Język szwedzki

Linki:
Łacina, Aleksander Szulc, Alfabet łaciński, Alfabet szwedzki, Bajka, Bokmål, Część mowy, Deklinacja (językoznawstwo), Desygnat, Dialekt, Dialekt holenderski, Dialekt starogotlandzki, Dopełniacz (przypadek), Duńczycy, Estońscy Szwedzi, Estonia, Etnolekt wilamowicki, Fińska odmiana języka szwedzkiego, Finlandia, Fonem, Fonologia języka szwedzkiego, Fuþark, Funkcje semiotyczne, Gramatyka języka szwedzkiego, ISO 639, Idiom, Imiesłów, Język średnio-wysoko-niemiecki, Język średnioangielski, Język (mowa), Język afrikaans, Język angielski, Język burgundzki, Język dolnoniemiecki, Język dolnosaksoński, Język duński, Język farerski, Język fiński, Język flamandzki, Język francuski, Język fryzyjski, Język gocki, Język grecki, Język islandzki, Język jämtlandzki, Język limburski, Język longobardzki, Język luksemburski, Język niderlandzki, Język niemiecki, Język niemiecki w Pensylwanii, Język norn, Język norweski, Język polski, Język pragermański, Język pranordycki, Język scots, Język standardowy, Język staro-wysoko-niemiecki, Język staroangielski, Język staronordyjski, Język starosaksoński, Język urzędowy, Język wandalski, Język wczesno-nowo-wysoko-niemiecki, Język wczesny nowoangielski, Język wysokoniemiecki, Języki świata, Języki germańskie, Języki indoeuropejskie, Języki skandynawskie, Języki wschodniogermańskie, Języki zachodniogermańskie, Jidysz, Klasyfikacja języków, Liczba mnoga, Liturgia, Międzynarodowy alfabet fonetyczny, Mianownik (przypadek), Najczęściej używane języki świata, Norwegowie, Nynorsk, Odmiana języka, Ombudsman, Orzecznik, Pismo, Plautdietsch, Podmiot (językoznawstwo), Poezja, Przegłos, Przydawka, Przymiotnik, Przypadek, Rada Języka Szwedzkiego, Riksmål, Rodzaj gramatyczny, Rzeczownik, SIL International, Samogłoska, Samogłoska otwarta, Samogłoska otwarta przednia niezaokrąglona, Samogłoska półotwarta przednia niezaokrąglona, Samogłoska półotwarta przednia zaokrąglona, Samogłoska półotwarta tylna zaokrąglona, Samogłoska półprzymknięta centralna zaokrąglona, Samogłoska prawie przymknięta przednia scentralizowana niezaokrąglona, Samogłoska prawie przymknięta przednia scentralizowana zaokrąglona, Samogłoska prawie przymknięta tylna scentralizowana zaokrąglona, Samogłoska przymknięta, Skania, Skansen, Spółgłoska, Spółgłoska średniojęzykowa, Spółgłoska boczna dziąsłowa, Spółgłoska drżąca, Spółgłoska drżąca dziąsłowa, Spółgłoska dwuwargowa, Spółgłoska krtaniowa, Spółgłoska nosowa, Spółgłoska nosowa dwuwargowa, Spółgłoska nosowa dziąsłowa, Spółgłoska nosowa tylnojęzykowo-miękkopodniebienna, Spółgłoska półotwarta, Spółgłoska półotwarta podniebienna, Spółgłoska przedniojęzykowo-dziąsłowa, Spółgłoska szczelinowa, Spółgłoska szczelinowa dziąsłowa bezdźwięczna, Spółgłoska szczelinowa dziąsłowo-podniebienna bezdźwięczna, Spółgłoska szczelinowa krtaniowa bezdźwięczna, Spółgłoska szczelinowa wargowo-zębowa bezdźwięczna, Spółgłoska szczelinowa wargowo-zębowa dźwięczna, Spółgłoska tylnojęzykowa, Spółgłoska wargowo-zębowa, Spółgłoska zębowa, Spółgłoska zwarta, Spółgłoska zwarta dwuwargowa bezdźwięczna, Spółgłoska zwarta dwuwargowa dźwięczna, Spółgłoska zwarta dziąsłowa bezdźwięczna, Spółgłoska zwarta dziąsłowa dźwięczna, Spółgłoska zwarta miękkopodniebienna bezdźwięczna, Swedex, Szkier, Sztokholm, Szwecja, Szwedzi, Szwedzki stół, Szwedzkojęzyczna mniejszość w Finlandii, Tisus, Unia Europejska, Upplandia, Utrum, Wikipedia, Wikisłownik, Wyspy Alandzkie, Złożenie (językoznawstwo), Zaimek, Zestawienie, Zuid-Gelders, Związek rządu, Zwierzęta,
Język szwedzki (szw. svenska) – język północnogermański wschodni (wschodnioskandynawski), używany głównie w Szwecji i częściach Finlandii, przez ok. 9 mln ludzi. W Finlandii język szwedzki jest, obok fińskiego, językiem urzędowym, z uwagi na 5% szwedzkojęzycznych obywateli Finlandii zamieszkałych głównie na wybrzeżach tego kraju. Szwedzki jest dość dobrze zrozumiały dla Norwegów i w mniejszym stopniu także dla Duńczyków. Język standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy) oparty jest na dialektach regionu sztokholmskiego.

Obowiązek nauki języka szwedzkiego w Finlandii – obowiązek nauki języka szwedzkiego w fińskich szkołach podstawowych w klasach 7-9, a także w szkołach średnich i na wyższych uczelniach; obejmuje również egzamin z języka szwedzkiego na poziomie służby cywilnej. Szwedzkojęzycznych Finów dotyczy natomiast obowiązek nauki języka fińskiego. W Finlandii 90,4% obywateli jest fińskojęzyczna, 5,5% używa fińskiej odmiany języka szwedzkiego. Sytuacja ta dotyczy wyłącznie kontynentalnej Finlandii; na Wyspach Alandzkich jedynym oficjalnym językiem jest szwedzki.

Fińska odmiana języka szwedzkiego (język szwedzki: finlandssvenska) - określenie grupy dialektów języka szwedzkiego, używanych jako język ojczysty przez około 300 tysięcy Finów w niektórych regionach zachodniej i południowej Finlandii, w sumie około 5% ludności. Ogólnie rzecz biorąc, warianty te (pomijając dialekt z regionu Österbotten) są zrozumiałe dla Szwedów. Normą literacką w Finlandii jest standardowy język szwedzki.

Szwedzkojęzyczna mniejszość w Finlandii (szw. finlandssvenskar, fin. suomenruotsalatset) – mniejszość językowa w Finlandii, używająca fińskiej odmiany języka szwedzkiego. Grupa ta stanowi 5,5 proc. populacji Finlandii – 275 tys. osób. 25 000 osób używających języka szwedzkiego mieszka na Wyspach Alandzkich, gdzie język szwedzki jest jedynym obowiązującym i ma ten status zagwarantowany politycznie. Większość Szwedofinów jest dwujęzyczna. Szwedzkojęzyczna mniejszość językowa bywa również postrzegana jako odrębna grupa etniczna, rozróżnialna zarówno od fińskojęzycznych Finów jak i Szwedów.

Reprezentacja Szwecji w skokach narciarskich – grupa skoczków narciarskich wybrana do reprezentowania Szwecji w międzynarodowych zawodach przez Szwedzki Związek Narciarski (Svenska Skidförbundet).

Pohjois-Pohjanmaa (szw. Norra Österbotten, znana także jako Północna Ostrobotnia) – region (fiń. maakunta, szw. landskap) w Finlandii, jeden z dwóch (obok Kainuu) powstałych w 2009 roku z prowincji Oulu.

Radio X3M (Extrem) - rozgłośnia radiowa należąca do fińskiego nadawcy publicznego Yleisradio. Jedna z dwóch stacji nadawcy nadających w języku szwedzkim i skierowanych do szwedzkojęzycznej mniejszości w Finlandii.

Pohjois-Pohjanmaa (szw. Norra Österbotten, znana także jako Północna Ostrobotnia) – region (fiń. maakunta, szw. landskap) w Finlandii, jeden z dwóch (obok Kainuu) powstałych w 2009 roku z prowincji Oulu.

Katedra w Turku (fiń. Turun tuomiokirkko, szw. Åbo domkyrka) jest kościołem-matką Ewangelicko-Luterańskiego Kościoła Finlandii, i narodową świątynią kraju. Jest to gówny kościół Archidiecezji Turku i siedzibą Arcybiskupa Finlandii Kariego Mäkinena. Jest również uważana za jeden z głównych zapisów fińskiej historii architektury.

Katedra w Oulu (fiń. Oulun tuomiokirkko, szw. Uleåborgs domkyrka) - jest katedrą Ewangelicko-Luterańskiego Kościoła Finlandii i głównym kościołem diecezji Oulu, usytuowaną w centrum Oulu w Finlandii. Kościół został zbudowany w 1777 na cześć króla Szwecji Gustawa III ze Szwecji i nazwany od jego żony jako kościół Zofii Magdaleny.

Allemansrätten (szw.: Prawo wszystkich ludzi) - niepisane prawo, obowiązujące w Norwegii (norw. Allemannsretten), Szwecji (szw. Allemansrätten) i Finlandii (fiń. Jokamiehenoikeus) mówiące, że każdy człowiek ma prawo do kontaktu z naturą. Wynika ono z przekonania, że człowiek jest integralną częścią przyrody, zaś cywilizacja ma z nią współistnieć, a nie rywalizować.

Instytut badawczy języków Finlandii (fiń. Kotimaisten kielten tutkimuskeskus) to rządowy instytut badawczy Finlandii prowadzący badania nad językiem szwedzkim, językiem fińskim, językami lapońskimi, językiem romskim oraz fińskim językiem migowym.

Szwedzki Biały Legion (szw. Svenska vita legionen, ros. Шведский Белый легион) - ochotniczy oddział wojskowy Armii Północno-Zachodniej złożony ze Szwedów i Duńczyków podczas wojny domowej w Rosji

Maarianhamina (szw. Mariehamn, ros. Мариехамн) – stolica, a zarazem największe miasto archipelagu Wysp Alandzkich, autonomicznej prowincji i regionu jednocześnie, najmniejszej spośród tego typu jednostek administracyjnych Finlandii. Miasto jest też siedzibą władz jednego z trzech podregionów archipelagu - Mariehamns stad, posiada także prawa gminy. Zamieszkuje je 11 139 osób, na obszarze 11,8 km². Nazwa miasta została wymyślona na cześć żony cara Aleksandra II, Marii Aleksandrowny (Marii Heskiej).

Metro helsińskie (fin. Helsingin metro, szw. Helsingfors metro) to system kolei podziemnej w Helsinkach - stolicy Finlandii. Jest to jedyne metro w Finlandii, a także najbardziej na północ wysunięty system kolei podziemnej na świecie. System składa się z jednej rozwidlonej linii o długości 21 km z 16 stacjami (8 podziemnymi i 8 naziemnymi). Pociągi kursują od stacji Ruoholahti (Gräsviken) do Mellunmäki (Mellungsbacka) lub od Ruoholahti do Vuosaari (Nordsjö), a tory rozwidlają się w Itäkeskus (Östra Centrum). Nazwy stacji podawane są w języku fińskim i szwedzkim.

Svenska språkrådet (pol. Rada Języka Szwedzkiego) jest głównym organem regulującym rozwój języka szwedzkiego. Rada jest częściowo finansowana przez rząd szwedzki i ma półoficjalny status. Rada utrzymuje kontrolę nad językiem przez publikację poradników z zaleceniami dotyczącymi pisowni i gramatyki, jak również książek na temat lingwistyki przeznaczonych dla różnych odbiorców. Zyski ze sprzedaży są wykorzystywane na finansowania jej działalności.



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja