Linki:
Əbülfəz Elçibəy,
Alfabet łaciński,
Alfabet arabski,
Armenia,
Azerbejdżan,
Azerbejdżan Irański,
Azerowie,
Cyrylica,
Gruzja,
ISO 639,
Iloczas,
Iran,
Język (mowa),
Język baszkirski,
Język buriacki,
Język czuwaski,
Język dagurski,
Język eweński,
Język ewenkijski,
Język gagauski,
Język jakucki,
Język kałmucki,
Język karaczajsko-bałkarski,
Język karaimski,
Język karakałpacki,
Język kazachski,
Język kipczacki,
Język kirgiski,
Język kitański,
Język krymczacki,
Język krymskotatarski,
Język mandżurski,
Język mogolski,
Język mongolski,
Język mongolski klasyczny,
Język mongorski,
Język ojracki,
Język osmańsko-turecki,
Język perski,
Język rosyjski,
Język santyjski,
Język szera-jögurski,
Język tatarski,
Język tofa,
Język turecki,
Język turkmeński,
Język ujgurski,
Język urzędowy,
Język uzbecki,
Języki świata,
Języki ałtajskie,
Języki mongolskie,
Języki oguzyjskie,
Języki tungusko-mandżurskie,
Języki tureckie,
Języki uralo-ałtajskie,
Kaukaz (kraina historyczna),
Kazachstan,
Klasyfikacja języków,
Międzynarodowy alfabet fonetyczny,
Najczęściej używane języki świata,
Palatalizacja,
Pismo,
Rosja,
SIL International,
Samogłoska otwarta tylna niezaokrąglona,
Samogłoska półotwarta przednia niezaokrąglona,
Samogłoska półotwarta przednia zaokrąglona,
Samogłoska półotwarta tylna zaokrąglona,
Samogłoska prawie otwarta przednia niezaokrąglona,
Samogłoska prawie przymknięta przednia scentralizowana niezaokrąglona,
Samogłoska przymknięta przednia zaokrąglona,
Samogłoska przymknięta tylna niezaokrąglona,
Samogłoska przymknięta tylna zaokrąglona,
Spółgłoska boczna dziąsłowa,
Spółgłoska drżąca dziąsłowa,
Spółgłoska nosowa dwuwargowa,
Spółgłoska nosowa dziąsłowa,
Spółgłoska półotwarta podniebienna,
Spółgłoska szczelinowa dziąsłowa bezdźwięczna,
Spółgłoska szczelinowa dziąsłowa dźwięczna,
Spółgłoska szczelinowa krtaniowa bezdźwięczna,
Spółgłoska szczelinowa miękkopodniebienna bezdźwięczna,
Spółgłoska szczelinowa miękkopodniebienna dźwięczna,
Spółgłoska szczelinowa wargowo-zębowa bezdźwięczna,
Spółgłoska szczelinowa wargowo-zębowa dźwięczna,
Spółgłoska szczelinowa zadziąsłowa bezdźwięczna,
Spółgłoska szczelinowa zadziąsłowa dźwięczna,
Spółgłoska zwarta dwuwargowa bezdźwięczna,
Spółgłoska zwarta dwuwargowa dźwięczna,
Spółgłoska zwarta dziąsłowa bezdźwięczna,
Spółgłoska zwarta dziąsłowa dźwięczna,
Spółgłoska zwarta miękkopodniebienna bezdźwięczna,
Spółgłoska zwarta miękkopodniebienna dźwięczna,
Spółgłoska zwarto-szczelinowa zadziąsłowa bezdźwięczna,
Spółgłoska zwarto-szczelinowa zadziąsłowa dźwięczna,
Turcja,
Wikipedia,
Wikisłownik,
XX wiek,
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich,
Język azerski (język azerbejdżański, azer. Azərbaycan dili / آذربايجان ديلی) – język należący do grupy
języków tureckich, używany głównie w
Azerbejdżanie, północno-wschodnim
Iranie, we wschodniej
Turcji, a także w
Gruzji,
Armenii,
Kazachstanie oraz na obszarze
Federacji Rosyjskiej.
Azerbejdżańska Partia Komunistyczna (
azer.: Azərbaycan Kommunist Partiyası, AKP) –
partia polityczna z
Azerbejdżanu. AKP została założona przez Ramiza Əhmədova w 1993 i zarejestrowana w 1994. Partia liczy 60.000 członków, publikuje Azərbaycan həqiqəti.
Azerbejdżan Irański (
az. جنوبی آذربایجان Cənubi Azərbaycan lub گوني آذربایجان Güney Azərbaycan;
per. آذربایجان ایران Âzarbâjdżân-e Irân) - kraina w północno-zachodnim
Iranie, zamieszkana w większości przez
Azerów i
Kurdów. Jeden z najgęściej zaludnionych regionów Iranu.
Język awarski (aw. МагIарул мацI) – jeden z
języków kaukaskich, używany przez
Awarów, głównie na obszarze
Dagestanu, w pewnej liczbie także na pozostałym obszarze
Federacji Rosyjskiej oraz na terenie
Azerbejdżanu,
Gruzji i
Turcji. Awarski należy do
zespołu awaro-didojskiego, tworzącego podgrupę wśród języków dagestańskich w grupie
północno-wschodniej (nachsko-dagestańskiej) języków kaukaskich.
Język kapuczyński (czasem używany jest także termin język beżtyjski, nazwa własna Бэжти) – jeden z niewielkich
języków kaukaskich, używany przez 6184 osób w południowym
Dagestanie. Język kapuczyński należy do
języków didojskich w
zespole awaro-didojskim, tworzącym podgrupę wśród języków dagestańskich w grupie północno-wschodniej (nachsko-dagestańskiej) języków kaukaskich. Kapuczyński jest blisko spokrewniony z
językiem chunzybskim.
Rejon Qobustan (w polskich opracowaniach także jako Kobustan, Kobystan lub Gobustan[
potrzebne źródło];
azer. Qobustan rayonu) – rejon we wschodnim
Azerbejdżanie.
Skrzydłorzech kaukaski, skrzydłorzech jesionolistny (Pterocarya fraxinifolia (Lamb.) Spach) –
gatunek drzewa z rodziny
orzechowatych. Występuje na
Zakaukaziu w
Armenii,
Azerbejdżanie,
Gruzji,
Rosji oraz w północnej
Turcji i
Iranie. Został sprowadzony do uprawy w Europie w 1782. W Polsce sadzony jest w parkach i ogrodach.
Język tajski - język z rodziny
języków dajskich, oficjalny język
Tajlandii, używany jako pierwszy język jedynie w centralnej części Tajlandii (wokół Bangkoku). Na północy, południu oraz w regionie północno-wschodnim mówi się odrębnymi językami tajskimi.
Język isan - język z grupy
języków tajskich. używany przez około 15 milionów osób w tajlandzkim regionie
Isan. Nazywany również północno-wschodnim językiem tajskim. Blisko spokrewniony z centralnym
językiem tajskim oraz
laotańskim. Używany jest niemal wyłącznie w mowie.
Nizina Lenkorańska (
azer.: Lənkəran ovalığı) – nizina w południowo-wschodnim
Azerbejdżanie, nad
Morzem Kaspijskim. Na południu rozciąga się na szerokości ok. 5–6 km, na północy szerokość dochodzi do 30 km. Zbudowana jest głównie z piasków, glin, żwirów i iłów. Leży w strefie klimatu podzwrotnikowego; średnia temperatura w lipcu wynosi ok. 25 °C, w styczniu natomiast oscyluje wokół 0 °C. Średnia roczna suma opadów wynosi tu 1400–1700 mm. Obszar częściowo zabagniony, porośnięty przede wszystkim dębami kasztanolistnymi, drzewami żelaznymi, igliczniami i olchami. Na nizinie uprawia się ryż, herbatę, warzywa, tytoń i drzewa owocowe.
Nizina Milska, także Step Milski (
azer.: Mil düzü) – nizina w południowym
Azerbejdżanie, na prawym brzegu
Kury, na zachód od dolnego biegu
Araksu, część
Niziny Kurańskiej. Stanowi półpustynną równinę, nieco wyniesioną na zachodzie, porozcinaną suchymi parowami, której północno-wschodnia część leży poniżej poziomu morza. Klimat suchy z gorącym latem. Średnia roczna suma opadów nie przekracza 300 mm. Nizina jest sztucznie nawadniana, uprawia się na niej m.in. bawełnę.
Płaskowyż Jorski (
gruz.: იორის ზეგანი, Ioris Zegani;
azer.: İori yaylası) – płaskowyż we wschodniej
Gruzji i częściowo w zachodnim
Azerbejdżanie, między
Kurą i
Alazani. Rozciąga się z północnego zachodu na południowy wschód i rozcięty jest doliną rzeki Iori. Leży na wysokości 200–900 m n.p.m. Zbudowany jest ze zlepieńców, glin i piaskowców. Na przemian z niskimi grzbietami występują płaskie równiny i kotliny. Dominuje roślinność stepowa. Znaczna część płaskowyżu jest wykorzystana rolniczo.
Język północny sotho (nazywany także Sesotho sa Leboa) - jeden z jedenastu
języków oficjalnych
RPA. Używany głównie w prowincji północnej przez około 3 mln 600 tys ludzi. Należy grupy
języków bantu, do podgrupy Sotho. Jest też zwany błędnie językiem pedi (pedi jest jednym z 30 dialektów tego języka).
Murovdağ (Murowdag;
azer.: Murovdağ silsiləsi) – najwyższe pasmo górskie w
Małym Kaukazie, położone w
Azerbejdżanie. Rozciąga się na długości ok. 70 km. Wznosi się na wysokość 3724 m n.p.m. (
Gamış). Pasmo zbudowane głównie ze skał osadowych i wulkanicznych. Na północnym stoku znajduje się jezioro
Göygöl.
Skrzydłorzech kaukaski, skrzydłorzech jesionolistny (Pterocarya fraxinifolia (Lamb.) Spach) –
gatunek drzewa z rodziny
orzechowatych. Występuje na
Zakaukaziu w
Armenii,
Azerbejdżanie,
Gruzji,
Rosji oraz w północnej
Turcji i
Iranie. Został sprowadzony do uprawy w Europie w 1782. W Polsce sadzony jest w parkach i ogrodach.
Język bo (znany także jako Aka-bo) - wymarły język z grupy
andamańskiej. Występował w północno-zachodniej części Północnego Andamanu w Indiach. Jest uważany za jeden z najstarszych języków świata - szacowano, że może mieć nawet ok. 65-70 tys. lat. Przedrostek "Aka" w nazwie języka Aka-bo jest popularnym wśród języków andamańskich prefiksem dla słów związanych z językiem.
Język gruziński (gruz. ქართული ენა, kartuli ena) –
język południowokaukaski, używany przez ok. 4,2 mln osób głównie w
Gruzji, gdzie jest językiem urzędowym, oraz przez dalsze 2,5 mln w
Turcji,
Rosji,
USA i
Europie, jak też przez niewielkie grupy w
Iranie (tj. Gruzini ferejdańscy) i
Azerbejdżanie (
Ingilojcy). Jest też używany jako język literacki przez zamieszkujące Gruzję niewielkie wspólnoty etniczne, nie posiadające piśmiennictwa we własnych językach: przez
Swanów,
Megrelów i
Lazów.
Język mundżański (mundżi, mundżani) - język Mundżanu, tj. górnej części doliny rzeki
Kokcza w północno-wschodnim
Afganistanie, w prowincji
Badachszan, należący do grupy języków pamirskich.
Kaukaz (także Kawkaz lub Wielki Kaukaz;
azer.: Qafqaz,
orm. Կովկաս,
gruz. კავკასიონი,
ros. Кавказские горы) –
łańcuch górski górskie w zachodniej
Azji pomiędzy
Morzem Czarnym i
Morzem Kaspijskim. Leży na terenie
Rosji,
Azerbejdżanu,
Armenii i
Gruzji. W paśmie tym znajdują się najwyższe szczyty: Rosji (
Elbrus – 5642 m), Gruzji (
Szchara – 5201 m), Azerbejdżanu (
Bazardüzü Dağı – 4485 m) i Armenii (
Aragac – 4090 m).
Omówione w tym artykule języki to języki sztuczne, których twórcy oparli się na
językach słowiańskich. Języki te łączy w zasadzie jedynie określenie ich przez autorów jako należących do języków północnosłowiańskich, fikcyjnej grupy języków słowiańskich. Tej fikcyjnej grupy języków północnosłowiańskich nie należy mylić z rzeczywiście istniejącą grupą
języków północnosłowiańskich.