Język fiński

Linki:
Å (litera), Österbotten, Łacina, Średniowiecze, Środki masowego przekazu, Żołnierz nieznany, 6 grudnia, Abckirja, Abessivus, Adessivus, Administracja, Aglutynacyjność, Akcent wyrazowy, Aleksis Kivi, Alfabet łaciński, Alfabet fiński, Allatyw, Alofon, Ambasada, Annika Idström, Antti Aarne, Artykulacja (fonetyka), Aspekt (językoznawstwo), Asymilacja fonetyczna, Bałtowie, Bezokolicznik, Biblia, Biblioteka, Biernik, Car, Cecha fonologiczna relewantna, Celownik (przypadek), Cykoria, Cyrylica, Czas, Czas przyszły, Czas teraźniejszy, Czas zaprzeszły, Czesław Kudzinowski, Dialekt, Dopełniacz (przypadek), Dopełnienie (językoznawstwo), Dyftong, Dysymilacja, Eeva-Liisa Manner, Egipcjanin Sinuhe, Elias Lönnrot, Emfaza, Enklityka, Epoka (historia), Epos narodowy, Estonia, Ezra Pound, Feminizm, Fennicyzacja, Finka, Finlandia, Finnmark, Fonetyka, Frans Sillanpää, Gazeta, Geminata, Gramatyka, Gramatyka diachroniczna, Gramatyka języka fińskiego, Grupa językowa, Gustaw I Waza, Häme, Harmonia samogłosek, Helsingin Sanomat, Helsinki, Hufvudstadsbladet, Hungarystyka, II wojna światowa, ISO 639, Iloczas, Ilta-Sanomat, Imiesłów, Imperfekt, Inessivus, Instytut badawczy języków Finlandii, Intonacja (językoznawstwo), Język łotewski, Język (mowa), Język akkala, Język angielski, Język bułgarski, Język chantyjski, Język czeski, Język duński, Język erzja, Język estoński, Język francuski, Język grecki, Język hiszpański, Język inari, Język ingryjski, Język irlandzki, Język karelski, Język komi, Język komi-permiacki, Język litewski, Język liwski, Język lule, Język maltański, Język mansyjski, Język maryjski, Język moksza, Język mordwiński, Język niderlandzki, Język niemiecki, Język ojczysty, Język północnolapoński, Język południowolapoński, Język polski, Język portugalski, Język rosyjski, Język rumuński, Język słowacki, Język słoweński, Język szwedzki, Język udmurcki, Język urzędowy, Język võro, Język węgierski, Język włoski, Język wepski, Język wotycki, Języki świata, Języki bałtyckie, Języki bałtyckofińskie, Języki fińskie, Języki germańskie, Języki indoeuropejskie, Języki indoirańskie, Języki lapońskie, Języki permskie, Języki pidżynowe, Języki pozycyjne, Języki romańskie, Języki samojedzkie, Języki ugrofińskie, Języki ugryjskie, Języki uralo-ałtajskie, Języki uralskie, Języki wołżańskie, Językoznawstwo diachroniczne, Jean Sibelius, Jerzy Bańczerowski, Kalevala, Kanada, Kantele, Kanteletar, Karelia, Katechizm, Klasyfikacja języków, Kościół katolicki, Koniugacja (językoznawstwo), Kultura, Labializacja, Laponia, Liczby naturalne, Liczebnik, Literatura, Literatura fińska, Literatura piękna, Literatura stosowana, Literatura wagonowa, Liturgia, Luteranizm, Mój brat Sebastian, Marcin Luter, Meänkieli, Mechanizm przepływu powietrza, Międzynarodowy alfabet fonetyczny, Mianownik (przypadek), Migracja ludności, Mika Waltari, Mikael Agricola, Minna Canth, Mniejszość narodowa, Morfem, Nagroda Nobla, Najczęściej używane języki świata, Nakład (poligrafia), Neologizm, Niepodległość, Norma językowa, Norwegia, Nowogród Wielki, Nowy Testament, Oświata, Obstruent, Ortografia, Orzeczenie (językoznawstwo), Orzecznik, Paavo Haavikko, Palatalizacja, Partia Koalicji Narodowej, Partitivus, Perfectum, Pierogi karelskie, Pismo, Poczta elektroniczna, Podmiot (językoznawstwo), Poemat epicki (właściwy), Polska, Powieść, Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, Poznań, Prajęzyk, Prasa (media), Program telewizyjny (audycja), Prolativus, Przedimek, Przydawka, Przyimek, Przymiotnik, Przypadek, Przyrostek, Przysłówek, Radio, Rdzeń (językoznawstwo), Reformacja, Rodzaj gramatyczny, Rodzajnik, Rosja, Runy (pieśni), Rzeczownik, Sąd, Słowianie, Słowo Boże, SIL International, SMS, SVO, Samogłoska, Samogłoska otwarta przednia niezaokrąglona, Samogłoska otwarta tylna niezaokrąglona, Samogłoska półotwarta przednia zaokrąglona, Samogłoska półotwarta tylna zaokrąglona, Samogłoska półprzymknięta przednia niezaokrąglona, Samogłoska półprzymknięta przednia zaokrąglona, Samogłoska półprzymknięta tylna zaokrąglona, Samogłoska prawie otwarta przednia niezaokrąglona, Samogłoska przymknięta przednia niezaokrąglona, Samogłoska przymknięta przednia zaokrąglona, Samogłoska przymknięta tylna zaokrąglona, Sandhi, Sanskryt, Satakunta, Sawonia, Siedmiu braci, Spółgłoska, Spółgłoska boczna dziąsłowa, Spółgłoska drżąca dziąsłowa, Spółgłoska nosowa dwuwargowa, Spółgłoska nosowa dziąsłowa, Spółgłoska nosowa tylnojęzykowo-miękkopodniebienna, Spółgłoska półotwarta podniebienna, Spółgłoska półotwarta wargowo-zębowa, Spółgłoska szczelinowa dziąsłowa bezdźwięczna, Spółgłoska szczelinowa krtaniowa bezdźwięczna, Spółgłoska szczelinowa międzyzębowa dźwięczna, Spółgłoska szczelinowa wargowo-zębowa bezdźwięczna, Spółgłoska szczelinowa wargowo-zębowa dźwięczna, Spółgłoska szczelinowa zadziąsłowa bezdźwięczna, Spółgłoska zwarta dwuwargowa bezdźwięczna, Spółgłoska zwarta dwuwargowa dźwięczna, Spółgłoska zwarta dziąsłowa bezdźwięczna, Spółgłoska zwarta dziąsłowa dźwięczna, Spółgłoska zwarta miękkopodniebienna bezdźwięczna, Spółgłoska zwarta miękkopodniebienna dźwięczna, Stany Zjednoczone, Strona (językoznawstwo), Sufiks dzierżawczy, Suplement, Syberia, Sylaba, Syntaktyka (językoznawstwo), Szwecja, Szwedzkojęzyczna mniejszość w Finlandii, Tampere, Teatr, Telewizja, Thomas Stearns Eliot, Timo Mukka, Tryb (językoznawstwo), Tryb orzekający, Tryb potencjalny, Tryb przypuszczający, Tryb rozkazujący, Turku, Unia Europejska, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Väinö Linna, Varsinais-Suomi, Welaryzacja, Wielkie Księstwo Finlandii, Wikipedia, Wikisłownik, Wymiana stóp, XII wiek, XIX wiek, XX wiek, Yleisradio, Zaimek, Zapożyczenia językowe, Zdanie podrzędnie złożone, Znaczenie, Zwarcie krtaniowe, Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek rządu, Związek zgody,
Seto lub Setu – etniczna i językowa mniejszość zamieszkująca południowo-wschodnią Estonię i północno-zachodnią Rosję. Większość jej członków zna język seto, wyznaje prawosławie i posiada obywatelstwo estońskie. Seto, przez niektórych lingwistów uważany jest za dialekt estońskiego, inni natomiast twierdzą iż jest to odrębny język. Pełna zgoda panuje natomiast co do klasyfikacji- zaliczany jest do podgrupy języków bałtyckofińskich, grupy języków ugrofińskich i do uralskiej rodziny językowej. Sami Seto zwracają dużą uwagę na uczenie swojego języka młodszych pokoleń, jak i zachowanie religii prawosławnej.

Język fiński (suomi, IPA: /ˈsuɔmi/, suomen kieli) – język należący do podgrupy języków bałtyckofińskich, zaliczanej do podrodziny języków ugrofińskich z rodziny uralskiej. Najbliżej jest spokrewniony m.in. z językiem estońskim oraz językami ludów północno-zachodniej Rosji, dalsze pokrewieństwo łączy go z językiem węgierskim.

Język bo (znany także jako Aka-bo) - wymarły język z grupy andamańskiej. Występował w północno-zachodniej części Północnego Andamanu w Indiach. Jest uważany za jeden z najstarszych języków świata - szacowano, że może mieć nawet ok. 65-70 tys. lat. Przedrostek "Aka" w nazwie języka Aka-bo jest popularnym wśród języków andamańskich prefiksem dla słów związanych z językiem.

Język kapuczyński (czasem używany jest także termin język beżtyjski, nazwa własna Бэжти) – jeden z niewielkich języków kaukaskich, używany przez 6184 osób w południowym Dagestanie. Język kapuczyński należy do języków didojskich w zespole awaro-didojskim, tworzącym podgrupę wśród języków dagestańskich w grupie północno-wschodniej (nachsko-dagestańskiej) języków kaukaskich. Kapuczyński jest blisko spokrewniony z językiem chunzybskim.

Zazaki - język narodowości Zaza używany we wschodniej Anatolii, w dorzeczu Eufratu i Tygrysu. Należy on do północno-zachodniej grupy języków irańskich. Najbliżej spokrewniony jest z językiem gorani. Nie można dokładnie określić liczby jego użytkowników – w zależności od źródła ich liczbę szacuje się od 1,5 do nawet 3 milionów.

Omówione w tym artykule języki to języki sztuczne, których twórcy oparli się na językach słowiańskich. Języki te łączy w zasadzie jedynie określenie ich przez autorów jako należących do języków północnosłowiańskich, fikcyjnej grupy języków słowiańskich. Tej fikcyjnej grupy języków północnosłowiańskich nie należy mylić z rzeczywiście istniejącą grupą języków północnosłowiańskich.

Zazaki - język narodowości Zaza używany we wschodniej Anatolii, w dorzeczu Eufratu i Tygrysu. Należy on do północno-zachodniej grupy języków irańskich. Najbliżej spokrewniony jest z językiem gorani. Nie można dokładnie określić liczby jego użytkowników – w zależności od źródła ich liczbę szacuje się od 1,5 do nawet 3 milionów.

Język węgierski (magyar nyelv) – należy do podgrupy języków ugryjskich, zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej (z rodziny uralskiej). Językiem tym posługuje się co najmniej 14 mln osób – przede wszystkim na Węgrzech, ale także w południowej Słowacji, środkowej Rumunii (Siedmiogród), północnej Serbii (Wojwodina), zachodniej Ukrainie (Zakarpacie), wschodniej Słowenii (Prekmurje) i wschodniej Austrii (Burgenland). Język węgierski ma status języka urzędowego na Węgrzech, w Słowenii (lokalnie) i w Wojwodinie. Jest to język aglutynacyjny. Współczesny węgierski język literacki powstał w XVI w. Do jego zapisu stosuje się pismo oparte na alfabecie łacińskim.

Instytut badawczy języków Finlandii (fiń. Kotimaisten kielten tutkimuskeskus) to rządowy instytut badawczy Finlandii prowadzący badania nad językiem szwedzkim, językiem fińskim, językami lapońskimi, językiem romskim oraz fińskim językiem migowym.

Język isan - język z grupy języków tajskich. używany przez około 15 milionów osób w tajlandzkim regionie Isan. Nazywany również północno-wschodnim językiem tajskim. Blisko spokrewniony z centralnym językiem tajskim oraz laotańskim. Używany jest niemal wyłącznie w mowie.

Język staro-cerkiewno-słowiański (w polskich publikacjach spotyka się także zapisy: język s-c-s i język scs, lub język starobułgarski) – najstarszy literacki język słowiański, formujący się od połowy IX wieku i oparty głównie na słowiańskich gwarach Sołunia (dzisiejsze Saloniki). Język s-c-s stał się podstawą literacką języków: bułgarskiego, rosyjskiego, serbsko-chorwackiego w różnych redakcjach. Najbliżej spokrewniony jest ze współczesnym językiem bułgarskim i macedońskim, jakkolwiek literackie postaci tych języków oparte są na innych zasadach gramatycznych.

Grupa wschodnia języków południowosłowiańskich lub grupa bułgarsko-macedońska - grupa dwóch blisko spokrewnionych ze sobą języków południowosłowiańskich, którą stanowią język bułgarski i macedońskiego. Stoi ona w opozycji do grupy zachodniej, którą stanowią języki diasystemu serbsko-chorwackiego i język słoweński. Grupa ta posiada nie tylko swoiste cechy słowiańskie, ale też takie, które powstały pod wpływem języków niesłowiańskich, co tłumaczone jest sąsiedztwem tych języków również z niesłowiańskimi językami Bałkanów, należą zatem do tzw. bałkańskiej ligi językowej.

Allatyw (Allativus) – przypadek w językach aglutynacyjnych i fleksyjnych oznaczający przemieszczanie się desygnatu w kierunku na zewnątrz pewnego określonego obiektu. Występuje w językach ugrofińskich (zwłaszcza węgierskim, fińskim i języku estońskim). Reliktowo formy allativu znane są także językom bałtyckim, litewskiemu i łotewskiemu, jednak nie są charakterystyczne dla współczesnych języków. Zachowane w języku litewskim formy allativu (np. vakarop "pod wieczór", velniop "do diabła") zwykle interpretowane są w opracowaniach leksykograficznych jako przysłówki.

Język macedoński (słowiański) – należy do tzw. grupy bułgarsko-macedońskiej (wschodniej) języków południowosłowiańskich. Nie należy go mylić z helleńskim językiem staromacedońskim używanym w starożytności.

Wymarłe języki wołżańskie to grupa trzech języków ugrofińskich z rodziny uralskiej używanych na terenie dzisiejszej Rosji środkowej do XIV-XVI w., kiedy zostały wyparte przez język rosyjski.

Język tzeltal, tseltal - język z grupy tzeltalskiej z rodziny języków majańskich używany przez około 280 tys. Indian Tzeltal w meksykańskim stanie Chiapas. Jest blisko spokrewniony z językiem tzotzil. Wyróżnia się dwie główne odmiany: tzeltal bachajón (nizinny) i oxchuc (wyżynny).



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja