Język chiński

Bhutańczycy to ogólna nazwa mieszkańców Bhutanu. Posługują się językami lub dialektami (gł. dzongkha) języka tybetańskiego z grupy języków chińsko-tybetańskich oraz indoirańskiej. Są podzieleni etnicznie na kilkanaście ludów:

Język jin (chin. upr.: 晋语; chin. trad.: 晉語; pinyin: jìnyǔ) lub jinyu – to jeden z wielu dialektów języka chińskiego, używany w północnej części Chin. Jego położenie w wykazie języków używanych w Chinach jest dyskutowane: jedni językoznawcy mówią, że jest to dialekt języka mandaryńskiego, zaś inni plasują go jako pełnoprawny język.

Język wu (chin.: 吳語; pinyin: wú yǔ; wymowa wu: wu nyu) – jeden z głównych języków chińskich używanych powszechnie w Chinach. Jest używany w regionie Wu (od którego pochodzi nazwa), w prowincjach Zhejiang, Jiangsu, Anhui, Jiangxi i Fujian. Główne dialekty wu to dialekty Hangzhou, Wenzhou, Suzhou, Shaoxing, Yongkang oraz Szanghaju (nazwy dialektów pochodzą od głównych miast poszczególnych regionów). Jest drugim (po języku mandaryńskim) co do liczby mówiących językiem używanym w Chinach. Łącznie mówi nim 95 milionów osób.

Język arakański - język należący do grupy birmańskiej chińsko-tybetańskiej rodziny językowej, którym posługuje się około 765 tysięcy Arakanów zamieszkujących zachodnie rejony Birmy i przygraniczne tereny Bangladeszu. W starszej literaturze traktowany raczej jako dialekt języka birmańskiego

Język arumuński lub macedo-rumuński – język, a w zasadzie grupa dialektów i etnolektów, która dopiero od niedawna przechodzi standardyzację — z grupy romańskiej, podgrupa wschodnioromańska języków indoeuropejskich.

Yi, Nuosu, Lolo (język chiński: 彝族 pinyin: Yízú, wiet.: Người Lô Lô) – mniejszość etniczna w Chinach, Wietnamie i Tajlandii. Większość jej członków, 8 milionów, mieszka w chińskich prowincjach Syczuan, Junnan, Kuejczou i Kuangsi. Sami określają się nazwą "Nuosu". Nazwa "Lolo", spotykana w dawniejszej literaturze, jest obecnie uważana w Chinach za obraźliwą, ale jest oficjalnie używana w Wietnamie jako Lô Lô oraz w Tajlandii jako Lolo. Yi posługują się różnymi, czasami wzajemnie trudno zrozumiałymi językami z rodziny tybetańsko–birmańskiej, które zapisują używając własnego pisma yi, lecz tylko jeden z nich (nuosu) jest nauczany w szkołach.

Yue (chin. trad.: 粵語, chin. upr.: 粤语, kantoński (jyutping): Jyut6jyu5; pinyin: Yuèyǔ) - język (grupa spokrewnionych dialektów) używany w południowej części Chin, zwłaszcza w prowincji Guangdong. Niektóre z dialektów są wzajemnie niezrozumiałe. Za lingua franca służy odmiana z miasta Guangzhou (dawniej Kanton - stąd nazwa język kantoński). Dialekty yue są bardziej archaiczne niż różne odmiany języka mandaryńskiego, między innymi zachowały wygłosowe spółgłoski zwarte.

Yue (chin. trad.: 粵語, chin. upr.: 粤语, kantoński (jyutping): Jyut6jyu5; pinyin: Yuèyǔ) – język (grupa spokrewnionych dialektów) używany w południowej części Chin, zwłaszcza w prowincji Guangdong. Niektóre z dialektów są wzajemnie niezrozumiałe. Za lingua franca służy odmiana z miasta Guangzhou (dawniej Kanton – stąd nazwa język kantoński). Dialekty yue są bardziej archaiczne niż różne odmiany języka mandaryńskiego, między innymi zachowały wygłosowe spółgłoski zwarte.

Język dogoński, także: języki dogońskie - grupa kilkunastu etnolektów, tradycyjnie klasyfikowanych jako dialekty jednego języka w obrębie grupy woltyjskiej (gur) języków nigero-kongijskich. Ostatnio postuluje się jednak uznanie dialektów dogońskich za osobne języki, tworzące samodzielną rodzinę językową, w obrębie języków wolta-kongijskich, a nawet odrębną od języków nigero-kongijskich.

Lhoba (chiń.: 珞巴, pinyin Luòbā zú) – jedna z 55 mniejszości narodowych oficjalnie uznanych przez władze Chin, zamieszkująca trudno dostępne stoki Himalajów. Termin "lhoba" o niejasnej proweniencji jest raczej zbiorczym określeniem szeregu drobnych grup nie posiadających wspólnej tożsamości etnicznej. Posługują się one czasami wzajemnie niezrozumiałymi językami z grupy tybeto-birmańskiej.

Etnolekt wilamowicki, także wilamowski, nazywany też Wymysiöeryś – etnolekt (dialekt/język) z grupy zachodniej języków germańskich, którym posługiwali się mieszkańcy Wilamowic koło Bielska-Białej. Na początku XXI wieku niemal wymarły, posługuje się nim prawdopodobnie około 70 osób. Nazwa języka pochodzi od nazwy Wilamowic w tym języku – Wymysoü.

Pinus hwangshanensis W.Y.Hsia – gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Sosna ta pochodzi z gór we wschodnich Chinach i występuje w prowincjach: Anhui, Fujian, południowy Henan, Hubei, Hunan, Jiangsu, Jiangxi, południowo-wschodni Junnan, centrum Kuangsi, Kuejczou, Zhejiang. Nazwa gatunku wywodzi się od gór Huang Shan w prowincji Anhui, skąd pochodziły pierwsze opisane okazy.

Aborygeni tajwańscy (chin. 原住民; yuánzhùmín), zwani też Gaoszanie, Gaoszanowie, Kaoszanowie (chin. 高山　pinyin: gaoshan) – autochtoniczna ludność Tajwanu. Stanowi ją 10 ludów : Ami, Atayal, Bunun, Paiwan, Puyuma, Rukai, Saisiat, Thao, Tsou, Yami, mówiących językami tajwańskimi, należącymi do rodziny języków austronezyjskich.

Język dungański - język należący do mandaryńskiej grupy języków chińskich, którym posługują się Dunganie zamieszkujący Kirgistan i Kazachstan. Język dungański zapisywany jest cyrylicą.

Język hlai, język li - język z dajskiej rodziny językowej, używany przez mniejszość etniczną Li w centralnej i południowej części chińskiej wyspy Hajnan. Dzieli się na szereg bardzo różniących się dialektów, z których dialekt ha 哈 uważany jest za najbardziej prestiżowy. W latach 50 XX w. opracowano system zapisu języka hlai za pomocą alfabetu łacińskiego.

Język dong, kam (język chiński 侗語 dongyŭ) - język należący do rodziny języków dajskich, używany przez około 1,5 miliona osób z grupy etnicznej Dong w południowych Chinach. Ethnologue wyróżnia dwie główne odmiany, północną i południową, traktując je jako odrębne języki. Oba warianty są tonalne, posiadają 9 tonów.

Omówione w tym artykule języki to języki sztuczne, których twórcy oparli się na językach słowiańskich. Języki te łączy w zasadzie jedynie określenie ich przez autorów jako należących do języków północnosłowiańskich, fikcyjnej grupy języków słowiańskich. Tej fikcyjnej grupy języków północnosłowiańskich nie należy mylić z rzeczywiście istniejącą grupą języków północnosłowiańskich.

Języki bunubańskie – mała australijska rodzina językowa, skupiająca języki aborygeńskie, używane w północnej Australii. W jej skład wchodzą jedynie dwa języki, tj. bunuby i gunijandi, które są ze sobą spokrewnione mniej więcej w takim stopniu, jak języki polski i czeski. Oba mają po stu użytkowników i są zagrożone wymarciem.

Va, Wa (język birmański: wa̰ lùmjóʊ; chin.: 佤族, pinyin: Wǎ zú) – grupa etniczna zamieszkująca głównie północną Birmę, w stanach Shan i Kachin oraz przygraniczne rejony ChRL. Ich liczebność w Birmie wynosi ponad 400 tysięcy, na terenie Chin szacuje się na ok. 400 tysięcy osób. Niektórzy zachowali język va należący do grupy mon-khmer rodziny austroazjatyckiej. Stanowią jedną z 136 oficjalnie uznanych grup mniejszościowych w Birmie i jedną z 55 mniejszości etnicznych w Chinach.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja