Języki dolnofrankońskie lub dolnofrankijskie – grupa kilku blisko spokrewnionych ze sobą
języków zachodniogermańskich, które rozwijały się na terenach
Niderlandów. Tradycyjnie zalicza się do nich:
Grupa wschodnia języków południowosłowiańskich lub grupa bułgarsko-macedońska - grupa dwóch blisko spokrewnionych ze sobą
języków południowosłowiańskich, którą stanowią
język bułgarski i
macedońskiego. Stoi ona w opozycji do
grupy zachodniej, którą stanowią
języki diasystemu serbsko-chorwackiego i
język słoweński. Grupa ta posiada nie tylko swoiste cechy słowiańskie, ale też takie, które powstały pod wpływem języków niesłowiańskich, co tłumaczone jest sąsiedztwem tych języków również z niesłowiańskimi językami
Bałkanów, należą zatem do tzw.
bałkańskiej ligi językowej.
Omówione w tym artykule języki to języki sztuczne, których twórcy oparli się na
językach słowiańskich. Języki te łączy w zasadzie jedynie określenie ich przez autorów jako należących do języków północnosłowiańskich, fikcyjnej grupy języków słowiańskich. Tej fikcyjnej grupy języków północnosłowiańskich nie należy mylić z rzeczywiście istniejącą grupą
języków północnosłowiańskich.
Grupa zachodnia języków południowosłowiańskich lub grupa serbochorwacko-słoweńska - podgrupa
języków południowosłowiańskich, którą stanowią
język słoweński i języki powstałe na bazie
języka serbsko-chorwackiego. Stoi w opozycji do
grupy wschodniej, którą tworzą języki
bułgarski i
macedoński.
Język dogoński, także: języki dogońskie - grupa kilkunastu
etnolektów, tradycyjnie klasyfikowanych jako
dialekty jednego
języka w obrębie
grupy woltyjskiej (gur) języków
nigero-kongijskich. Ostatnio postuluje się jednak uznanie dialektów dogońskich za osobne języki, tworzące samodzielną
rodzinę językową, w obrębie
języków wolta-kongijskich, a nawet odrębną od języków nigero-kongijskich.
Język minzhong – język lub grupa blisko spokrewnionych języków (dialektów) używanych w centralnej, górzystej części prowincji
Fujian na południu
Chin. Min (閩 ) to krótka nazwa prowincji, a zhong (中) znaczy "środek". Język minzhong należy do grupy
min języków chińskich.
Język niderlandzki, język holenderski (Nederlands, Nederlandse taal) - język
indoeuropejski z grupy
języków germańskich zaliczany do
języków dolnoniemieckich. Językiem niderlandzkim posługuje się ok. 27 milionów ludzi. Dla 23 milionów jest językiem ojczystym (pierwszym) i/lub językiem
kultury i
literatury, a dla kolejnych 4 milionów drugim językiem. Większość użytkowników tego języka mieszka na
zachodzie Europy. Niderlandzki jest oficjalnym
językiem urzędowym w
Holandii i
Belgii (
Flandria), a poza
Europą w
Surinamie,
Bonaire,
Curaçao,
Sabie,
Sint Eustatius,
Sint Maarten i
Arubie. Niderlandzki jest blisko spokrewniony z
językiem niemieckim i wykazuje podobieństwo do
angielskiego i
duńskiego. Języki o mniejszym zasięgu, które są blisko spokrewnione z niderlandzkim to
afrikaans (
język kreolski do
1925 uważany za lokalną
odmianę niderlandzkiego) i
fryzyjski (w mniejszym stopniu, gdyż nie należy do
języków dolnofrankijskich).
Języki melanezyjskie - autochtoniczne języki
Melanezji, używane współcześnie przez ok. 1 mln. osób. Jest to określenie geograficzne, nie
genetyczne - języki melanezyjskie nie tworzą
rodziny językowej, zalicza się do nich ponad 400 języków z
rodziny austronezyjskiej oraz z
grupy papuaskiej.
Języki kuszyckie wschodnie (wschodniokuszyckie) - grupa 33 języków
afroazjatyckich z podrodziny
języków kuszyckich, używanych na terenach
Rogu Afryki.
Języki szari-nilockie – dawna wspólna nazwa gałęzi
języków nilo-saharyjskich, obejmująca
rodziny języków
środkowosudańskich i wschodniosudańskich oraz
izolowane w obrębie nilo-saharyjskich języki
berta i
kunama. Nazwa została zarzucona, kiedy w toku badań lingwistycznych okazało się, że języki wschodnio- i środokowosudańskie oraz berta i kunama są typologicznie równorzędne względem innych nilo-saharyjskich podrodzin.
Języki majańskie, także: języki maja, maja-kicze - jedna z ważniejszych
rodzin językowych w
Mezoameryce z największą liczbą użytkowników wśród
języków autochtonicznych obu Ameryk. Językami majańskimi posługują się
Majowie (tak współcześni, jak i z czasów historycznych) na terenach
Meksyku,
Gwatemali,
Belize i
Hondurasu. Wszystkie języki tej rodziny wywodzą się z używanego prawdopodobne 5000 lat temu
prajęzyka, zwanego językiem proto-majańskim. Do rodziny tej zalicza się też klasyczny język majański, używany w okresie świetności cywilizacji Majów. Większość języków majańskich to
ergatywne języki polisyntetyczne o szyku zdania
VSO, posiadające
spółgłoski ejektywne. Od czasu kolonizacji hiszpańskiej do zapisu języków majańskich używa się alfabetu łacińskiego, aktualnie w konwencji proponowanej przez Academia de Lenguas Mayas de Guatemala (ALMG)
Języki arapahońskie (arapaho-atsina) - grupa języków
algonkińskich z Wielkich Równin o wspólnym początku od
języka arapaho. Mogą być też uważane za dialekty tego języka. Poza językiem-korzeniem pozostałe są wymarłymi lub niemal wymarłymi językami.
Język macedoński (słowiański) – należy do tzw.
grupy bułgarsko-macedońskiej (wschodniej)
języków południowosłowiańskich. Nie należy go mylić z
helleńskim językiem
staromacedońskim używanym w starożytności.
Język wysokoniemiecki (niem. hochdeutsche Sprache, neuhochdeutsche Sprache, Hochdeutsch, Neuhochdeutsch) – język etniczny lub
makrojęzyk posiadający co najmniej trzy warianty standardowe, część
kontinuum dialektalnego języków zachodniogermańskich. W węższym znaczeniu termin Hochdeutsch odnosi się do standardowego języka literackiego (język ten opisany jest w haśle
język niemiecki). W szerszym znaczeniu jest to zespół dialektów, przeciwstawny dialektom
dolnoniemieckim, które obecnie uznawane są za odrębny język. Zespół ten jest bardzo zróżnicowany regionalnie i niektóre dialekty – takie jak dialekt używany w niemieckojęzycznej części Szwajcarii (
schweizerdeutsch lub schwyzertüütsch, po polsku zwany też
językiem alemańskim) – są czasem klasyfikowane jako osobne języki.
Gwary rypuaryjskie – grupa
zachodniogermańskich gwar (
kolońska, reńsko-mozelska i mozelsko-frankońska) używanych w
Nadrenii, wschodniej
Belgii i południowej
Limburgii holenderskiej. Bywają uznawane za oddzielny od
niemieckiego język rypuaryjski.
Języki słowiańskie –
grupa języków w obrębie rodziny
języków indoeuropejskich (podrodzina
bałtosłowiańska). Składa się z trzech zespołów językowych:
zachodnio-,
wschodnio- i
południowosłowiańskiego. Najstarsze zachowane
manuskrypty z tekstami słowiańskimi pochodzą z
X wieku. Do zapisu języków słowiańskich używane są lub były
alfabety:
głagolicki,
cyrylicki i
łaciński (w niewielkim zakresie również
arabski). Wywodzą się z
języka prasłowiańskiego używanego przez dawnych
Słowian, który uległ ostatecznemu rozbiciu na dialekty regionalne w wyniku ekspansji Słowian na
Bałkany w
VI wieku naszej ery.
Języki algonkińskie równinne - podrodzina
języków algonkińskich utworzona na zasadzie klasyfikacji bardziej geograficznej niż genetycznej (poszczególne języki tej grupy mają bliskie rozmieszczenie terytorialne). Obejmują zasięg środkowej i północnej części
Wielkich Równin.
Wymarłe języki wołżańskie to grupa trzech
języków ugrofińskich z
rodziny uralskiej używanych na terenie dzisiejszej
Rosji środkowej do
XIV-
XVI w., kiedy zostały wyparte przez
język rosyjski.
Etnolekt wilamowicki, także wilamowski, nazywany też Wymysiöeryś –
etnolekt (
dialekt/
język) z grupy
zachodniej języków germańskich, którym posługiwali się mieszkańcy
Wilamowic koło
Bielska-Białej. Na początku XXI wieku niemal wymarły, posługuje się nim prawdopodobnie około 70 osób. Nazwa języka pochodzi od nazwy Wilamowic w tym języku – Wymysoü.