczyciel duchowy,
jogin,
muzułmański fakir uważany przez swych wyznawców, należących do religii
hinduistycznej za
satguru, a także
Awatara samego Boga
Śiwy oraz
Dattatrei, również za następne wcielenie
Kabira. W opinii części muzułmanów (do których należą głównie
sufi indyjscy) był świętym, który w nauczaniu łączył tradycję hinduistyczną i muzułmańską.
Kibla (
arab. قبلة qiblah - kierunek) to kierunek, w którym
muzułmanie powinni zwracać się podczas modlitwy. Zwyczaj ten jest starym obyczajem ludów semickich. Obowiązek ten został wyznaczony przez
Koran i opisany jest w literaturze teologicznej. W pierwszych latach islamu muzułmanie modlili się w kierunku
Jerozolimy. Kierunek ten został przejęty od
Żydów i nakazany przez
Mahometa wraz z wprowadzeniem obowiązku modlitwy.
Religie Rosji - na terenie Rosji działa kilkaset wspólnot religijnych, reprezentujących niemal wszystkie religie i wyznania współczesnego świata. Ze względu na specyfikę religijności Rosji i znaczne zróżnicowane wyznaniowe niemożliwe jest uzyskanie rzetelnych i jednoznacznych danych. Wg różnych badań 53-73% obywateli Rosji to
chrześcijanie (51-71% prawosławni, 1-2% katolicy, 1% protestanci), 6-15% to
muzułmanie. Wyznawcy innych religii stanowią mniej niż 1% populacji. Liczba
ateistów,
agnostyków i wyznawców religii nieodwołujących się do pojęcia Boga/bogów (np.
buddyzmu) wynosi 24-48%. Zgodnie z konstytucją Federacji Rosyjskiej państwo rosyjskie ma charakter świecki.
Chińskie partie demokratyczne – wspólna nazwa 8 niewielkich organizacji politycznych, działających w
Chińskiej Republice Ludowej. Ich działalność dopuszczona jest na podstawie
konstytucji ChRL, która określa ustrój państwa jako wielopartyjny system współpracy i konsultacji politycznej pod przywództwem
Komunistycznej Partii Chin.
Bilal Ibn Rabah (ur. ok. 575 - zm. ok.
640) - Etiopczyk z pochodzenia, uważany przez tradycję muzułmańską za jednego z pierwszych wyznawców
islamu oraz pierwszego
muezina w islamie.
Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Chińskiej – istniejąca od
1957 roku organizacja pozarządowa stawiająca sobie za cel wszechstronne rozwijanie stosunków polsko-chińskich oraz promocję
Chin w Polsce i Polski w Chinach. W tym celu organizuje konferencje, spotkania, wystawy, prelekcje. TPPCh współpracuje z Chińskim Ludowym Stowarzyszeniem Przyjaźni z Krajami Zagranicznymi i Ambasadą Chińskiej Republiki Ludowej w Rzeczypospolitej Polskiej.
Azrakici (Azraqī) – najbardziej radykalna gałąź
charydżyzmu, której założycielem był Nāfi ibn al-Azrāq. Powstali w
Persji w
685 roku po oddzieleniu od
ibadytów i powstaniu przeciw
kalifowi. Uważali innych
muzułmanów za niewiernych i pogan oraz twierdzili, że obowiązkiem charydżyty jest ich eksterminacja. W odróżnieniu od innych charydżytów mordowali również dzieci. Szybko zaniknęli, zniszczeni przez innych muzułmanów (rzezie azrakitów w latach
698-
699, po których przetrwali tylko kilkadziesiąt lat), ale też przez radykalność swej filozofii.