Język ojczysty

Język ojczysty (pierwszy język) - język, którego człowiek uczy się najpierw. Jego przyswojenie następuje w dzieciństwie, odbywa się w sposób naturalny, a ma miejsce w środowisku zajmującym się główną opieką nad małym człowiekiem. Najczęściej jest to jego środowisko rodzinne.

Rak pęcherzyka żółtkowego, guz pęcherzyka żółtkowego, rak zarodkowy typu dziecięcego (ang. yolk sac tumor, yolk sac carcinoma, endodermal sinus tumor) – najczęstszy typ nowotworu zarodkowego jądra u niemowląt i dzieci (znany również pod nazwą orchidoblastoma). Postać dziecięca występuje najczęściej przed ukończeniem 24 miesiąca życia. Do 15. roku życia guz pęcherzyka żółtkowego stanowi 90% rozpoznawanych nowotworów jąder. U osób dorosłych częściej występuje jako składowa guzów zarodkowych o mieszanej budowie histologicznej, natomiast "czysta" postać nowotworu jest rzadka (3,1%). Ten rodzaj utkania często stwierdza się w pierwotnych zarodkowych nowotworach śródpiersia.

Mononukleoza zakaźna (łac. Mononucleosis infectiosa, inne nazwy: gorączka gruczołowa, angina monocytowa, choroba Pfeiffera, choroba pocałunków) to zakaźna choroba wirusowa występująca najczęściej w dzieciństwie lub w okresie dojrzewania. Spowodowana jest pierwotną infekcją wirusem Epsteina-Barr (EBV). Istotą choroby jest podlegający samoczynnemu zahamowaniu proces limfoproliferacyjny. Zakażenie następuje przez ślinę (dlatego potocznie zwana jest często "chorobą pocałunków"), ale może nastąpić także innymi drogami (np. drogą kropelkową). Okres wylęgania wynosi 4–7 tygodni, a zaraźliwość utrzymuje się przeważnie do 5 dni od pojawienia się wysokiej gorączki, ale wirus EBV może utrzymywać się w ślinie osoby, która była chora, do pół roku. Choroba pozostawia trwałą odporność.

Oswajanie zwierząt, obłaskawianie zwierząt – proces osobniczy polegający na stopniowym zmniejszaniu, a następnie wygaszaniu lęku przed człowiekiem, występującego u zwierząt dzikich. Proces ten odbywa się poprzez uczenie się i niemal zawsze ma charakter zamierzony przez człowieka.

Niegodoma – staropolskie imię męskie, złożone z członów Niego- ("rozkosz") i -doma ("dom"; psł. *domъ oznacza "pomieszczenie, gdzie człowiek żyje ze swoją rodziną"; "wszystko, co jest w domu, rodzina, mienie, majątek", "ród, pokolenie", "strony rodzinne, kraj ojczysty"). Mogło oznaczać "ten, w którego domu zawsze jest szczęśliwie".

"Bóg nie żyje" (niem.: "Gott ist tot") to szeroko cytowane zdanie Fryderyka Nietzschego. Sformułowanie to po raz pierwszy pojawia się w Wiedzy radosnej – w sekcji 108 (Nowe walki), 125 (Człowiek oszalały) i po raz trzeci w sekcji 343 (W sprawie naszej pogody). Należy jednak pamiętać, że pierwsza wersja "śmierci Boga" znajduje się w Wędrowcu i jego cieniu, w przypowieści zatytułowanej "Więźniowie". Występuje też w głównym dziele Nietzschego Tako rzecze Zaratustra, które jest najbardziej odpowiedzialne za popularyzację tej frazy. "Człowiek oszalały" wyraża tę ideę następująco:

Determinizm środowiskowy (inaczej: faktor geograficzny, determinizm klimatyczny) – koncepcja dotycząca determinującej roli środowiska i relacji człowiek – środowisko, w której człowiek jest uzależniony od "wszechmocnych" warunków środowiska przyrodniczego. Środowisko daje pożywienie, pracę, stałe miejsce zamieszkania. Eko-antropologia i eko-biologia rozwijają problemy postawione przez determinizm środowiskowy.

Domawuj, Domauj – staropolskie imię męskie, złożone z członów Doma- ("dom"; psł. *domъ oznacza "pomieszczenie, gdzie człowiek żyje ze swoją rodziną"; "wszystko, co jest w domu, rodzina, mienie, majątek", "ród, pokolenie", "strony rodzinne, kraj ojczysty") i -wuj ("wuj").

Hipoteza Okresu Krytycznego (ang. Critical Period Hypothesis) to hipoteza dotycząca przyswajania języka sformułowana przez amerykańskiego językoznawcę i psychologa Erica Lenneberga (1921 - 1975), który jako pierwszy zauważył, że istnieje określony okres na przyswojenie języka. Lenneberg stwierdził, że jeśli nabycie języka nie nastąpi przed zakończeniem okresu dojrzewania, nigdy nie będzie możliwe jego przyswojenie w pełni funkcjonalnej formie. Do hipotezy Lenneberga nawiązuje amerykański językoznawca Noam Chomsky, który twierdzi, że przyswojenie języka możliwe jest dzięki czynnemu w okresie krytycznym Mechanizmowi Przyswajania Języka (ang. Language Acquisition Device lub LAD) zawierającemu zasady gramatyki uniwersalnej. Według Chomskyego, zasady gramatyki uniwersalnej obecne są we wszystkich językach świata i ponieważ są wrodzone, dzieci nabywające język nie muszą się ich uczyć. Jednak po upływie okresu krytycznego, Mechanizm Przyswajania Języka ulega zanikowi i nabycie języka bez jego pomocy jest praktycznie niemożliwe.

System mieszany - sposób rozgrywania zawodów sportowych w dyscyplinach. System ten jest najczęściej połączeniem systemów kołowego i pucharowego. Najczęściej rywalizacja w systemie kołowym przeprowadzona jest na początku, natomiast w drugiej fazie rozgrywek stosuje się system pucharowy.

Podgłośniowe zapalenie krtani (łac. laryngitis subglottica) - stan zapalny podgłośni występujący głównie u dzieci najczęściej pomiędzy 3 miesiącem życia do 3 roku życia. Wywołany jest najczęściej przez wirusy: paragrypy, rzadziej adenowirusy, wirusa RSV. Może dochodzić także do wtórnego nadkażenia bakteryjnego. Schorzenie to występuje najczęściej jesienią lub wiosną. Częściej chorują chłopcy.

Podgłośniowe zapalenie krtani (łac. laryngitis subglottica) - stan zapalny podgłośni występujący głównie u dzieci najczęściej pomiędzy 3 miesiącem życia do 3 roku życia. Wywołany jest najczęściej przez wirusy: paragrypy, rzadziej adenowirusy, wirusa RSV. Może dochodzić także do wtórnego nadkażenia bakteryjnego. Schorzenie to występuje najczęściej jesienią lub wiosną. Częściej chorują chłopcy.

Terroryzm – pojęcie najczęściej definiowane jako użycie siły lub przemocy przeciwko osobom lub własności z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie na danej grupie ludności lub państwie ustępstw w drodze do realizacji określonych celów. Działania terrorystyczne mogą dotyczyć całej populacji, jednak najczęściej są one uderzeniem w jej niewielką część, aby pozostałych obywateli zmusić do odpowiednich zachowań.

Jodometria – jeden z działów redoksymetrii, technika analityczna polegająca na pośrednim miareczkowaniu analizowanej substancji, przez dodanie znanej ilości mianowanego roztworu jodu, którego nadmiar zostaje następnie oznaczony. Najczęściej stosowanym wskaźnikiem w jodometrii jest skrobia. Nadmiar jodu oznacza się najczęściej miareczkując go roztworem tiosiarczanu (np. Na2S2O3).

Polityczna reklama porównawcza – reklama stosowana najczęściej podczas kampanii wyborczych mająca na celu ukazanie kontrastu pomiędzy sponsorem reklamy a jego politycznym przeciwnikiem wskazując na jego słabości.

Spodek – talerz o niewielkiej średnicy, służący zazwyczaj jako podstawka pod filiżankę lub szklankę. Najczęściej jest dobierany w ramach tego samego kompletu zastawy stołowej, wówczas spodek wykonany jest z tego samego materiału, co naczynie, do którego jest przeznaczony: do szklanki – ze szkła, do porcelanowej filiżanki – z porcelany. Jeśli jest zdobiony (malowany, czasem nacinany), to najczęściej w ten sam sposób, co szklanka lub filiżanka.

Guz Abrikosowa, guz ziarnistokomórkowy (ang. granular cell myoblastoma, Abrikosoff tumor) – rzadki nowotwór o niejasnej etiologii, być może wywodzący się z osłonek nerwów. Występuje najczęściej w 4. i 5. dekadzie życia, częściej u kobiet. Najczęstsza lokalizacja to tkanki miękkie, skóra i śluzówki górnych dróg oddechowych i przewodu pokarmowego; w 40% znajduje się w przedniej części języka, druga najczęstsza lokalizacja to krtań (10%). W 10–25% przypadków guz jest mnogi. Leczeniem z wyboru jest całkowita resekcja zmiany.

Chłodniki rusztowe - element linii technologicznej pieca cementowego służący do schładzania klinkieru pod koniec procesu jego wytwarzania. Alternatywa dla chłodników planetarnych. Stosowane zarówno w przemyśle mineralnym, jak i ceramicznym do intensywnego schładzania na ruszcie chłodzącym materiału wypalonego bezpośrednio przedtem w piecu. Najczęściej składają się z wielu naprzemiennie stałych i ruchomych nośników płyt rusztowych, opływanych z dołu do góry przez gaz chłodzący (najczęściej powietrze). Chłodniki rusztowe produkcji różnych firm różnią się między sobą dość znacznie. Wyróżnia się następujące odmiany konstrukcyjne:

Team kill występuje w grach komputerowych (najczęściej FPS) podczas rozgrywek drużynowych. Jest to zabicie gracza z własnej drużyny. Team killowi towarzyszy najczęściej strata punktów, fragów lub pieniędzy (np. w grze Counter-Strike).

Piaskownica (ang. Sandbox) – jest to środowisko testowe w programowaniu komputerowym, w którym izoluje się nieprzetestowany kodu programu i pozwala nim w danym środowisku eksperymentować, co pozwala rozwijać oprogramowanie i kontrolować kolejne wersje.

Czarownik - (relig.) - w społeczeństwach plemiennych osoba zajmująca się najczęściej przepowiadaniem i leczeniem za pomocą tajemnych, specjalnych formułek uznawanych za magiczne zaklęcia oraz za pomocą wyspecjalizowanych rytuałów. Jest pośrednikiem pomiędzy żyjącymi a światem zmarłych. W kulturach afrykańskich pełnił rolę wyroczni, do którego zwracano się po uzyskanie informacji na temat np. wyniku wojen, wielkości plonów czy płci nienarodzonego dziecka.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja