Język minnański

Język minnański, minnan lub tajwański – język lub grupa blisko spokrewnionych języków (dialektów) wywodzących się z południa chińskiej prowincji Fujian. Minnan oznacza południową część prowincji Fujian – Min (閩 ) to krótka nazwa prowincji, a nan (南) oznacza "południe". Obecnie minnański używany jest przede wszystkim na Tajwanie, gdzie jest językiem ojczystym dla 80 proc. mieszkańców i gdzie używa się go obok oficjalnego języka mandaryńskiego. Minnański jest używany także we wschodnim Guangdongu (region Chaoshan), na wyspie Hajnan, oraz w niektórych przybrzeżnych regionach prowincji Zhejiang i zachodniego Guangdongu, a także przez potomków emigrantów pochodzących z tych regionów (dominujący wśród Chińczyków w Azji Południowo-Wschodniej: Singapur, Malezja, Tajlandia, Filipiny).

Język mindong – język lub grupa blisko spokrewnionych języków (dialektów) wywodzących się z południa Chin – prowincji Fujian. Mindong oznacza wschodnią część prowincji Fujian – Min (閩 ) to krótka nazwa prowincji, a dong (东) oznacza "wschód". Obecnie językiem mindong mówi się najczęściej we wschodnim Fujianie, w okolicach miast Fuzhou i Ningde. Dialekt z Fuzhou jest uznawany za odmianę prestiżową i standard języka. Mindong używany jest także w Brunei (ok. 7000 osób), Malezji (252 000), Indonezji (20 000), Tajlandii (24 000) i Singapurze (23 000).

Język minbei – język lub grupa blisko spokrewnionych języków (dialektów) używanych w północnej części prowincji Fujian na południu Chin. Min (閩) to krótka nazwa prowincji, a bei znaczy "północ". Kilka tysięcy osób używa tego języka w Singapurze.

Język minzhong – język lub grupa blisko spokrewnionych języków (dialektów) używanych w centralnej, górzystej części prowincji Fujian na południu Chin. Min (閩 ) to krótka nazwa prowincji, a zhong (中) znaczy "środek". Język minzhong należy do grupy min języków chińskich.

Dialekt Fuzhou (福州話 język mindong: Hók-ciŭ-uâ) - standardowa i prestiżowa odmiana języka mingdong używany w okolicach miasta Fuzhou w chińskiej prowincji Fujian. Rozpowszechniony jest także w Malezji, Indonezji, Tajlandii i Singapurze, gdzie nazywany jest Hokchiu, zgodnie z wymową języka mingdong.

Język wu (chin.: 吳語; pinyin: wú yǔ; wymowa wu: wu nyu) – jeden z głównych języków chińskich używanych powszechnie w Chinach. Jest używany w regionie Wu (od którego pochodzi nazwa), w prowincjach Zhejiang, Jiangsu, Anhui, Jiangxi i Fujian. Główne dialekty wu to dialekty Hangzhou, Wenzhou, Suzhou, Shaoxing, Yongkang oraz Szanghaju (nazwy dialektów pochodzą od głównych miast poszczególnych regionów). Jest drugim (po języku mandaryńskim) co do liczby mówiących językiem używanym w Chinach. Łącznie mówi nim 95 milionów osób.

Kuih(także kueh, kue lub kway, z języka minnańskiego 粿 koé) – drobne przekąski lub desery, charakterystyczne dla Archipelagu Malajskiego i prowincji w Południowych Chinach: Fujian i Guangdong. Kuih jest pojęciem bardzo szerokim, obejmuje ono ciasta, ciastka, pierożki, czy wypieki i jest robione z ryżu lub ryżu kleistego.

Chaoshan (język chiński 潮汕 pinyin Cháoshàn) - region kulturowo-językowy w północno-wschodniej części chińskiej prowincji Guangdong, graniczący z prowincją Fujian. Wyróżnia się na tle prowincji odmiennym językiem (archaiczny dialekt teochew języka minnan) oraz tradycjami kulturalnymi. Nazwa Chaoshan jest zbitką nazw dwóch lokalnych miast, Chaozhou (潮州) oraz Shantou (汕头). Region Chaoshan obejmuje powierzchnię ponad 10 tys. km², na której mieszka około 13 mln. osób.

Języki min (język chiński: 閩語 pinyin mǐn yǔ; Pe̍h-ōe-jī: Bân gú) - duża grupa języków chińskich używanych przez około 60 milionów osób w prowincji Fujian oraz przez emigrantów z tej prowincji mieszkających w Guangdong (wokół Chaozhou), na półwyspie Leizhou, na wyspie Hainan, na archipelagu Zhoushan oraz na Taiwanie. Wielu użytkowników języków min żyje również w innych krajach Azji południowo-wschodniej. Najważniejszym z tych języków jest hokkien używany w kilku odmianach m. in. na Tajwanie oraz w okolicach miasta Xiamen.

Longyan (chin.: 龙岩; pinyin: Lóngyán) – miasto o statusie prefektury miejskiej w południowo-wschodnich Chińskiej Republice Ludowej, w prowincji Fujian. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 124 075. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 2 839 282 mieszkańców.

Język kantoński - jeden z języków chińskich używany na południu Chin, w Hongkongu i Makau, a także przez potomków chińskich emigrantów w Azji Południowo-Wschodniej i innych rejonach świata. Jego nazwa wywodzi się od Kantonu (Guangzhou), stolicy prowincji Guangdong. Liczbę użytkowników kantońskiego szacuje się ogółem na 55 mln (z uwzględnieniem wszystkich pokrewnych dialektów z grupy yue).

Chińczycy w Tajlandii – obywatele tajscy pochodzenia chińskiego. Wg oficjalnych statystyk około 6 milionów osób, czyli 14% obywateli tajskich przyznaje się do pochodzenia chińskiego. Ponad połowa (56%) tajskich Chińczyków wywodzi się z prefektury miejskiej Chaozhou w prowincji Guangdong. Związana jest z tym także dominacja dialektu teochew wśród diaspory chińskiej w Tajlandii. Inne grupy zaliczają się do Hakka (16% ) lub są potomkami imigrantów z Hajnanu (11%). Większość z Chińczyków osiadłych w Tajlandii dobrze włada językiem tajskim, ograniczając użycie dialektów chińskich do użytku domowego. Wielu z nich pochodzi z mieszanych małżeństw tajsko-chińskich, wykazując wysoki poziom asymilacji kulturowej.

Puxian (Język chiński: 莆仙话 pinyin: Púxiān huà), nazywany też Xinghua) - język z grupy min języków chińskich. Nazwa jest kombinacją pierwszych sylab nazw miasta Putian (莆田市) i obwodu Xianyou (仙游县). Używany jest przez ok 2,5 mln. osób głównie w chińskiej prowincji Fujian, a także Singapurze i Malezji. Mówiący tym językiem określani są mianem Henghua (兴化/ 興化).

Prowincja Tajwan (chin. trad. 臺灣省 lub 台灣省; chin. upr. 台湾省) – jedna z dwóch prowincji Republiki Chińskiej, obok prowincji Fujian. Po reformie administracyjnej z 1997 roku większość kompetencji samorządu została przekazana władzom centralnym i prowincja zarządzana jest bezpośrednio przez Yuan Wykonawczy.

Sanming (chin.: 三明; pinyin: Sānmíng) – miasto o statusie prefektury miejskiej w południowo-wschodnich Chinach, w prowincji Fujian. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 214 718. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 2 660 709 mieszkańców.

Min Jiang (trad. 閩江, upr. 闽江, pinyin Mǐn Jiāng) – rzeka w Chinach o długości 577 km, w prowincji Fujian, uchodząca do Cieśniny Tajwańskiej.

Prowincja Fujian (chin. 福建省) – wyspiarska część chińskiej prowincji Fujian, która po powstaniu Chińskiej Republiki Ludowej nie znalazła się pod jej kontrolą, pozostając w rękach Kuomintangu. Stanowi obecnie obok prowincji Tajwan jedną z dwóch prowincji Republiki Chińskiej na Tajwanie. Według tajwańskiego punktu widzenia z powodu zajęcia kontynentalnej części prowincji Fujian przez komunistów w 1949 roku nastąpiło jedynie przeniesienie siedziby władz lokalnych.

Kuchnia Chaoshan, kuchnia Teochew, Kuchnia Chaozhou (język chiński 潮州菜 pinyin: Cháozhou cài) - tradycja kulinarna wywodząca się z regionu Chaoshan, obejmującego miasta Chaozhou, Shantou i Jieyang. Mimo że administracyjnie region ten należy do prowincji Guangdong, kuchnia Chaoshan wykazuje większe podobieństwa do kuchni sąsiedniej prowincji Fujian niż do kuchni kantońskiej.

Amerykanie chińskiego pochodzenia (trad. 華裔美國人 lub 美籍華人; albo też upr. 华裔美国人 lub 美籍华人) to obywatele Stanów Zjednoczonych pochodzący z Chin, lub tam mający swych przodków. Pochodzą nie tylko z ChRL, ale także z Hongkongu, Makau i innych obszarów Azji zamieszkiwanych w przeszłości przez Chińczyków, jak Singapur, Wietnam, Malezja, Indonezja, Birma, Filipiny i Tajwan.

Język gan (chiń. 贛語 pinyin: ganyŭ) – jeden z głównych języków chińskich używanych powszechnie w Chinach. Jest używany głównie w środkowej części prowincji Jiangxi, a także w prowincjach Hunan, Hubei, Anhui i Fujian. Nazwa pochodzi od skróconej nazwy prowincji Jiangxi, przez którą płynie rzeka Gan.

Diaspora chińska (język chiński: 海外華人, ang. Overseas Chinese) − ogół Chińczyków mieszkających na stałe poza Chinami i Tajwanem. Termin ten nie do końca jest jednoznaczny, gdyż może obejmować z jednej strony np. etnicznych Koreańczyków, którzy wyemigrowali z ChRL do Korei Południowej, a są uważani przez rząd chiński za Chińczyków ze względu na posiadane obywatelstwo chińskie, a z drugiej strony np. etnicznych Chińczyków Peranakan, posługujących się językiem malajskim, którzy są obywatelami Malezji i przyjęli w dużym stopniu kulturę malajską.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja