Język czeski

Linki:
Á, É, Í, Ó, Ú, Ý, Č, Ď, Ě, Łacina, Ň, Ř, Śląsk, Średniowiecze, Š, Ť, Ů, Ž, A, Akademia Nauk Republiki Czeskiej, Akcent wyrazowy, Alfabet łaciński, Alfabet czeski, Alfabet husycki, B, Bitwa na Białej Górze, Bogurodzica (pieśń), Bohemistyka, C, Ch (dwuznak), Chrześcijaństwo, Czechizm, Czechy, Czechy (kraina), D, Deklinacja (językoznawstwo), Dialekt slepiański, Dyftongizacja, E, Etnolekt śląski, Etnolekt słowiński, Europa Środkowa, F, Fonetyka, G, Głubczyce, Grupa pomorska języków lechickich, Grupa wschodnia języków południowosłowiańskich, Grupa zachodnia języków południowosłowiańskich, Gwary laskie, Gwary podlaskie (ukraińskie), H, Habsburgowie, I, ISO 639, IX wiek, Iloczas, Instytut Języka Czeskiego, J, Język łotewski, Język średniopolski, Język (mowa), Język angielski, Język białoruski, Język bośniacki, Język bułgarski, Język burgenlandzko-chorwacki, Język cerkiewnosłowiański, Język chorwacki, Język czarnogórski, Język czeski a język słowacki, Język dolnołużycki, Język duński, Język estoński, Język fiński, Język francuski, Język górnołużycki, Język grecki, Język hiszpański, Język irlandzki, Język kaszubski, Język knaan, Język literacki, Język litewski, Język liturgiczny, Język macedoński, Język maltański, Język molizańsko-chorwacki, Język niderlandzki, Język niemiecki, Język połabski, Język polski, Język portugalski, Język praindoeuropejski, Język prasłowiański, Język prekmurski, Język rosyjski, Język rumuński, Język rusiński, Język ruski, Język słowacki, Język słoweński, Język słowianoserbski, Język serbski, Język serbsko-chorwacki, Język staro-cerkiewno-słowiański, Język staropolski, Język staroruski, Język szwedzki, Język ukraiński, Język urzędowy, Język węgierski, Język włoski, Język wschodniołużycki, Język wymarły, Język zachodniopoleski, Języki łużyckie, Języki świata, Języki czesko-słowackie, Języki fleksyjne, Języki indoeuropejskie, Języki lechickie, Języki południowosłowiańskie, Języki słowiańskie, Języki wschodniosłowiańskie, Języki zachodniosłowiańskie, Językoznawstwo, Jan Hus, Jer (głoska), Josef Jungmann, K, Klasyfikacja języków, Koniugacja (językoznawstwo), Kraj Sudecki, L, M, Międzynarodowy alfabet fonetyczny, Mieszczaństwo, Mieszko I, Migracja ludności, Mikrojęzyki, Monoftongizacja, Morawy, N, Najczęściej używane języki świata, O, Ortografia, P, Państwo wielkomorawskie, Pismo, Powstanie i rozwój języka polskiego, Praga, Prelabializacja, Prudnik, Przegłos lechicki, Q, R, S, Słowacja, Słowianie, Słownictwo, SIL International, Samogłoska, Samogłoska średnia tylna zaokrąglona, Samogłoska nosowa, Samogłoska otwarta centralna niezaokrąglona, Samogłoska półotwarta przednia niezaokrąglona, Samogłoska półotwarta tylna zaokrąglona, Samogłoska prawie przymknięta przednia scentralizowana niezaokrąglona, Samogłoska prawie przymknięta tylna scentralizowana zaokrąglona, Samogłoska przymknięta przednia niezaokrąglona, Samogłoska przymknięta tylna zaokrąglona, Sonant, Spółgłoska, Spółgłoska szczelinowa krtaniowa dźwięczna, Spółgłoska szczelinowa miękkopodniebienna bezdźwięczna, Stany Zjednoczone, Sylaba, Szlachta, T, U, Unia Europejska, V, W, Węgrzy, Wikipedia, Wikisłownik, Wyraz, X, XIII wiek, XII wiek, XIV wiek, XIX wiek, XVIII wiek, XVI wiek, X wiek, Y, Z, Záhorie, Zapożyczenia językowe, Znaki diakrytyczne,
Omówione w tym artykule języki to języki sztuczne, których twórcy oparli się na językach słowiańskich. Języki te łączy w zasadzie jedynie określenie ich przez autorów jako należących do języków północnosłowiańskich, fikcyjnej grupy języków słowiańskich. Tej fikcyjnej grupy języków północnosłowiańskich nie należy mylić z rzeczywiście istniejącą grupą języków północnosłowiańskich.

Grupa wschodnia języków południowosłowiańskich lub grupa bułgarsko-macedońska - grupa dwóch blisko spokrewnionych ze sobą języków południowosłowiańskich, którą stanowią język bułgarski i macedońskiego. Stoi ona w opozycji do grupy zachodniej, którą stanowią języki diasystemu serbsko-chorwackiego i język słoweński. Grupa ta posiada nie tylko swoiste cechy słowiańskie, ale też takie, które powstały pod wpływem języków niesłowiańskich, co tłumaczone jest sąsiedztwem tych języków również z niesłowiańskimi językami Bałkanów, należą zatem do tzw. bałkańskiej ligi językowej.

Język czeski (cs. čeština lub český jazyk) – język z grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich. Najbliżej spokrewniony jest ze słowackim, śląskim, polskim, kaszubskim oraz dwoma językami łużyckimi.

Język staro-cerkiewno-słowiański (w polskich publikacjach spotyka się także zapisy: język s-c-s i język scs, lub język starobułgarski) – najstarszy literacki język słowiański, formujący się od połowy IX wieku i oparty głównie na słowiańskich gwarach Sołunia (dzisiejsze Saloniki). Język s-c-s stał się podstawą literacką języków: bułgarskiego, rosyjskiego, serbsko-chorwackiego w różnych redakcjach. Najbliżej spokrewniony jest ze współczesnym językiem bułgarskim i macedońskim, jakkolwiek literackie postaci tych języków oparte są na innych zasadach gramatycznych.

Języki czeski i słowacki są blisko spokrewnionymi ze sobą i wzajemnie zrozumiałymi językami zachodniosłowiańskimi. Ich rozgraniczenie jest kwestią wyraźnie socjolingwistyczną – o wiele bardziej zróżnicowane dialekty niemieckie czy dwa standardy norweskie są z woli użytkowników uznawane za warianty tego samego języka.

Grupa zachodnia języków południowosłowiańskich lub grupa serbochorwacko-słoweńska - podgrupa języków południowosłowiańskich, którą stanowią język słoweński i języki powstałe na bazie języka serbsko-chorwackiego. Stoi w opozycji do grupy wschodniej, którą tworzą języki bułgarski i macedoński.

Język macedoński (słowiański) – należy do tzw. grupy bułgarsko-macedońskiej (wschodniej) języków południowosłowiańskich. Nie należy go mylić z helleńskim językiem staromacedońskim używanym w starożytności.

Języki słowiańskie – grupa języków w obrębie rodziny języków indoeuropejskich (podrodzina bałtosłowiańska). Składa się z trzech zespołów językowych: zachodnio-, wschodnio- i południowosłowiańskiego. Najstarsze zachowane manuskrypty z tekstami słowiańskimi pochodzą z X wieku. Do zapisu języków słowiańskich używane są lub były alfabety: głagolicki, cyrylicki i łaciński (w niewielkim zakresie również arabski). Wywodzą się z języka prasłowiańskiego używanego przez dawnych Słowian, który uległ ostatecznemu rozbiciu na dialekty regionalne w wyniku ekspansji Słowian na Bałkany w VI wieku naszej ery.

Język kaszubski, dialekt kaszubski (nazwy własne: kaszëbsczi jãzëk, kaszëbskô mòwa, pòmòrsczi jãzëk, kaszëbskò-słowińskô mòwa) – mowa zachodniosłowiańska o spornym statusie – w zależności od przyjętych kryteriów uznawana za odrębny język lub dialekt języka polskiego. Często przyjmowane jest stanowisko pośrednie, unika się określania jej jako "język" lub "dialekt" albo określa się ją jako etnolekt. Z prawnego punktu widzenia kaszubszczyzna jest w Polsce językiem regionalnym. Kaszubskim posługuje się w Polsce na co dzień ponad 50 tys. Kaszubów. Jest jedyną pozostałością słowiańskich dialektów pomorskich. Należy do grupy języków lechickich, w jej centralnej odmianie, bliski standardowemu językowi polskiemu, z wpływami języka połabskiego, dolnoniemieckiego i staropruskiego.

Sanskryt wedyjski - wymarły język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich. Jest to najstarsza postać języka staroindyjskiego - sanskrytu, używana w okresie od XV do V wieku p.n.e. Z niego wywodzi się sanskryt klasyczny. Nazwa pochodzi od Wed, zbioru tekstów indyjskich, której najstarsza część, Rygweda (1500-1200 r. p.n.e.), została spisana właśnie w tym języku. Tym samym są jedne z najstarszych zapisów języków indoeuropejskich. Język wedyjski jest blisko spokrewniony z językiem awestyjskim, najstarszym zachowanym językiem irańskim.

Język kapuczyński (czasem używany jest także termin język beżtyjski, nazwa własna Бэжти) – jeden z niewielkich języków kaukaskich, używany przez 6184 osób w południowym Dagestanie. Język kapuczyński należy do języków didojskich w zespole awaro-didojskim, tworzącym podgrupę wśród języków dagestańskich w grupie północno-wschodniej (nachsko-dagestańskiej) języków kaukaskich. Kapuczyński jest blisko spokrewniony z językiem chunzybskim.

Koiné – w językoznawstwie język lub dialekt wykształcony w wyniku kontaktów między dwoma wzajemnie zrozumiałymi językami lub wariantami tego samego języka. Ponieważ użytkownicy obu języków rozumieli się wzajemnie jeszcze przed rozpoczęciem procesu, nie jest on tak gwałtowny, jak powstawanie pidżynów.

Języki bringen-wagaydy – podrodzina zagrożonych wymarciem aborygeńskich języków Daly, dzieląca się na 2 gałęzie (bringen i wagaydy). Łączna liczba osób mówiących tymi językami nie przekracza 300.

Gudźarati, gudżarati, gudżaracki (ang. Gujarati) - język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 46 mln mówiących - głównie mieszkańców Indii, gdzie w stanie Gudźarat oraz sąsiednich terytoriach Daman i Diu oraz Dadra i Nagar Haweli jest językiem urzędowym – jednym z 23 języków konstytucyjnych Indii. Najbliżej spokrewnione z nim języki to pendźabi i bradź bhasza. Posiada odrębny system pisma, tzw. alfabet sylabiczny gudżarati, wywodzący się ze starożytnego pisma brahmi.

Etnolekt słowiński, gwara słowińska, język słowiński - mowa zachodniosłowiańska kwalifikowana obecnie jako odrębny język, dialekt kaszubszczyzny (jeśli ją samą uznać za język), lub jej gwarę (jeśli traktować ją jako dialekt języka polskiego). Inna teza mówi natomiast o języku pomorskim, którego kaszubszczyzna i słowińszczyzna mają stanowić dwa z trzech dialektów (trzecim są wymarłe w XVII w. gwary zachodniopomorskie). Największy znawca etnolektu słowińskiego, Friedrich Lorentz, kwalifikował go jako język, gdzie wyróżniał dwa główne dialekty: wschodnio- i zachodniosłowiński. Należy do pomorskiej grupy języków lechickich. Posługiwali się nią Słowińcy zamieszkujący Pomorze. Gdy teren ten znajdował się pod władzą Prus, a później Niemiec, ulegał on silnej germanizacji. Gwara przetrwała do początku XX wieku, a nawet śladowo do lat 60. XX w. – najdłużej we wsi Kluki, gdzie znajduje się obecnie skansen Muzeum Wsi Słowińskiej.



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja