Język staro-cerkiewno-słowiański

Język staro-cerkiewno-słowiański (w polskich publikacjach spotyka się także zapisy: język s-c-s i język scs, lub język starobułgarski) – najstarszy literacki język słowiański, formujący się od połowy IX wieku i oparty głównie na słowiańskich gwarach Sołunia (dzisiejsze Saloniki). Język s-c-s stał się podstawą literacką języków: bułgarskiego, rosyjskiego, serbsko-chorwackiego w różnych redakcjach. Najbliżej spokrewniony jest ze współczesnym językiem bułgarskim i macedońskim, jakkolwiek literackie postaci tych języków oparte są na innych zasadach gramatycznych.

Język staro-cerkiewno-słowiański (w polskich publikacjach spotyka się także zapisy: język s-c-s i język scs, lub język starobułgarski) – najstarszy i , jakkolwiek literackie postaci tych języków oparte są na innych zasadach gramatycznych.

Język staro-cerkiewno-słowiański (w polskich publikacjach spotyka się także zapisy: język s-c-s i język scs, lub język starobułgarski) – najstarszy literacki język słowiański, formujący się od połowy IX wieku i oparty głównie na słowiańskich gwarach Sołunia (dzisiejsze Saloniki). Język s-c-s stał się podstawą literacką języków: bułgarskiego, rosyjskiego, serbsko-chorwackiego w różnych redakcjach. Najbliżej spokrewniony jest ze współczesnym językiem bułgarskim i macedońskim, jakkolwiek literackie postaci tych języków oparte są na innych zasadach gramatycznych.

Grupa wschodnia języków południowosłowiańskich lub grupa bułgarsko-macedońska - grupa dwóch blisko spokrewnionych ze sobą języków południowosłowiańskich, którą stanowią język bułgarski i macedońskiego. Stoi ona w opozycji do grupy zachodniej, którą stanowią języki diasystemu serbsko-chorwackiego i język słoweński. Grupa ta posiada nie tylko swoiste cechy słowiańskie, ale też takie, które powstały pod wpływem języków niesłowiańskich, co tłumaczone jest sąsiedztwem tych języków również z niesłowiańskimi językami Bałkanów, należą zatem do tzw. bałkańskiej ligi językowej.

Car (bułg. цар, ros. царь, srb. цар / car) – tytuł władcy, pochodzący ze starosłowiańskiego zniekształcenia tytułu cesarza (z łac. caesar).

Gorani, Gorańcy (serb. Горанци) - południowosłowiańska grupa etniczna zamieszkująca południowe Kosowo, głównie w górzystym regionie Gora-Dragaš, w większości wyznająca islam. Oprócz Kosowa, gdzie Gorani mieszkają w 18 wsiach, zamieszkują też 11 wsi w Albanii (regiony Shishtavec i Kukës) i 2 wsie w Macedonii. Posługują się dialektem zwanym "torlackim" (торлачки говор), uznawanym za odmianę języka serbskiego (bułgarskiego) z elementami staro-cerkiewno-słowiańskimi i albańskimi.

Grupa zachodnia języków południowosłowiańskich lub grupa serbochorwacko-słoweńska - podgrupa języków południowosłowiańskich, którą stanowią język słoweński i języki powstałe na bazie języka serbsko-chorwackiego. Stoi w opozycji do grupy wschodniej, którą tworzą języki bułgarski i macedoński.

Omówione w tym artykule języki to języki sztuczne, których twórcy oparli się na językach słowiańskich. Języki te łączy w zasadzie jedynie określenie ich przez autorów jako należących do języków północnosłowiańskich, fikcyjnej grupy języków słowiańskich. Tej fikcyjnej grupy języków północnosłowiańskich nie należy mylić z rzeczywiście istniejącą grupą języków północnosłowiańskich.

Apokalipsa Abrahama – apokryf bazowany na Starym Testamencie. Dzieło przetrwało jedynie w tłumaczeniu starocerkiewnosłowiańskim, dokonanym po roku 900. Wersja pierwotna powstała prawdopodobnie pomiędzy rokiem 79 a 81.

Klemens z Ochrydy, scs. Rawnoapostolnyj Klimient, jepiskop Ochridskij (ur. ok. 840 w płd. części Bułgarii, zm. 17 lipca 916 w Ochrydzie) – Bułgar, Macedończyk, uczeń świętych: Cyryla i Metodego, biskup Drembicy (niem. Drembitz) i Belitsy (bg. Белица, Belica w Macedonii Pirińskiej), arcybiskup Ochrydy, pierwszy biskup i apostoł Bułgarii, współtwórca rytu słowiańskiego, święty prawosławny i katolicki.

Phos hilaron (Φῶς Ἱλαρόν) to najstarszy chrześcijański hymn napisany w języku greckim z II wieku Pogodna Światłości" (w staro-cerkiewno-słowiańskim "Swietie tichyj") - to jedna z najstarszych modlitw Kościoła (II w.) odmawiany jako modlitwa wieczorna.

Księga kormcza (ros. Кормчая книга, Kormczaja kniga z cs кормчий i scs кръмьчии – sternik, gr. Νόμος Κανόνες z gr. Νόμος – statut i gr. Κανόνες – kanon, dosł. "księga kierująca") – zbiór przepisów i praw cerkiewnych, regulujących postępowanie w zakresie kierowania Kościołem oraz pracę sądów kościelnych w niektórych państwach słowiańskich.

Życie Adama i Ewy, znane też pod tytułami Pokuta Adama i Apokalipsa Mojżesza – niewielki objętościowo apokryf Starego Testamentu, opisujący dzieje Adama i Ewy po wyjściu z raju. Data powstania i pierwotny język utworu pozostają nieznane; do czasów współczesnych zachował się jedynie tekst w języku greckim (krótszy) i łacińskim (dłuższy), na postawie których dokonano późniejszych tłumaczeń na takie języki jak syryjski, arabski czy staro-cerkiewno-słowiański. Apokryf składa się z krótkich, zazwyczaj jedno lub dwuzdaniowych rozdziałów. W wersji łacińskiej jest ich 48, w greckiej 43.

Święty Krzysztof, gr. Χριστόφορος, scs. Muczenik Christofor (ur. prawdopodobnie w Licji, zm. ok. 250 tamże) – męczennik, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, jeden z Czternastu Świętych Wspomożycieli.

Ѹ, ѹ albo Ꙋ, ꙋ (uk) – litera cyrylicy będąca ligaturą liter О i У. Jest zapożyczeniem greckiego dwuznaku ου. Odpowiadała w języku staro-cerkiewno-słowiańskim głosce [u]. Współcześnie w miejscu tej litery używana jest litera У

Wczesna cyrylica pierwotna wersja cyrylicy, która została utworzona dla języka staro-cerkiewno-słowiańskiego. Zastąpiła wcześniej używaną głagolicę.

Ksenia z Petersburga, błogosławiona (scs. Błażennaja Ksienia Pieterburgskaja) – święta Kościoła prawosławnego (Rosyjski Kościół Prawosławny).

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja