Linki:
Azja Południowo-Wschodnia,
Chińska Republika Ludowa,
Dialekt pekiński,
Dynastia Tang,
Dzongkha,
Filipiny,
Guangdong,
Guangzhou,
Hongkong,
ISO 639,
Język średniochiński,
Język (mowa),
Język angielski,
Język birmański,
Język bodo,
Język chiński,
Język gan,
Język garo,
Język hakka,
Język jin,
Język manipuri,
Język minbei,
Język minnański,
Język newarski,
Język starochiński,
Język tangucki,
Język tybetański,
Język urzędowy,
Język wu,
Język xiang,
Język yue,
Języki świata,
Języki chińsko-tybetańskie,
Języki mandaryńskie,
Języki tybeto-birmańskie,
Jyutping,
Kambodża,
Klasyczny język chiński,
Klasyfikacja języków,
Korea Północna,
Korea Południowa,
Kultura masowa,
Lekcja (językoznawstwo),
Makau,
Malezja,
Najczęściej używane języki świata,
Pinyin kantoński,
Pismo,
Pismo chińskie,
Republika Chińska,
Singapur,
Standardowy język mandaryński,
Transkrypcja Yale,
Tshangla,
Wietnam,
Wikipedia,
Yue (ludy),
Język kantoński - jeden z
języków chińskich używany na południu
Chin, w
Hongkongu i
Makau, a także przez potomków chińskich emigrantów w
Azji Południowo-Wschodniej i innych rejonach świata. Jego nazwa wywodzi się od
Kantonu (Guangzhou), stolicy prowincji
Guangdong. Liczbę użytkowników kantońskiego szacuje się ogółem na 55 mln (z uwzględnieniem wszystkich pokrewnych dialektów z grupy
yue).
Język kantoński, język yue (
chin. trad.: 粵語,
chin. upr.: 粤语, kantoński (
jyutping): Jyut6jyu5;
pinyin: Yuèyǔ) to jeden z
języków chińskich używany na południu
Chin, w
Hongkongu i
Makau, a także przez potomków chińskich emigrantów w
Azji Południowo-Wschodniej i innych rejonach świata. Jego nazwa wywodzi się od
Kantonu (Guangzhou), stolicy prowincji
Guangdong. Liczbę użytkowników kantońskiego szacuje się ogółem na 66 mln (dane na rok 1996; z uwzględnieniem wszystkich pokrewnych dialektów z grupy
Yue).
Yue (
chin. trad.: 粵語,
chin. upr.: 粤语, kantoński (
jyutping): Jyut6jyu5;
pinyin: Yuèyǔ) - język (grupa spokrewnionych dialektów) używany w południowej części
Chin, zwłaszcza w prowincji
Guangdong. Niektóre z dialektów są wzajemnie niezrozumiałe. Za
lingua franca służy odmiana z miasta
Guangzhou (dawniej Kanton - stąd nazwa
język kantoński). Dialekty yue są bardziej archaiczne niż różne odmiany
języka mandaryńskiego, między innymi zachowały wygłosowe spółgłoski zwarte.
Yue (
chin. trad.: 粵語,
chin. upr.: 粤语, kantoński (
jyutping): Jyut6jyu5;
pinyin: Yuèyǔ) – język (grupa spokrewnionych dialektów) używany w południowej części
Chin, zwłaszcza w prowincji
Guangdong. Niektóre z dialektów są wzajemnie niezrozumiałe. Za
lingua franca służy odmiana z miasta
Guangzhou (dawniej Kanton – stąd nazwa
język kantoński). Dialekty yue są bardziej archaiczne niż różne odmiany
języka mandaryńskiego, między innymi zachowały wygłosowe spółgłoski zwarte.
Jiaxiang (
chin. trad.: 家鄉,
chin. upr.: 家乡,
pinyin: jiāxiāng) – w kulturze chińskiej pojęcie oznaczające miejsce pochodzenia przodków w linii męskiej. W zależności od wiedzy danej osoby może sięgać kilka pokoleń wstecz. Wielu Chińczyków, zwłaszcza mieszkających w diasporze wykazuje tendencję do identyfikowania się z własnym jiaxiang lub ludźmi pochodzącymi z danego obszaru, nawet jeżeli w tym miejscu nigdy nie byli. W
języku kantońskim pojęciu temu odpowiada héung hǎa (
jyutping; chin. upr. 乡下; chin. trad.: 鄉下; pinyin: Xiāngxià; ; w
mindong: Ssjóng ngǎa).
Sos hoisin (
chin. trad. 海鮮醬,
chin. upr. 海鲜酱,
język kantoński hoi2 sin1 jeung3,
pinyin hǎixiānjiàng) – słodko-pikantny sos sporządzany na bazie soi z przyprawami, o czerwono-brązowej barwie, stosowany jako
dip do potraw
kuchni kantońskiej, zwłaszcza do żeberek wieprzowych, do drobiu i warzyw. Wbrew swojej nazwie (海鮮 hoisin znaczy "owoce morza") nie zawiera ryb ani skorupiaków.
Wonton (
chin.: 馄饨,
pinyin: húntún) – rodzaj
pierożków popularnych w
kuchni chińskiej. Popularny na Zachodzie zapis "wonton" wywodzi się z transkrypcji
języka kantońskiego. Tradycyjnie nadzienie sporządza się z mielonej wieprzowiny, krewetek lub ostryg, oleju sezamowego i sosu sojowego. Często podawane bywają w zupach.
Kantoński pinyin - system transkrypcji standardowego
języka kantońskiego opracowany w 1971 roku przez Yu Bingzhao (余秉昭), a później zmodyfikowany przez władze oświatowe w
Hongkongu.
Madżong (inne spotykane pisownie: mahjong, mah jong, mahjongg;
chin. trad. 麻將,
chin. upr. 麻将,
pinyin: májiàng；
kant. 麻雀,
jyutping: maa4 zoek3;
jap. mājan 麻雀) – pochodząca z Chin gra dla czterech graczy. W grze wykorzystuje się specjalny komplet 144 kamieni podobnych nieco do stosowanych przy grze w
domino, ale podzielonych na grupy w sposób podobny do kolorów w
kartach i tworzące kilka innych grup – Wiatry, Smoki oraz Kwiaty i Pory Roku. Gra początkowo była zaplanowana jako hazardowa, obecnie gra się również po prostu dla przyjemności. Zasady gry mogą się nieco różnić i w zależności od nich większe lub mniejsze znaczenie ma element losowy.
Char Siu (
język kantoński: 叉燒
jyutping: caa1 siu1) - kantoński sposób przyrządzania pieczonego mięsa.
Znaki chińskie znaczą dosłownie "widelec" i "piec". Nazwa wzięła się od długich widelców na które nabijane są wąskie paski wieprzowiny. Mięso uprzednio marynuje się w mieszaninie miodu,
sosu sojowego,
sosu hoisin, przyprawy pięć smaków oraz wina ryżowego
huangjiu. Marynata nadaje mięsu ciemnoczerwony kolor. Tradycyjnie char siu spożywa się z
ryżem cha siu fan, makaronem cha siu mein lub w specjalnych bułeczkach zwanych cha siu baau. Danie to jest popularne również w innych krajach południowo-wschodniej Azji, w
Japonii (jako chāshū, także chāshū
ramen) oraz na
Hawajach.
Katedra Najświętszego Serca Jezusa w Kantonie (
chin. upr.: 广州石室圣心大教堂;
chin. trad.: 廣州石室聖心大教堂;
pinyin: Guǎngzhōu shíshì shèngxīn dà jiàotáng), zwana potocznie Kamiennym Domem (
chin.: 石室;
pinyin: Shíshì) – katedra katolicka znajdująca się w południowej części
Kantonu, będąca największym katolickim obiektem sakralnym w południowych Chinach. Jest siedzibą arcybiskupa diecezji kantońskiej i często bywa nazywana
Notre-Dame Wschodu.
Język jin (
chin. upr.: 晋语;
chin. trad.: 晉語;
pinyin: jìnyǔ) lub jinyu – to jeden z wielu dialektów
języka chińskiego, używany w
północnej części
Chin. Jego położenie w wykazie języków używanych w
Chinach jest dyskutowane: jedni językoznawcy mówią, że jest to dialekt
języka mandaryńskiego, zaś inni plasują go jako pełnoprawny
język.
Transkrypcja Sidney Lau - system zapisu wymowy standardowego
języka kantońskiego za pomocą alfabetu łacińskiego, opracowany przez Sidney Lau jako pomoc przy nauczaniu kantońskiego. Adaptacja wcześniejszego systemu Meyer-Wempe.
Język minzhong – język lub grupa blisko spokrewnionych języków (dialektów) używanych w centralnej, górzystej części prowincji
Fujian na południu
Chin. Min (閩 ) to krótka nazwa prowincji, a zhong (中) znaczy "środek". Język minzhong należy do grupy
min języków chińskich.
Targi Kantońskie, oficjalna nazwa: Chińskie Targi Importowo-Eksportowe (China Import and Export Fair,
chin. trad. 廣交會,
chin. upr. 广交会,
pinyin Guǎng Jiāo Huì), odbywają się od
1957 w
Kantonie dwa razy do roku, wiosną i jesienią. Są to największe
targi w
Chinach. Zachowując swoją tradycję targi są wszechstronnym i wielofunkcyjnym wydarzeniem o znaczeniu międzynarodowym.
Świątynia A-Ma (
chin. trad.: 媽閣廟;
chin. upr.: 妈阁庙;
pinyin: Mā Gé Miào;
Jyutping: Maa1 Gok3 Miu6;
port.: Templo de A-Má) – najstarsza i jedna z najsłynniejszych świątyń w
Makau, położona w południowo-wschodniej części
półwyspu Makau. Została wzniesiona w 1488 roku i poświęcona jest bogini rybaków i żeglarzy –
Mazu.
Yang Shen-sum (
chin. upr.: 杨善深;
chin. trad.: 楊善深;
pinyin: Yáng Shànshēn; ur.
1913 w prowincji Guangdong, zm.
15 maja 2004 w
Hongkongu) –
chiński artysta malarz, jeden z czołowych twórców szkoły Lingnan.
Wspaniały (
chin. trad. 玻璃樽,
kant. Bor lei jun,
pinyin Bo li zun;
ang. Gorgeous, High Risk, Under Control) – hongkoński-tajwański film akcji z 1999 roku w reżyserii Vincenta Koka.
Sen czerwonego pawilonu (
chin. upr.: 红楼梦;
chin. trad.: 紅樓夢;
pinyin: Hónglóu Mèng) znana też jako Opowieść kamienia (
chin. upr.: 石头记;
chin. trad.: 石頭記;
pinyin: Shítóu jì) – XVIII-wieczna
powieść chińska autorstwa
Cao Xueqina, jedna z czterech klasycznych powieści chińskich.
Poza Chinami powieść znana była tylko z pośrednich lub fragmentarycznych przekazów. Upowszechnił ją dopiero pierwszy wartościowy przekład dokonany przez D. Hawkesa i J. Minforda wydany w pięciu tomach przez Penguin Books z tytułem The Story of the Stone.