Język mykeński

Język mykeński albo greka mykeńska, także: dialekt mykeński - wymarły język z grupy helleńskiej języków indoeuropejskich, najstarsze zaświadczone stadium języka greckiego. Używany na Półwyspie Peloponeskim i na Krecie między XVI a XI wiekiem p.n.e., przed inwazją Dorów. Zachowały się inskrypcje na glinianych tabliczkach w piśmie linearnym B. Odczytane przez Michaela Ventrisa i Johna Chadwicka w 1952, których badania udowodniły powiązania języka mykeńskiego ze współczesną greką.

Język mykeński albo greka mykeńska, także: dialekt mykeński - wymarły język z grupy helleńskiej języków indoeuropejskich, najstarsze zaświadczone stadium języka greckiego. Używany na Półwyspie Peleponeskim i na Krecie między XVI a XI wiekiem p.n.e., przed inwazją Dorów. Zachowały się inskrypcje na glinianych tabliczkach w piśmie linearnym B. Odczytane przez Michaela Ventrisa i Johna Chadwicka w 1952, których badania udowodniły powiązania języka mykeńskiego ze współczesną greką.

Parga (gr. Πάργα) – miasto w zachodniej Grecji nad Morzem Jońskim, w Epirze. Popularny ośrodek turystyczny, z rozwiniętą bazą hotelarską. Prócz walorów geograficznych i przyrodnicznych, zabytki, poczynając od okresu kultury mykeńskiej, po weneckie i fracuskie fortyfikacje.

Molossowie (gr.: Μολοσσοί, Molossoί) – starożytny związek plemion zamieszkały w środkowym Epirze od czasów epoki mykeńskiej. Graniczyli z dwoma innymi związkami plemion epirockich: z Chaonami na północnym wschodzie, oraz z Tesprotami od południa. Natomiast od północy graniczyli z Ilirami. Byli rządzeni przez królewską dynastię Ajakidów, której członkowie głosili, że wywodzą się od Neoptolemosa, zwanego Pyrrosem („Rudy”), syna Achillesa, bohatera wojny trojańskiej. Lud wziął swą nazwę od Molossosa, syna Neoptolemosa i Andromachy.

Lwia Brama albo Brama Lwic (błędnie Brama Lwów) - główna brama cytadeli mykeńskiej, znajdująca się w północno-zachodniej części murów obronnych.

Starożytna Grecja – cywilizacja, która w starożytności rozwijała się w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na wyspach okolicznych mórz (Egejskiego, Jońskiego), wybrzeżach Azji Mniejszej, a później także w innych rejonach Morza Śródziemnego. W epoce brązu powstały na tym obszarze wysoko rozwinięte kultury: minojska na wyspie Krecie, a w Grecji właściwej mykeńska, która później zdominowała Kretę. Wraz z końcem epoki brązu nastąpił gwałtowny upadek cywilizacji mykeńskiej i nastały tzw. wieki ciemne, z których wyłoniła się (ok. VIII w. p.n.e.) kultura Grecji archaicznej z ludnością żyjącą w miastach-państwach zwanych polis. Za okres szczytowego rozwoju cywilizacji greckiej uznaje się okres klasyczny (V-IV w. p.n.e.), kiedy to Grecy odepchnęli zagrożenie perskie, a najpotężniejsze polis (Ateny, Sparta, Teby) toczyły wojny o hegemonię. W drugiej połowie IV w. p.n.e. dominację nad Grekami uzyskało zhellenizowane państwo macedońskie, a jego władca - Aleksander Wielki - podbijając imperium perskie rozprzestrzenił kulturę grecką na ogromne obszary Azji i zapoczątkował okres hellenistyczny. W wiekach II i I p.n.e. państwa greckie dostały się pod panowanie imperium rzymskiego.

Dialekt asyryjski języka akadyjskiego – odmiana języka akadyjskiego, która wykształciła się na przełomie trzeciego i drugiego tysiąclecia p.n.e. na północnych obszarach Mezopotamii. Zapisywany był pismem klinowym i używany do połowy pierwszego tysiąclecia p.n.e., zanikł po upadku imperium asyryjskiego w 612 roku p.n.e. Poświadczony został przez teksty, zapisane na tabliczkach glinianych, z których największa część datowana jest na okres IX–VII wiek p.n.e.

Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

Llanito (lub yanito) - dialekt angielski używany na co dzień przez rdzennych mieszkańców Gibraltaru. Charakteryzuje się znaczną ilością zapożyczeń leksykalnych z andaluzyjskiej odmiany języka hiszpańskiego, do tego stopnia, że jest uważany za mieszaninę obu tych języków. Różni się jednak od tzw. Spanglish używanego na obszarze przygranicznym między USA a Meksykiem. Llanito zawiera także wiele słów z innych języków, między innymi z dialektu genueńskiego, języka hebrajskiego, arabskiego, portugalskiego i maltańskiego.

Styl submykeński - styl dekoracji ceramiki greckiej wytwarzanej w Wiekach Ciemnych. Nawiązuje do dekoracji ceramiki mykeńskiej, chociaż stosuje duże uproszczenia. Powtarzają sie motywy koła, pasów okalających naczynie, linie faliste i szachownice. Brak jest natomiast motywów figuralnych.

Język bo (znany także jako Aka-bo) - wymarły język z grupy andamańskiej. Występował w północno-zachodniej części Północnego Andamanu w Indiach. Jest uważany za jeden z najstarszych języków świata - szacowano, że może mieć nawet ok. 65-70 tys. lat. Przedrostek "Aka" w nazwie języka Aka-bo jest popularnym wśród języków andamańskich prefiksem dla słów związanych z językiem.

Język akkala - słabo poznany i obecnie wymarły język z grupy języków lapońskich wschodnich. Posługiwali się nim mieszkańcy kilku osad na Półwyspie Kolskim w Rosji. Ostatni użytkownik, Marja Sergina, zmarł 29 grudnia 2003 roku. Przez wiele lat uznawany był za dialekt języka kildin.

Polityka językowa – zbiór zasad i założeń przyjęty przez władze danego państwa w stosunku do języka lub języków obowiązujących bądź używanych na jego terenie. Obejmuje ona przyjęcie języka urzędowego, określenie sposobu jego nauczania, status języków mniejszości narodowych a także stosunek do ochrony języka przed wpływem obcych kultur.

Dialekt południowokaszubski – jeden z trzech zespołów gwarowych języka kaszubskiego (uznawanego także za dialekt kaszubski języka polskiego). W zależności od podziału, kaszubszczyzna południowa traktowana jest albo jako jeden dialekt, albo jako dwa odrębne dialekty: południowo-wschodni i południowo-zachodni. Sam podział wewnętrzny języka kaszubskiego nie jest ściśle określony, ciężko jest wyznaczyć precyzyjną granicę południowych Kaszub ze środkowymi.

Dialekt toskijski języka albańskiego – jeden z dwóch głównych dialektów języka albańskiego, używany w południowej części tego kraju oraz m.in. w Macedonii i Grecji.

Język liguryjski - zespół dialektów używanych przez niemal 2 mln osób w Ligurii, krainie rozciągającej się na północnym wybrzeżu Morza Liguryjskiego, głównie na terytorium Włoch, ale także Francji i Monako. Tradycyjnie dialekty liguryjskie uważa się za regionalny wariant języka włoskiego, lecz bardzo różnią się one od włoskiego języka standardowego. Bliskie są natomiast dialektom piemonckim i lombardzkim. Niektórzy językoznawcy, tacy jak Frederick Agard, klasyfikują dialekt liguryjski jako należący do podgrupy gallo-italskiej języków zachodnioromańskich, podczas gdy włoski umieszczają w innej grupie, a mianowicie italsko-dalmatyńskiej.

Język grecki klasyczny, inaczej greka klasyczna - stadium rozwojowe języka greckiego, używanego w okresie klasycznym (500 r. p.n.e. - 350 r. p.n.e.) starożytnej Grecji. Był to jeden z ważniejszych języków starożytności, rozpowszechniony na znacznych obszarach Półwyspu Bałkańskiego i Azji Mniejszej oraz na Cyprze. Dzisiaj ten język można studiować na filologii klasycznej. Był to język bogatej literatury, w okresie klasycznym działali Tukidydes, Arystofanes, Platon, mówcy ateńscy.

Język hlai, język li - język z dajskiej rodziny językowej, używany przez mniejszość etniczną Li w centralnej i południowej części chińskiej wyspy Hajnan. Dzieli się na szereg bardzo różniących się dialektów, z których dialekt ha 哈 uważany jest za najbardziej prestiżowy. W latach 50 XX w. opracowano system zapisu języka hlai za pomocą alfabetu łacińskiego.

Gwary szwabskie, język szwabski – język zachodniogermański z grupy alemańskiej, używany przez 800 tysięcy osób (Szwabów) w Badenii-Wirtembergii. Ze względu na fakt, że rzadko bywa zapisywany, a użytkownicy posługują się na piśmie językiem niemieckim, potocznie jest określany jako gwara języka niemieckiego. Różni się jednak od standardowego języka niemieckiego bardziej niż dialekt bawarski.

Języki arapahońskie (arapaho-atsina) - grupa języków algonkińskich z Wielkich Równin o wspólnym początku od języka arapaho. Mogą być też uważane za dialekty tego języka. Poza językiem-korzeniem pozostałe są wymarłymi lub niemal wymarłymi językami.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja