Język oskijski

Język oskijski wchodzi do podgrupy oskijsko-umbryjskiej języków italskich. Język ten był rozpowszechniony na terenach południowej Italii do początku naszej ery, kiedy to został wyparty przez blisko z nim spokrewnioną łacinę. Zachowało się około 200 inskrypcji w tym języku, zapisywanych w alfabetach: łacińskim, greckim oraz miejscowym (opartym na greckim). Najstarsze inskrypcje pochodzą z IV wieku p.n.e., najmłodsze z I wieku p.n.e.

Język faliskijski (zwany też faliskim) wchodzi do podgrupy latynofaliskiej języków italskich. Język ten był używany w starożytnej Italii na północ od Tybru do około 200 roku p.n.e., kiedy to został wyparty przez blisko z nim spokrewnioną łacinę. Językiem faliskijskim mówili Faliskowie, którzy następnie ulegli stopniowej asymilacji z Latynami. Obecnie przetrwał głównie w formie krótkich inskrypcji na ceramice, np.

Język umbryjski wchodzi do podgrupy oskijsko-umbryjskiej języków italskich. Język ten był używany w starożytnej Umbrii do początku naszej ery, kiedy to został wyparty przez blisko z nim spokrewnioną łacinę. Zachowały się teksty sakralne w tym języku, zapisane na tablicach z brązu, pochodzące z lat 250 p.n.e.-50 p.n.e. (zobacz: iguwińskie tablice). Do zapisu języka używano zarówno alfabetu etruskiego jak i łacińskiego.

Język faliskijski (zwany też faliskim) wchodzi do podgrupy latynofaliskiej języków italskich. Język ten był używany w starożytnej Italii na północ od Tybru do około 200 roku p.n.e., kiedy to został wyparty przez blisko z nim spokrewnioną łacinę. Językiem faliskijskim mówili Faliskowie, którzy następnie ulegli stopniowej asymilacji z Latynami. Obecnie przetrwał głównie w formie krótkich inskrypcji na ceramice, np.

Początki polskiego teatru sięgają średniowiecza, w którym rozwijał się teatr religijny. Prawdopodobnie już w XII wieku pojawiły się tu dramaty liturgiczne i oficja. W zbiorze modlitw odnalezionym w Krakowie zapisane zostały scenariusze widowisk pochodzących z przełomu XII i XIII wieku – oraz dramatu liturgicznego Visitatio sepulchri (Nawiedzenie Grobu). Najstarsze zapisy łacińskie dramatyzacji liturgicznych pochodzą z XIII wieku (Processio in Ramis Palmarum), a z połowy XIII wieku (Visitatio Sepulchri przed 1253). Najstarszym zachowanym zapisem na potrzeby widowiska obrzędowego w języku polskim jest Skarga umierającego (kopia z około 1470)

Bibliotheca Universalis - pierwsza od wynalezienia druku bibliografia uniwersalna stworzona przez Konrada Gesnera, szwajcarskiego bibliografa. Bibliografia zawierała pisma w języku łacińskim, greckim oraz hebrajskim.

Język wenetyjski to język indoeuropejski, zaliczany przez niektórych językoznawców do języków italskich, używany do początku naszej ery w rzymskiej prowincji Venetia i wyparty przez łacinę. Zachowało się kilkaset krótkich inskrypcji w alfabecie etruskim (głównie nagrobkowych i wotywnych), pochodzących z I wieku p.n.e.

Cmentarz żydowski w Gorzowie Wielkopolskim - znajduje się przy ul. Słonecznej 57. Został założony w XVIII wieku. Ostatni znany pochówek odbył się w 1936 roku. Na powierzchni 0,72 hektara zachowało się około 70 nagrobków, w tym wiele zabytkowych. Nagrobki posiadają inskrypcje w języku jidysz i niemieckim.


Illuminata (od łacińskiego cognomen Illuminatus – oświecony) – żeńskie imię pochodzące z języka łacińskiego. Męska forma imienia to Illuminat. Imię to występuje również w formie: Iluminata. Greckim odpowiednikiem jest Fotyna, a w językach słowiańskich Świetlana. Podaje się dwie święte tego imienia, w tym Świętą Illuminatę z IV wieku.

Phos hilaron (Φῶς Ἱλαρόν) to najstarszy chrześcijański hymn napisany w języku greckim z II wieku Pogodna Światłości" (w staro-cerkiewno-słowiańskim "Swietie tichyj") - to jedna z najstarszych modlitw Kościoła (II w.) odmawiany jako modlitwa wieczorna.

Cmentarz żydowski w Wielopolu Skrzyńskim - kirkut społeczności żydowskiej niegdyś zamieszkującej Wielopole Skrzyńskie. Nie wiadomo kiedy dokładnie powstał, być może było to w XIX wieku. Został zniszczony podczas II wojny światowej. Zachowały się dwie macewy. Na początku lat 90. XX wieku cmentarz został uporządkowany i ustawiono na nim tablicę pamiątkową.

Samnici, łacińskie Samnites, oskijskie Safinim – jeden z ludów italskich zamieszkujących Samnium, część środkowej Italii, leżącą na wschód od Lacjum. W okresie walk o panowanie nad Italią w IV wieku p.n.e. utworzyli Związek Samnicki, który obejmował większy obszar niż podporządkowany Rzymowi Związek Latyński. Rywalizacja ta doprowadziła do trzech wojen samnickich, z których, mimo wielu zwycięstw Samnici ostatecznie wyszli pokonani i podporządkowali się Rzymowi uzyskując ograniczone obywatelstwo, bez prawa głosu.

Życie Adama i Ewy, znane też pod tytułami Pokuta Adama i Apokalipsa Mojżesza – niewielki objętościowo apokryf Starego Testamentu, opisujący dzieje Adama i Ewy po wyjściu z raju. Data powstania i pierwotny język utworu pozostają nieznane; do czasów współczesnych zachował się jedynie tekst w języku greckim (krótszy) i łacińskim (dłuższy), na postawie których dokonano późniejszych tłumaczeń na takie języki jak syryjski, arabski czy staro-cerkiewno-słowiański. Apokryf składa się z krótkich, zazwyczaj jedno lub dwuzdaniowych rozdziałów. W wersji łacińskiej jest ich 48, w greckiej 43.

Cmentarz żydowski w Lędyczku - został założony na początku XIX wieku i zajmuje powierzchnię 0,7 ha na której zachowało się dziesięć nagrobków z piaskowca zawierających inskrypcje w języku hebrajskim i niemieckim spośród których najstarszy pochodzi z 1897 roku.

Języki słowiańskie – grupa języków w obrębie rodziny języków indoeuropejskich (podrodzina bałtosłowiańska). Składa się z trzech zespołów językowych: zachodnio-, wschodnio- i południowosłowiańskiego. Najstarsze zachowane manuskrypty z tekstami słowiańskimi pochodzą z X wieku. Do zapisu języków słowiańskich używane są lub były alfabety: głagolicki, cyrylicki i łaciński (w niewielkim zakresie również arabski). Wywodzą się z języka prasłowiańskiego używanego przez dawnych Słowian, który uległ ostatecznemu rozbiciu na dialekty regionalne w wyniku ekspansji Słowian na Bałkany w VI wieku naszej ery.

Język baktryjski - wymarły język zaliczany do podgrupy południowej języków wschodnioirańskich, używany w starożytności na terenie Baktrii. Zapisywany był alfabetem greckim, wprowadzonym na tym obszarze w czasie podbojów Aleksandra Macedońskiego.

Układ taneczno-akrobatyczny (zwany również tanecznym) - w gimnastyce artystycznej, układ wykonywany przez najmłodsze zawodniczki - młodziczki, w wieku do 10 lat.

Pismo południowoarabskie - (musnad), alfabet semicki używany do zapisu języków południowoarabskich epigraficznych i wczesnej fazy języka gyyz. Najstarsze inskrypcje pochodzą z X wieku p.n.e., najmłodsze z VIII wieku n.e. Większość inskrypcji pochodzi z Półwyspu Arabskiego, ale teksty zapisane tym alfabetem znaleziono m. in. w Babilonii.


Demokracja ateńska była formą ustroju polis ateńskiej, położonej w greckiej krainie Attyce. Zazwyczaj uważa się, że trwała od początków VI do połowy IV wieku p.n.e., z przerwami. W V wieku p.n.e. Wg niektórych ocen, w Atenach okresu Peryklesa, obywatele z prawem głosu (demotes) stanowili około 40 tysięcy, spośród około 120 tysięcy ogółu ludności.. Było to jedno z większych miast, gdyż w tamtych czasach sporej wielkości miasta liczyły ok. 10 tys. obywateli. Państwo to było pierwszą i w czasach starożytnych najważniejszą z demokracji. W języku greckim słowo "demokracja" od starożytności do dziś pełni też funkcję określenia "republika".

n.e. - "naszej ery", skrót stosowany w języku polskim, oznaczający datę od początku ery chrześcijańskiej, której początek wiązany jest z datą narodzenia Jezusa Chrystusa (zgodnie z kalendarzem gregoriańskim). Odpowiada łacińskiemu skrótowi A.D. lub AD (anno Domini - "roku Pańskiego") i angielskiemu C.E. (Common Era).

naszej ery - "n.e.", wyrażenie i skrót stosowane w języku polskim, oznaczający datę od początku ery chrześcijańskiej, której początek wiązany jest z datą narodzenia Jezusa Chrystusa (zgodnie z kalendarzem gregoriańskim). Odpowiada łacińskiemu skrótowi A.D. lub AD (anno Domini - "roku Pańskiego") i angielskiemu C.E. (Common Era).

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja