Język flamandzki

Język flamandzki (Vlaams) - zbiorcze określenie mocno zróżnicowanej grupy dialektów języka niderlandzkiego, należącego do języków germańskich, używanego jako macierzysty przez ok. 6 mln mieszkańców Belgii, głównie w jej północnej części - Flandrii. Od 1973 r., oficjalnym określeniem języka urzędowego jest "język niderlandzki" (Nederlands), niekiedy nazywany również językiem holenderskim, gdyż w wersji standardowej (szczególnie w języku oficjalnym - pisanym) jest niemal identyczny z językiem używanym w Holandii. Główne różnice w stosunku do języka niderlandzkiego, używanego w Holandii, polegają na odmiennych zasadach wymowy (w szczególności głosek "ch" oraz "r"), używaniu innych wyrażeń na określenie podobnych zjawisk, oraz przede wszystkim na używaniu w drugiej osobie liczby pojedynczej formy gij zamiast jij. W Holandii gij jest uważane za formę archaiczną, analogicznie do angielskiego thou. W 1980 r. Holandia i Belgia podpisały traktat o unii języka niderlandzkiego (Nederlandse Taalunie), efektem którego było m.in. wprowadzenie w 1995 r. zmian w oficjalnym słowniku języka niderlandzkiego. Określenie język flamandzki w odniesieniu do jednego z trzech języków oficjalnych Belgii prawdopodobnie wzięło się od nazwy Flamandów, grupy etnicznej, posługującej się tym zespołem dialektów.

Język flamandzki (Vlaams) - zbiorcze określenie mocno zróżnicowanej grupy dialektów języka niderlandzkiego, należącego do języków germańskich, używanego jako macierzysty przez ok. 6 mln mieszkańców Belgii, głównie w jej północnej części - Flandrii. Od 1973 r., oficjalnym określeniem języka urzędowego jest "język niderlandzki" (Nederlands), niekiedy nazywany również językiem holenderskim, gdyż w wersji standardowej (szczególnie w języku oficjalnym - pisanym) jest niemal identyczny z językiem używanym w Holandii. Główne różnice w stosunku do języka niderlandzkiego, używanego w Holandii, polegają na odmiennych zasadach wymowy (w szczególności głosek "ch" oraz "r") oraz używaniu innych wyrażeń na określenie podobnych zjawisk. W 1980 r. Holandia i Belgia podpisały traktat o unii języka niderlandzkiego (Nederlandse Taalunie), efektem którego było m.in. wprowadzenie w 1995 r. zmian w oficjalnym słowniku języka niderlandzkiego. Określenie język flamandzki w odniesieniu do jednego z trzech języków oficjalnych Belgii prawdopodobnie wzięło się od nazwy Flamandów, grupy etnicznej, posługującej się tym zespołem dialektów.

Unia Języka Niderlandzkiego (niderl. Nederlandse Taalunie, NTU) jest oficjalnym regulatorem języka niderlandzkiego w Holandii, we Flamandzkiej części Belgii, na Arubie i w Surinamie. Unia Języka Niderlandzkiego została ustanowiona w 1980, jej siedziba znajduje się w Hadze. Jej obecnym prezesem jest Marja van Bijsterveldt-Vliegenthart.

Polityka językowa – zbiór zasad i założeń przyjęty przez władze danego państwa w stosunku do języka lub języków obowiązujących bądź używanych na jego terenie. Obejmuje ona przyjęcie języka urzędowego, określenie sposobu jego nauczania, status języków mniejszości narodowych a także stosunek do ochrony języka przed wpływem obcych kultur.

Język niderlandzki, język holenderski (Nederlands, Nederlandse taal) - język indoeuropejski z grupy języków germańskich zaliczany do języków dolnoniemieckich. Językiem niderlandzkim posługuje się ok. 27 milionów ludzi. Dla 23 milionów jest językiem ojczystym (pierwszym) i/lub językiem kultury i literatury, a dla kolejnych 4 milionów drugim językiem. Większość użytkowników tego języka mieszka na zachodzie Europy. Niderlandzki jest oficjalnym językiem urzędowym w Holandii i Belgii (Flandria), a poza Europą w Surinamie, Bonaire, Curaçao, Sabie, Sint Eustatius, Sint Maarten i Arubie. Niderlandzki jest blisko spokrewniony z językiem niemieckim i wykazuje podobieństwo do angielskiego i duńskiego. Języki o mniejszym zasięgu, które są blisko spokrewnione z niderlandzkim to afrikaans (język kreolski do 1925 uważany za lokalną odmianę niderlandzkiego) i fryzyjski (w mniejszym stopniu, gdyż nie należy do języków dolnofrankijskich).

Język luksemburski (Lëtzebuergesch, franc. Luxembourgeois, niem. Luxemburgisch) – należy do zachodniej grupy języków germańskich. Wywodzi się z frankijskiego dialektu języka niemieckiego. Posługuje się nim ok. 320 000 ludzi, głównie w Luksemburgu, gdzie ma status języka urzędowego (od 1984), a także w części Niemiec, Belgii i Francji. Uznawany za oddzielny język od niedawna, wcześniej uznawany był raczej za jeden z dialektów języka niemieckiego. Funkcjonuje obok dwóch innych języków urzędowych w państwie - niemieckiego i francuskiego. Język ten używany jest głównie jako język mówiony w sferze prywatnej, choć na przykład prowadzone są w nim również debaty w parlamencie. Katedra języka luksemburskiego istnieje na uniwersytecie w Moskwie. Język ten nie jest językiem urzędowym w Unii Europejskiej. Guy Rewenig jest autorem pierwszej powieści po luksembursku; jest on uważany obok Rogera Manderscheida za prekursora pisania prozy artystycznej w tym języku.

Dialekt wschodnioflamandzki (Uest-Vloams, Oost-Vlaams) - zbiorcze określenie mocno zróżnicowanej grupy gwar języka flamandzkiego, używany w belgijskiej prowincji Flandria Wschodnia i niderlandzkiej Zelandii Flandryjskiej.

Flamandowie – ludność niderlandzkojęzyczna zamieszkująca głównie belgijską część szeroko rozumianej Flandrii (ponad 6 mln) oraz północno-wschodnią Francję (około 200 tys.). Posługują się językiem niderlandzkim oraz jego wersjami określanymi jako język flamandzki, wielu używa także języka francuskiego. Wykazują językowe i kulturowe podobieństwa z Holendrami. Flamandzcy emigranci żyją w USA, Kanadzie i Holandii.

Język północny sotho (nazywany także Sesotho sa Leboa) - jeden z jedenastu języków oficjalnych RPA. Używany głównie w prowincji północnej przez około 3 mln 600 tys ludzi. Należy grupy języków bantu, do podgrupy Sotho. Jest też zwany błędnie językiem pedi (pedi jest jednym z 30 dialektów tego języka).

Język kaszubski, dialekt kaszubski (nazwy własne: kaszëbsczi jãzëk, kaszëbskô mòwa, pòmòrsczi jãzëk, kaszëbskò-słowińskô mòwa) – mowa zachodniosłowiańska o spornym statusie – w zależności od przyjętych kryteriów uznawana za odrębny język lub dialekt języka polskiego. Często przyjmowane jest stanowisko pośrednie, unika się określania jej jako "język" lub "dialekt" albo określa się ją jako etnolekt. Z prawnego punktu widzenia kaszubszczyzna jest w Polsce językiem regionalnym. Kaszubskim posługuje się w Polsce na co dzień ponad 50 tys. Kaszubów. Jest jedyną pozostałością słowiańskich dialektów pomorskich. Należy do grupy języków lechickich, w jej centralnej odmianie, bliski standardowemu językowi polskiemu, z wpływami języka połabskiego, dolnoniemieckiego i staropruskiego.

IJ, ij - ligatura liter i oraz j używana w języku niderlandzkim. Ligatura liter „I“ oraz „J“ zajmuje pośrednie stanowisko między samodzielną literą a dwoma odrębnymi znakami znajdującymi się ze względów np. estetycznych blisko siebie. Nederlandse Taalunie, międzynarodowa organizacja czuwająca nad językiem niderlandzkim, nie traktuje wprawdzie „IJ“ jako samodzielnej litery, ale uznaje ją za ligaturę. We Flandrii, a więc w niderlandzkojęzycznej części Belgii, „IJ“ nie jest uznawane za osobną literę. W Niderlandach dość powszechne jest natomiast stanowisko, że „IJ“ jest 27. literą niderlandzkiego alfabetu, wielu wstawia też „IJ“ na miejsce „Y“ (patrz niżej).

Fińska odmiana języka szwedzkiego (język szwedzki: finlandssvenska) - określenie grupy dialektów języka szwedzkiego, używanych jako język ojczysty przez około 300 tysięcy Finów w niektórych regionach zachodniej i południowej Finlandii, w sumie około 5% ludności. Ogólnie rzecz biorąc, warianty te (pomijając dialekt z regionu Österbotten) są zrozumiałe dla Szwedów. Normą literacką w Finlandii jest standardowy język szwedzki.

Język telugu (తెలుగు) – język z grupy południowowschodniej , (wg. Ethnologue grupy centralno-południowej ) rodziny języków drawidyjskich. Jest największym językiem pod względem liczby posługujących się nim pośród języków drawidyjskich. Posługuje się nim około 70 mln osób, mieszkańców indyjskiego stanu Andhra Pradesh, gdzie posiada status języka urzędowego. W języku tym powstają też filmy powiązane z Tollywood.

Języki wschodnioazjatyckie - termin używany w węższym znaczeniu na określenie głównych języków Azji Wschodniej, naznaczonych silnym wpływem klasycznego języka chińskiego, a więc języków:

Walonowie (fr. Wallon, l.mn. Wallons; nid. Waal, l.mn. Walen lub Wallon, l.mn. Wallons) – mieszkańcy lub osoby pochodzące z Walonii. Belgowie posługujący się językiem francuskim jako językiem ojczystym. Czasami posługują się nieformalnie językiem walońskim, czyli językiem francuskim w postaci mówionej, używanej w Walonii i północnej Francji. Wśród Walonów są zwolennicy Le mouvement wallon – ruchów politycznych, które domagają się zachowania odrębności walońskiej i Walonii, występują w obronie języka francuskiego, francuskiej kultury oraz praw francuskojęzycznej ludności w Belgii, zachowania języka walońskiego lub dążą do niezależności Walonii, a przynajmniej mocnej pozycji w federalnym rządzie belgijskim.

Obowiązek nauki języka szwedzkiego w Finlandii – obowiązek nauki języka szwedzkiego w fińskich szkołach podstawowych w klasach 7-9, a także w szkołach średnich i na wyższych uczelniach; obejmuje również egzamin z języka szwedzkiego na poziomie służby cywilnej. Szwedzkojęzycznych Finów dotyczy natomiast obowiązek nauki języka fińskiego. W Finlandii 90,4% obywateli jest fińskojęzyczna, 5,5% używa fińskiej odmiany języka szwedzkiego. Sytuacja ta dotyczy wyłącznie kontynentalnej Finlandii; na Wyspach Alandzkich jedynym oficjalnym językiem jest szwedzki.

Wspólnota flamandzka Belgii (nid. Vlaamse Gemeenschap, fr. Communauté flamande) – jedna z trzech oficjalnych wspólnot Belgii. Obejmuje cały teren Flandrii oraz Region Stołeczny Brukseli. Zajmuje się rozwojem języka niderlandzkiego w tym kraju.

Saraiki (alfabet arabski: سرائیکی, gurmukhi: ਸਰਾਇਕੀ, dewanagari: सराइकी trb. sarāikī, określany także jako multani) - język należący do grupy północno-zachodniej języków indoaryjskich, używany przez prawie 14 milionów osób w Pakistanie (okręgi Multan i Bhawalpur). We wcześniejszej literaturze traktowany często jako jeden z dialektów języka pendżabskiego, obecnie raczej za odrębny język wchodzący w skład makrojęzyka lahnda. Tworzy kontinuum dialektalne z jednej strony z językiem sindhi, a z drugiej strony z językiem pendżabskim.

Denglish – potoczne określenie żargonów języka niemieckiego, cechujących się nadużywaniem słów i konstrukcji zapożyczonych z języka angielskiego.

Gwary szwabskie, język szwabski – język zachodniogermański z grupy alemańskiej, używany przez 800 tysięcy osób (Szwabów) w Badenii-Wirtembergii. Ze względu na fakt, że rzadko bywa zapisywany, a użytkownicy posługują się na piśmie językiem niemieckim, potocznie jest określany jako gwara języka niemieckiego. Różni się jednak od standardowego języka niemieckiego bardziej niż dialekt bawarski.

Instytut Języka Tureckiego (tur. Türk Dil Kurumu, TDK) jest oficjalnym regulatorem Języka tureckiego, założony 12 lipca 1932 roku i umiejscowiony w Ankarze - stolicy Turcji. Instytut ma za zadanie regulowania i ujednolicanie języka tureckiego oraz innych języków tureckich, oraz wydaje swój słownik Języka Tureckiego - Güncel Türkçe Sözlük.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja