Linki:
Łacinka,
Alfabet łaciński,
Alfabet polski,
Alfabet ujgurski,
Buriacja,
Chińska Republika Ludowa,
Cyrylica,
Czyngis-chan,
Dialekt,
Dyglosja,
Europa Wschodnia,
Grażdanka,
Harmonia wokaliczna,
II wojna światowa,
ISO 639,
Józef Kowalewski,
Język (mowa),
Język azerski,
Język baszkirski,
Język buriacki,
Język czuwaski,
Język dagurski,
Język eweński,
Język ewenkijski,
Język gagauski,
Język jakucki,
Język kałmucki,
Język karaczajsko-bałkarski,
Język karaimski,
Język karakałpacki,
Język kazachski,
Język kipczacki,
Język kirgiski,
Język kitański,
Język krymczacki,
Język krymskotatarski,
Język mandżurski,
Język mogolski,
Język mongolski klasyczny,
Język mongorski,
Język ojracki,
Język osmańsko-turecki,
Język rosyjski,
Język santyjski,
Język szera-jögurski,
Język tatarski,
Język tofa,
Język turecki,
Język turkmeński,
Język ujgurski,
Język urzędowy,
Język uzbecki,
Języki świata,
Języki ałtajskie,
Języki aglutynacyjne,
Języki mongolskie,
Języki tungusko-mandżurskie,
Języki tureckie,
Klasyfikacja języków,
Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych,
Mandżuria,
Mongolia,
Mongolia Wewnętrzna,
Najczęściej używane języki świata,
Pismo,
Pismo mongolskie,
Pismo ojrackie,
Rosja,
Rosjanie,
SIL International,
Stanisław Godziński,
Stanisław Kałużyński,
Transkrypcja (językoznawstwo),
Transliteracja,
Umlaut,
Uniwersytet Warszawski,
Wikipedia,
Wikisłownik,
Wydział Orientalistyczny Uniwersytetu Warszawskiego,
XIII wiek,
XII wiek,
XVII wiek,
XVI wiek,
XV wiek,
XX wiek,
Język mongolski – główny język z
rodziny mongolskiej języków
ałtajskich. W węższym znaczeniu nazwa ta odnosi się do dialektu chałchaskiego, będącego podstawą współczesnego standardu literackiego i języka urzędowego
Mongolii (z tego względu język mongolski bywa czasem nazywany także chałcha-mongolskim albo po prostu chałchaskim). W szerszym znaczeniu nazwa ta obejmuje także szereg
dialektów ludności mongolskiej z terenów niepodległego państwa mongolskiego, niektórych obszarów
Rosji oraz niektórych prowincji
Chińskiej Republiki Ludowej, m. in. dialekty: czacharski, uracki, chorczyn-tumucki, chorczyński, udżumczyński, ordoski. Całkowita liczba osób mówiących językiem mongolskim w szerszym znaczeniu szacowana jest na ok. 7 milionów.
Język wysokoniemiecki (niem. hochdeutsche Sprache, neuhochdeutsche Sprache, Hochdeutsch, Neuhochdeutsch) – język etniczny lub
makrojęzyk posiadający co najmniej trzy warianty standardowe, część
kontinuum dialektalnego języków zachodniogermańskich. W węższym znaczeniu termin Hochdeutsch odnosi się do standardowego języka literackiego (język ten opisany jest w haśle
język niemiecki). W szerszym znaczeniu jest to zespół dialektów, przeciwstawny dialektom
dolnoniemieckim, które obecnie uznawane są za odrębny język. Zespół ten jest bardzo zróżnicowany regionalnie i niektóre dialekty – takie jak dialekt używany w niemieckojęzycznej części Szwajcarii (
schweizerdeutsch lub schwyzertüütsch, po polsku zwany też
językiem alemańskim) – są czasem klasyfikowane jako osobne języki.
Buriaci (
buriac. Буряадууд,
ros. Буряты) –
naród mongolski, liczący około 500 tysięcy osób. Używają
języka buriackiego, należącego do
grupy mongolskiej języków ałtajskich, rozpowszechniony wśród nich jest także
język mongolski i
rosyjski. Przed 1931 rokiem używali
pisma mongolskiego, w latach 1931-1939
alfabetu łacińskiego, następnie wprowadzono
cyrylicę.
Mongolistyka to dziedzina nauki zajmująca się
językiem, kulturą, historią, literaturą i wszystkim innym, co dotyczy Mongolii. W wąskim znaczeniu mongolistyka jest synonimem filologii mongolskiej.
Język mongolski klasyczny - język
ałtajski zaliczany do
rodziny mongolskiej. Powstała w nim bogata literatura
ludów mongolskich. W trakcie całej znanej nam historii tego języka nigdy nie odzwierciedlał on żywej mowy (poza XII lub XIII w., kiedy to powstał w oparciu o żywe dialekty mówione), a używano go jedynie jako języka pisanego (literackiego). Najstarszy zachowany zabytek w klasycznym języku mongolskim, tzw. Kamień Czyngis-chana, powstał najprawdopodobniej w
1225 roku, a język tekstu znacznie różnił się już wówczas od mówionych dialektów Mongołów.
Język wysokoniemiecki (niem. hochdeutsche Sprache, neuhochdeutsche Sprache, Hochdeutsch, Neuhochdeutsch) – część
kontinuum dialektalnego języków zachodniogermańskich. W węższym znaczeniu termin Hochdeutsch odnosi się do standardowego języka literackiego (język ten opisany jest w haśle
język niemiecki). W szerszym znaczeniu jest to zespół dialektów, przeciwstawny dialektom
dolnoniemieckim. Zespół ten jest bardzo zróżnicowany regionalnie i niektóre dialekty – takie jak dialekt używany w niemieckojęzycznej części Szwajcarii (
schweizerdeutsch lub schwyzertüütsch, po polsku zwany też
językiem alemańskim) – są czasem klasyfikowane jako osobne języki.
Polityka językowa – zbiór zasad i założeń przyjęty przez władze danego państwa w stosunku do języka lub języków obowiązujących bądź używanych na jego terenie. Obejmuje ona przyjęcie
języka urzędowego, określenie sposobu jego nauczania, status języków mniejszości narodowych a także stosunek do ochrony języka przed wpływem obcych kultur.
Przestrzeganie zaleceń terapeutycznych (synonim anglojęzycznych terminów compliance i adherence) – w medycynie, w szerszym znaczeniu, oznacza stopień, do jakiego zachowanie pacjenta (w zakresie przyjmowania leków, przestrzegania diety i dokonywania zmian w stylu życia) jest zgodne z zaleceniami medycznymi. W znaczeniu węższym, odnosi się do zgodnego z zaleceniami stosowania odpowiedniej dawki i czasu przyjęcia
leków. Przeciwieństwo przestrzegania zaleceń terapeutycznych określane jest jako non-compliance.
Język wysokoniemiecki (niem. hochdeutsche Sprache, neuhochdeutsche Sprache, Hochdeutsch, Neuhochdeutsch) – język etniczny lub
makrojęzyk posiadający co najmniej trzy warianty standardowe, część
kontinuum dialektalnego języków zachodniogermańskich. W węższym znaczeniu termin Hochdeutsch odnosi się do standardowego języka literackiego (język ten opisany jest w haśle
język niemiecki). W szerszym znaczeniu jest to zespół dialektów, przeciwstawny dialektom
dolnoniemieckim, które obecnie uznawane są za odrębny język. Zespół ten jest bardzo zróżnicowany regionalnie i niektóre dialekty – takie jak dialekt używany w niemieckojęzycznej części Szwajcarii (
schweizerdeutsch lub schwyzertüütsch, po polsku zwany też
językiem alemańskim) – są czasem klasyfikowane jako osobne języki.
Przestrzeganie zaleceń terapeutycznych (synonim anglojęzycznych terminów compliance i adherence) – w medycynie, w szerszym znaczeniu, oznacza stopień, do jakiego zachowanie pacjenta (w zakresie przyjmowania leków, przestrzegania diety i dokonywania zmian w stylu życia) jest zgodne z zaleceniami medycznymi. W znaczeniu węższym, odnosi się do zgodnego z zaleceniami stosowania odpowiedniej dawki i czasu przyjęcia
leków. Przeciwieństwo przestrzegania zaleceń terapeutycznych określane jest jako non-compliance.
Języki wschodnioazjatyckie - termin używany w węższym znaczeniu na określenie głównych języków
Azji Wschodniej, naznaczonych silnym wpływem
klasycznego języka chińskiego, a więc języków:
Chińczycy w Tajlandii – obywatele tajscy pochodzenia chińskiego. Wg oficjalnych statystyk około 6 milionów osób, czyli 14% obywateli tajskich przyznaje się do pochodzenia chińskiego. Ponad połowa (56%) tajskich Chińczyków wywodzi się z prefektury miejskiej
Chaozhou w prowincji
Guangdong. Związana jest z tym także dominacja dialektu
teochew wśród diaspory chińskiej w Tajlandii. Inne grupy zaliczają się do
Hakka (16% ) lub są potomkami imigrantów z
Hajnanu (11%). Większość z Chińczyków osiadłych w Tajlandii dobrze włada
językiem tajskim, ograniczając użycie dialektów chińskich do użytku domowego. Wielu z nich pochodzi z mieszanych małżeństw tajsko-chińskich, wykazując wysoki poziom asymilacji kulturowej.
Język tamazight (ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ tamaziɣt) - nazwa odnosząca się w najogólniejszym znaczeniu do
rodziny języków berberyjskich, zwłaszcza zaś do ich północnej gałęzi używanej w
Maroku,
Saharze Zachodniej, północnej
Algierii i w
Tunezji. W najwęższym znaczeniu termin tamazight odnosi się do języka berberskiego z
Gór Atlas, obok
języka tuareskiego szeroko akceptowanego jako ponadregionalny język
Berberów.
Ulungur He (także Urungu, Bulgan gol;
chin. upr.: 乌伦古河;
chin. trad.: 烏倫古河;
pinyin: Wūlúngǔ Hé;
mong.: Булган гол, Bulgan gol, dosł. "rzeka sobolowa") – rzeka w północno-zachodnich
Chinach (
Sinciang) i południowo-zachodniej
Mongolii. Liczy ok. 700 km (ok. 250 km na terytorium Mongolii) a powierzchnia jej dorzecza wynosi ok. 50 tys. km². Źródła znajdują się w Mongolii, w
Ałtaju Mongolskim. W swoim górnym biegu płynie wąską, głęboką doliną w kierunku południowym. W okolicach miejscowości Bürenchajrchan, na przedgórzu Ałtaju Mongolskiego, zmienia swój kierunek i skręca na zachód, gdzie wpływa na terytorium Chin, przepływa północną część
Kotliny Dżungarskiej i uchodzi do jeziora
Ulungur Hu lub Jili Hu. Zimą zamarza. Wykorzystywana do nawadniania.
Chałupki –
stacja kolejowa w miejscowości
Chałupki na
granicy polsko-czeskiej, w
gminie Krzyżanowice, w
powiecie raciborskim, w
województwie śląskim.
Klasyczny język chiński (
chiń. 文言文,
pinyin: wényánwén, lub 文言 wényán) – język używany do początku
XX wieku w piśmiennictwie chińskim, a także japońskim, wietnamskim i koreańskim. Od współczesnego języka różni się gramatyką i przewagą jednosylabowych słów (we współczesnym chińskim większość słów jest dwusylabowa, choć występują także słowa jednosylabowe, oraz trzy- a nawet czterosylabowe). W zakresie
typologii klasyczny język chiński uchodzi za sztandardowy przykład
języka izolującego.
Anonymous (ang., rzeczownik niepoliczalny), Anonimowi, Grupa Anonimowych - termin używany w dwóch znaczeniach. W znaczeniu pierwszym jest to
mem internetowy, reprezentujący koncepcję wielu członków społeczności on-line lub też samą społeczność on-line, działającą anonimowo, w skoordynowany sposób, zazwyczaj w celu realizacji luźno nakreślonych zadań. W znaczeniu drugim jest to - pochodząca od tego memu - nazwa zaadoptowana przez grupę osób, które podejmują różnorodne protesty oraz inne działania pod szyldem "Anonymous". Generalnie nazwa ta uważana jest jako zbiorcze określenie członków niektórych subkultur internetowych.
Linia kolejowa nr 151 –
linia kolejowa w
województwie opolskim oraz
śląskim, w
Polsce, biegnąca od
Kędzierzyna-Koźla do
granicy państwowej w Chałupkach. Została otwarta w latach 1846–47. Elektryfikacja przebiegała etapami w latach 1970–90. Na odcinku od Kędzierzyna-Koźla do
stacji w Chałupkach linia jest dwutorowa.