Linki:
Alfabet łaciński,
Alfabet grecki,
Cesarstwo Bizantyńskie,
Cyrylica,
Grecja,
Gruzja,
ISO 639,
Islam,
Język (mowa),
Język grecki,
Języki świata,
Języki helleńskie,
Języki indoeuropejskie,
Języki kaukaskie,
Klasyfikacja języków,
Koine,
Macedonia (Grecja),
Morze Czarne,
Pismo,
Pont,
Rosja,
SIL International,
Saloniki,
Stany Zjednoczone,
Turcja,
Wikipedia,
Wikisłownik,
Języki słowiańskie –
grupa języków w obrębie rodziny
języków indoeuropejskich (podrodzina
bałtosłowiańska). Składa się z trzech zespołów językowych:
zachodnio-,
wschodnio- i
południowosłowiańskiego. Najstarsze zachowane
manuskrypty z tekstami słowiańskimi pochodzą z
X wieku. Do zapisu języków słowiańskich używane są lub były
alfabety:
głagolicki,
cyrylicki i
łaciński (w niewielkim zakresie również
arabski). Wywodzą się z
języka prasłowiańskiego używanego przez dawnych
Słowian, który uległ ostatecznemu rozbiciu na dialekty regionalne w wyniku ekspansji Słowian na
Bałkany w
VI wieku naszej ery.
Język grecki albo greka —
język indoeuropejski z
grupy helleńskiej, w
starożytności ważny język basenu
Morza Śródziemnego. W cywilizacji
Zachodu zaadaptowany obok
łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki
europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od
X wieku p.n.e. zapisywany jest
alfabetem greckim. Obecnie, jako
język nowogrecki, pełni funkcję
języka urzędowego w
Grecji i
Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych
Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.
Języki afrykańskie - potoczne, czysto geograficzne określenie języków używanych na
kontynencie afrykańskim, obejmujące takie grupy i
rodziny językowe jak:
języki afroazjatyckie,
języki nigero-kongijskie (z rodziną
bantu),
języki nilo-saharyjskie i
języki khoisan (buszmeńsko-hotentockie), niekiedy także
język malgaski. Z języków objętych tą nazwą często wyklucza się jednak
języki semickie, zawężając jej zakres niemal wyłącznie do języków
Czarnej Afryki.
Omówione w tym artykule języki to języki sztuczne, których twórcy oparli się na
językach słowiańskich. Języki te łączy w zasadzie jedynie określenie ich przez autorów jako należących do języków północnosłowiańskich, fikcyjnej grupy języków słowiańskich. Tej fikcyjnej grupy języków północnosłowiańskich nie należy mylić z rzeczywiście istniejącą grupą
języków północnosłowiańskich.
Język arumuński lub macedo-rumuński –
język, a w zasadzie grupa
dialektów i
etnolektów, która dopiero od niedawna przechodzi standardyzację — z
grupy romańskiej, podgrupa
wschodnioromańska języków indoeuropejskich.
Język dogoński, także: języki dogońskie - grupa kilkunastu
etnolektów, tradycyjnie klasyfikowanych jako
dialekty jednego
języka w obrębie
grupy woltyjskiej (gur) języków
nigero-kongijskich. Ostatnio postuluje się jednak uznanie dialektów dogońskich za osobne języki, tworzące samodzielną
rodzinę językową, w obrębie
języków wolta-kongijskich, a nawet odrębną od języków nigero-kongijskich.
Język nanggu - język z
rodziny malajsko-polinezyjskiej języków
języków austronezyjskich, dawniej klasyfikowany w obrębie grupy
wschodniopapuańskiej języków
papuaskich. Używany na
Wyspach SalomonaJęzyki gallo-italskie , Gallo-italico -
języki z
grupy języków zachodnioromańskich, używane na obszarze północnych Włoch, na północ od linii Spezia-Rimini.
Języki algonkińskie równinne - podrodzina
języków algonkińskich utworzona na zasadzie klasyfikacji bardziej geograficznej niż genetycznej (poszczególne języki tej grupy mają bliskie rozmieszczenie terytorialne). Obejmują zasięg środkowej i północnej części
Wielkich Równin.
Język komi (zyriański) – język z grupy
permskiej języków ugrofińskich (
rodzina uralo-ałtajska). Posługuje się nim ok. 345 tys.
Komiaków (dawniej Zyrian), ludu zamieszkującego głównie
Republikę Komi w północno-zachodniej części
Rosji. Posiadają własny
alfabet oparty na
grażdance nazywany staropermskim. Literatura w języku komi od XIV w.
Języki szari-nilockie – dawna wspólna nazwa gałęzi
języków nilo-saharyjskich, obejmująca
rodziny języków
środkowosudańskich i wschodniosudańskich oraz
izolowane w obrębie nilo-saharyjskich języki
berta i
kunama. Nazwa została zarzucona, kiedy w toku badań lingwistycznych okazało się, że języki wschodnio- i środokowosudańskie oraz berta i kunama są typologicznie równorzędne względem innych nilo-saharyjskich podrodzin.
Język macedoński (słowiański) – należy do tzw.
grupy bułgarsko-macedońskiej (wschodniej)
języków południowosłowiańskich. Nie należy go mylić z
helleńskim językiem
staromacedońskim używanym w starożytności.
Języki bunubańskie – mała
australijska rodzina językowa, skupiająca języki
aborygeńskie, używane w północnej
Australii. W jej skład wchodzą jedynie dwa języki, tj. bunuby i gunijandi, które są ze sobą spokrewnione mniej więcej w takim stopniu, jak języki
polski i
czeski. Oba mają po stu użytkowników i są zagrożone wymarciem.
Gudźarati, gudżarati, gudżaracki (ang. Gujarati) -
język z
grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 46 mln mówiących - głównie mieszkańców
Indii, gdzie w stanie
Gudźarat oraz sąsiednich terytoriach
Daman i Diu oraz Dadra i Nagar Haweli jest
językiem urzędowym – jednym z 23 języków konstytucyjnych Indii. Najbliżej spokrewnione z nim języki to
pendźabi i
bradź bhasza. Posiada odrębny system pisma, tzw.
alfabet sylabiczny gudżarati, wywodzący się ze starożytnego pisma
brahmi.
Języki melanezyjskie - autochtoniczne języki
Melanezji, używane współcześnie przez ok. 1 mln. osób. Jest to określenie geograficzne, nie
genetyczne - języki melanezyjskie nie tworzą
rodziny językowej, zalicza się do nich ponad 400 języków z
rodziny austronezyjskiej oraz z
grupy papuaskiej.
Języki zachodnioczadyjskie - gałąź
afroazjatyckiej rodziny
języków czadyjskich. Zaliczają się do niej 73 języki, używane w
Nigerii. Według klasyfikacji Paula Newmana z
1990 roku języki zachodnioczadyjskie dzielą się na dwie podgałęzie:
Gudźarati, gudżarati, gudżaracki (ang. Gujarati) -
język z
grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 46 mln mówiących - głównie mieszkańców
Indii, gdzie w stanie
Gudźarat oraz sąsiednich terytoriach
Daman i Diu oraz Dadra i Nagar Haweli jest
językiem urzędowym – jednym z 23 języków konstytucyjnych Indii. Najbliżej spokrewnione z nim języki to
pendźabi i
bradź bhasza. Posiada odrębny system pisma, tzw.
alfabet sylabiczny gudżarati, wywodzący się ze starożytnego pisma
brahmi.
Język aiwo - język z grupy
malajsko-polinezyjskiej, dawniej klasyfikowany w obrębie grupy
wschodniopapuańskiej języków
języków papuaskich. Używany na
Wyspach Salomona.
Sanskryt wedyjski - wymarły
język z grupy
indoaryjskiej języków indoeuropejskich. Jest to najstarsza postać języka staroindyjskiego -
sanskrytu, używana w okresie od XV do V wieku p.n.e. Z niego wywodzi się
sanskryt klasyczny. Nazwa pochodzi od
Wed, zbioru tekstów indyjskich, której najstarsza część,
Rygweda (1500-1200 r. p.n.e.), została spisana właśnie w tym języku. Tym samym są jedne z najstarszych zapisów języków indoeuropejskich. Język wedyjski jest blisko spokrewniony z
językiem awestyjskim, najstarszym zachowanym
językiem irańskim.
Języki sko (języki skou) -
papuaska rodzina językowa, używana wzdłuż północnego wybrzeża
Papui-Nowej Gwinei. Wyróżnia się tu 16 języków. Posługuje się nimi ok. 7000 osób. Języki cechuje tonalność (w przeciwieństwie do pozostałych z grupy papuaskich), niespotykane spółgłoski czy duża liczba samogłosek.