Linki:
Ameryka,
Bliski Wschód,
Czasownik,
Dźwięczność,
Dopełnienie (językoznawstwo),
Ergatyw,
Eurazja,
Inkorporacja (językoznawstwo),
Język abazyński,
Język abchaski,
Język achwaski,
Język adygejski,
Język agulski,
Język andyjski,
Język arczyński,
Język awarski,
Język bacbijski,
Język bacyjski,
Język bagulalski,
Język baskijski,
Język botlichyjski,
Język buduchyjski,
Język cachurski,
Język chinalugijski,
Język chunzybski,
Język chwarszyjski,
Język czamalalski,
Język czeczeński,
Język ginuchijski,
Język godoberyjski,
Język gruziński,
Język hurycki,
Język inguski,
Język kabardyjski,
Język kapuczyński,
Język karatajski,
Język lakijski,
Język lazyjski,
Język lezgiński,
Język megrelski,
Język rutulski,
Język swański,
Język tabasarański,
Język tindyjski,
Język udyjski,
Język urartyjski,
Języki świata,
Języki ałtajskie,
Języki abchasko-adygijskie,
Języki andyjskie,
Języki didojskie,
Języki indoeuropejskie,
Języki kartwelskie,
Języki nachskie,
Języki nostratyckie,
Języki północno-wschodniokaukaskie,
Języki północno-zachodniokaukaskie,
Języki północnokaukaskie,
Języki południowokaukaskie,
Języki wajnachskie,
Kaukaz (kraina historyczna),
Liczebnik,
Morfem,
Osoba (językoznawstwo),
Podmiot (językoznawstwo),
Spółgłoska,
Spółgłoska abruptywna,
Spółgłoska faryngalna,
Spółgłoska laryngalna,
Spółgłoska zwarta,
Zaimek,
Zespół awaro-didojski,
Zespół samurski,
Języki kaukaskie – termin stosowany na określenie grupy języków, używanych przez rdzenną ludność
Kaukazu. Pod względem liczby użytkowników rodzina języków kaukaskich nie jest zbyt liczna (zaledwie kilka mln), lecz wewnętrznie ogromnie zróżnicowana, ponieważ według rozmaitych zestawień może obejmować nawet do 50 różnych języków. Niektórzy językoznawcy uważają jednak, iż liczba ta jest znacznie przesadzona.
Język kapuczyński (czasem używany jest także termin język beżtyjski, nazwa własna Бэжти) – jeden z niewielkich
języków kaukaskich, używany przez 6184 osób w południowym
Dagestanie. Język kapuczyński należy do
języków didojskich w
zespole awaro-didojskim, tworzącym podgrupę wśród języków dagestańskich w grupie północno-wschodniej (nachsko-dagestańskiej) języków kaukaskich. Kapuczyński jest blisko spokrewniony z
językiem chunzybskim.
Języki afrykańskie - potoczne, czysto geograficzne określenie języków używanych na
kontynencie afrykańskim, obejmujące takie grupy i
rodziny językowe jak:
języki afroazjatyckie,
języki nigero-kongijskie (z rodziną
bantu),
języki nilo-saharyjskie i
języki khoisan (buszmeńsko-hotentockie), niekiedy także
język malgaski. Z języków objętych tą nazwą często wyklucza się jednak
języki semickie, zawężając jej zakres niemal wyłącznie do języków
Czarnej Afryki.
Omówione w tym artykule języki to języki sztuczne, których twórcy oparli się na
językach słowiańskich. Języki te łączy w zasadzie jedynie określenie ich przez autorów jako należących do języków północnosłowiańskich, fikcyjnej grupy języków słowiańskich. Tej fikcyjnej grupy języków północnosłowiańskich nie należy mylić z rzeczywiście istniejącą grupą
języków północnosłowiańskich.
Języki trans-nowogwinejskie -
rodzina językowa wyróżniana wśród licznych i bardzo zróżnicowanych języków używanych przez ludność
Nowej Gwinei. Obejmuje 477 języków.
Języki melanezyjskie - autochtoniczne języki
Melanezji, używane współcześnie przez ok. 1 mln. osób. Jest to określenie geograficzne, nie
genetyczne - języki melanezyjskie nie tworzą
rodziny językowej, zalicza się do nich ponad 400 języków z
rodziny austronezyjskiej oraz z
grupy papuaskiej.
Języki trans-nowogwinejskie -
rodzina językowa wyróżniana wśród licznych i bardzo zróżnicowanych języków używanych przez ludność
Nowej Gwinei. Obejmuje 477 języków.
Języki wschodnioazjatyckie - termin używany w węższym znaczeniu na określenie głównych języków
Azji Wschodniej, naznaczonych silnym wpływem
klasycznego języka chińskiego, a więc języków:
Język dogoński, także: języki dogońskie - grupa kilkunastu
etnolektów, tradycyjnie klasyfikowanych jako
dialekty jednego
języka w obrębie
grupy woltyjskiej (gur) języków
nigero-kongijskich. Ostatnio postuluje się jednak uznanie dialektów dogońskich za osobne języki, tworzące samodzielną
rodzinę językową, w obrębie
języków wolta-kongijskich, a nawet odrębną od języków nigero-kongijskich.
Języki woltyjskie albo gur - podgrupa
języków nigero-kongijskich, według klasyfikacji
Josepha Greenberga stanowiąca w niej osobną rodzinę, niektórzy językoznawcy włączają jednak języki woltyjskie do
wolta-kongijskich w obrębie podgrupy
atlantycko-kongijskiej.
Język xhosa - jeden z ważniejszych języków z
rodziny bantu, posługuje się nim
południowoafrykański lud
Xhosa (głównie w
RPA i
Lesotho), liczbę użytkowników szacuje się na ok. 5,6 mln. Zalicza się do
języków mlaskowych, co wyróżnia go spośród innych języków bantu (cecha ta została zapożyczona z
języków khoisan).
Mlask boczny dziąsłowy (zapisywany jako "xh") występuje również w nazwie języka.
Język bo (znany także jako Aka-bo) - wymarły język z grupy
andamańskiej. Występował w północno-zachodniej części Północnego Andamanu w Indiach. Jest uważany za jeden z najstarszych języków świata - szacowano, że może mieć nawet ok. 65-70 tys. lat. Przedrostek "Aka" w nazwie języka Aka-bo jest popularnym wśród języków andamańskich prefiksem dla słów związanych z językiem.
Języki songhaj – rodzina
języków nilo-saharyjskich, używanych przez kilka milionów ludzi w górnym biegu
rzeki Niger. W
średniowieczu języki te stanowiły główny środek komunikacji w królestwie
Songhaj, dziś są wciąż używane jako jedne z ważniejszych, ponadetnicznych wspólnych języków regionu.
Języki rdzenne malajsko-polinezyjskie - grupa w obrębie
języków malajsko-polinezyjskich, zaproponowana w 2002 roku przez badaczy Wouka i Rossa. Nazwali tak oni pierwotną (rdzenną) grupę języków, będącą zalążkiem całej rodziny języków malajsko-polinezyjskiej. Według tej hipotezy języki malajsko-polinezyjskiej miałyby się rozprzestrzenić z wyspy
Sulawesi na
Ocean Indyjski jak i
Ocean Spokojny dając początek zarówno językom używanym w Indonezji i na Madagaskarze jak i w Polinezji. Koncepcja ta znalazła umiarkowane poparcie ze strony innych uczonych.
Języki salisz (
ang. salish) to grupa
języków używanych przez
Indian w zachodniej
Kanadzie i północno-zachodnich
Stanach Zjednoczonych. Większość języków z tej grupy jest zagrożona przez ekspansję
języka angielskiego. Posługują się nimi głównie starsi ludzie, niektóre języki zna tylko kilka osób.
Język nanggu - język z
rodziny malajsko-polinezyjskiej języków
języków austronezyjskich, dawniej klasyfikowany w obrębie grupy
wschodniopapuańskiej języków
papuaskich. Używany na
Wyspach SalomonaJęzyki kuszyckie wschodnie (wschodniokuszyckie) - grupa 33 języków
afroazjatyckich z podrodziny
języków kuszyckich, używanych na terenach
Rogu Afryki.
Wzajemna zrozumiałość języków (
ang. mutual intelligibility) – pojęcie z zakresu
językoznawstwa oznaczające taką bliskość różnych języków, że mówiący nimi mogą się porozumieć bez dodatkowej nauki ani żadnego dodatkowego wysiłku. Jest to jedno z kryterium do oceny odrębności języka lub uznania go za
dialekt. Wzajemne zrozumienie może być asymetryczne, kiedy reprezentant jednego z języków rozumie partnera bardziej niż drugi. Wzajemna zrozumiałość posiada również kryterium czasowe, wraz z rozwojem języki oddalają się do siebie lub przybliżają, np. duński i norweski przestały być wzajemnie zrozumiałe już na początku XIX w.
Języki zachodnioczadyjskie B - w klasyfikacji Paula Newmana z
1990 roku jest to podgałąź
zachodniej gałęzi rodziny
języków czadyjskich. Zalicza się do niej 29 języków, używanych w
Nigerii.
Polityka językowa – zbiór zasad i założeń przyjęty przez władze danego państwa w stosunku do języka lub języków obowiązujących bądź używanych na jego terenie. Obejmuje ona przyjęcie
języka urzędowego, określenie sposobu jego nauczania, status języków mniejszości narodowych a także stosunek do ochrony języka przed wpływem obcych kultur.