Język wu

Język wu (chin.: 吳語; pinyin: wú yǔ; wymowa wu: wu nyu) – jeden z głównych języków chińskich używanych powszechnie w Chinach. Jest używany w regionie Wu (od którego pochodzi nazwa), w prowincjach Zhejiang, Jiangsu, Anhui, Jiangxi i Fujian. Główne dialekty wu to dialekty Hangzhou, Wenzhou, Suzhou, Shaoxing, Yongkang oraz Szanghaju (nazwy dialektów pochodzą od głównych miast poszczególnych regionów). Jest drugim (po języku mandaryńskim) co do liczby mówiących językiem używanym w Chinach. Łącznie mówi nim 95 milionów osób.

Język wu (chiń. 吳語, pinyin: wú yǔ, wymowa wu: wu nyu) – jeden z głównych języków chińskich używanych powszechnie w Chinach. Jest używany w regionie Wu (od którego pochodzi nazwa), w prowincjach Zhejiang, Jiangsu, Anhui, Jiangxi i Fujian. Główne dialekty wu to dialekty Hangzhou, Wenzhou, Suzhou, Shaoxing, Yongkang oraz Szanghaju (nazwy dialektów pochodzą od głównych miast poszczególnych regionów). Jest drugim (po języku mandaryńskim) co do liczby mówiących językiem używanym w Chinach. Łącznie mówi nim 95 milionów osób.

Język gan (chiń. 贛語 pinyin: ganyŭ) – jeden z głównych języków chińskich używanych powszechnie w Chinach. Jest używany głównie w środkowej części prowincji Jiangxi, a także w prowincjach Hunan, Hubei, Anhui i Fujian. Nazwa pochodzi od skróconej nazwy prowincji Jiangxi, przez którą płynie rzeka Gan.

Pinus hwangshanensis W.Y.Hsia – gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Sosna ta pochodzi z gór we wschodnich Chinach i występuje w prowincjach: Anhui, Fujian, południowy Henan, Hubei, Hunan, Jiangsu, Jiangxi, południowo-wschodni Junnan, centrum Kuangsi, Kuejczou, Zhejiang. Nazwa gatunku wywodzi się od gór Huang Shan w prowincji Anhui, skąd pochodziły pierwsze opisane okazy.

Język jin (chin. upr.: 晋语; chin. trad.: 晉語; pinyin: jìnyǔ) lub jinyu – to jeden z wielu dialektów języka chińskiego, używany w północnej części Chin. Jego położenie w wykazie języków używanych w Chinach jest dyskutowane: jedni językoznawcy mówią, że jest to dialekt języka mandaryńskiego, zaś inni plasują go jako pełnoprawny język.

She (chiń. 畲) – jedna z oficjalnie uznawanych 56 mniejszości etnicznych w Chinach. Jest to największa po Hanach grupa w prowincji Fujian, zamieszkuje również prowincje Zhejiang, Jiangxi, Guangdong oraz Anhui.

Język mulam – z grupy dong-shui (kam-sui) tajo-kadajskiej rodziny języków. Używany przez mniejszość Mulam, mieszkającą w Regionie Autonomicznym Guangxi w ChRL. Używa go 86 000 osób. Większość użytkowników jest dwujęzyczna, mówi także po chińsku (i w tym języku piszą), mniej niż 10 tysięcy mówi wyłącznie w mulam. Użycie dość powszechne, we wszystkich sferach życia, mówią nim (jako drugim językiem) także sąsiadujący z Mulao Zhuangowie i Hanowie . Blisko spokrewniony z językami maonan i południowodongiańskim.

Jezioro Zachodnie (chiń. 西湖; pinyin: Xī Hú) – zbiornik wodny w mieście Hangzhou, w prowincji Zhejiang, we wschodnich Chinach. Położone na zachód od centrum miasta, do czasów dynastii Tang było zatoką rzeki Qiantang. W czasach Tang zostało oddzielone od rzeki i pogłębione do głębokości 1,5-2 m.

Pagoda Liuhe (chin.: 六和塔; pinyin: Liùhé tǎ; dosł. „Pagoda Sześciu Harmonii”) – pagoda znajdująca się w mieście Hangzhou w prowincji Zhejiang w Chinach. Budynek wznosi się u podnóży wzgórza Yuelun, niedaleko brzegu rzeki Qiantang Jiang, na południe od Jeziora Zachodniego.

Pagoda Baochu (chin. 保俶塔, pinyin Bǎochù tǎ) – pagoda znajdująca się w mieście Hangzhou w prowincji Zhejiang w Chinach. Wybudowana w latach 968-975 wznosi się na wzgórzu Baoshi, przy północnym brzegu Jeziora Zachodniego. Mierzy 45,3 m wysokości i składa się z siedmiu sześciobocznych pięter. Stanowi jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych w Hangzhou, służąc jako wieża widokowa.

Tulipanowiec chiński (Liriodendron chinense) – gatunek drzewa z rodziny magnoliowatych występującym w środkowych i południowych Chinach w prowincjach Anhui, Kuangsi, Jiangsu, Fujian, Kuejczou, Hubei, Hunan, Jiangxi, Shaanxi, Zhejiang, Syczuan i Junnan, a także gdzieniegdzie w północnym Wietnamie. Jest bardzo podobny do tulipanowca amerykańskiego. Różni się od niego jednak głębiej powcinanymi liśćmi, a także krótszymi płatkami korony, które są ciemnożółte; nie ma w nich barwy pomarańczowej. Osiąga około 40 m wysokości. Nie jest tak mrozoodporny jak jego amerykański kuzyn, ale uprawia się go w Anglii (wiele okazów znajduje się w Kew Gardens), İrlandii, Belgii, Holandii i w Niemczech. W Ameryce Północnej drzewo to rośnie na północy Bostonu, we wschodnim Massachusetts i w Vancouver w Kanadzie.

Język minzhong – język lub grupa blisko spokrewnionych języków (dialektów) używanych w centralnej, górzystej części prowincji Fujian na południu Chin. Min (閩 ) to krótka nazwa prowincji, a zhong (中) znaczy "środek". Język minzhong należy do grupy min języków chińskich.

Powódź w Chinach - nawiedziła w maju 2010 roku obszar południowych Chin. W wyniku podtopień zginęło 542 osoby, 247 uważa się za zaginione. Straty szacowane są na około 12,3 miliarda dolarów. Żywioł nawiedził prowincje: Kuejczou, Jiangxi, Fujian, Kuangsi, Zhejiang, Anhui, Syczuan, Hunan, Guangdong, Junnan oraz Qinghai.

Język maonan – z grupy dong-shui (kam-sui) tajo-kadajskiej rodziny języków. Używany przez mniejszość Maonan, mieszkającą w Regionie Autonomicznym Guangxi w ChRL. Używa go 30 000 - 37 000 osób. Większość użytkowników jest dwujęzyczna, mówi także po chińsku (chiński jest też głównym językiem pisanym). 75% mówi w maonan w domu i do dzieci, ponad 60% używa go także poza domem, ale użycie się zmniejsza.

Głównych odmian chińskich sztuk walki można wyróżnić kilkadziesiąt, a ze stylami mniej znanymi i podstylami, co najmniej kilkaset. Poniżej jest tylko niewielka część (nazwy podane zostały w transkrypcji pinyin w wymowie języka ogólnochińskiego; w nawiasach podano nazwy w innych transkrypcjach lub pochodzące z lokalnych dialektów):

Pekiński Uniwersytet Języków Obcych (chin. upr.: 北京外国语大学; pinyin: Běijīng Wàiguóyǔ Dàxué) – państwowa uczelnia wyższa w Pekinie, w Chinach, specjalizująca się w nauczaniu języków obcych, w tym rzadziej używanych; posiada duży wydział języków wschodnioeuropejskich; znajduje się tam najstarsza, do niedawana jedyna w Chinach polonistyka (drugą otwarto w 2009 roku w Harbinie). Jeden z dwóch najważniejszych uniwersytetów językowych w Chinach, dostarczający kadr dla chińskiej dyplomacji. Popularnie zwany Běiwài (chin. upr.: 北外).

Zhuji - miasto w prowincji Zhejiang w południowo-wschodnich Chinach. Silny ośrodek maszynowy w produkcji metalowej - branża łańcuchy. W mieście znajduje się świątynia księżniczki Xi Zi która pochodziła z tego regionu. Miasto zlokalizowane ok. 300 km od Szanghaju i 50 km od Hangzhou.

Mien, Yao (Wym. jao, 瑶族, hanyu pinyin: Yáo zú), Dao (Wym. dzao, Wiet.: người Dao), lud mieszkający w Chinach i na Półwyspie Indochińskim w Wietnamie, Laosie i Tajlandii. Ich większe skupiska w Chinach to prowincje Guangdong, Hunan, Jiangxi, Kuangsi-Czuang. Sami określają się mianem "Iu Mien". Mówią językiem yao (mien), należącym do rodziny językowej hmong-mien (miao-yao). Reprezentują najwcześniejszą warstwę etniczną ludności w południowych Chinach. Trwająca do dziś migracja Yao na południe spowodowana wypieraniem przez Chińczyków, powoduje osiedlanie się enklawami, w górskich trudno dostępnych terenach.

Pieris (Pieris D. Don) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych (Ericaceae), obejmujący 7 gatunków zimozielonych krzewów i małych drzew. Gatunki mrozoodporne występujących w chłodniejszych i górskich rejonach wschodniej Azji (Chiny – Anhui, Fujian, Gansu, Guangdong, Hubei, Jiangxi, Zhejiang, Hunan, Tajwan, Japonia) i wschodnich rejonach północnej Ameryki. Gatunki bardziej wrażliwe na mróz można spotkać w Himalajach (Nepal i Bhutan), północnym Asamie i Wietnamie. Gatunkiem typowym jest Pieris formosa (Wallich) D. Don.

Shaoxing – marka chińskich win ryżowych z rodzaju huangjiu o zawartości alkoholu 15–20%. Wytwarzane jest od ponad 2000 lat w mieście Shaoxing w prowincji Zhejiang. Ma ciemny bursztynowy kolor. Podstawowym surowcem do wyrobu trunku jest ryż kleisty. Często podaje się je lekko podgrzane.

Język hakka (język chiński: 客家話/客家话 pinyin: Kèjiāhuà; język hakka: Hakka: Hak-kâ-fa - jeden z najważniejszych języków chińskich, używany głównie w południowych Chinach, w wielu lokalnych wersjach dialektalnych, w prowincjach Guangdong, Fujian, Jiangxi, Kuangsi, Syczuan, Hunan i regionie autonomicznym Kuejczou, a także na wyspie Hajnan i na Tajwanie.

Yue (chin. trad.: 粵語, chin. upr.: 粤语, kantoński (jyutping): Jyut6jyu5; pinyin: Yuèyǔ) - język (grupa spokrewnionych dialektów) używany w południowej części Chin, zwłaszcza w prowincji Guangdong. Niektóre z dialektów są wzajemnie niezrozumiałe. Za lingua franca służy odmiana z miasta Guangzhou (dawniej Kanton - stąd nazwa język kantoński). Dialekty yue są bardziej archaiczne niż różne odmiany języka mandaryńskiego, między innymi zachowały wygłosowe spółgłoski zwarte.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja