Linki:
Język albański,
Język armeński,
Język awestyjski,
Język grecki,
Język ormiański,
Języki bałtyckie,
Języki celtyckie,
Języki germańskie,
Języki indoaryjskie,
Języki indoeuropejskie,
Języki indoirańskie,
Języki irańskie,
Języki kentum,
Języki romańskie,
Języki słowiańskie,
Palatalizacja indoeuropejska,
Spółgłoska szczelinowa dziąsłowo-podniebienna bezdźwięczna,
Spółgłoska szczelinowa zadziąsłowa bezdźwięczna,
Języki bunubańskie – mała
australijska rodzina językowa, skupiająca języki
aborygeńskie, używane w północnej
Australii. W jej skład wchodzą jedynie dwa języki, tj. bunuby i gunijandi, które są ze sobą spokrewnione mniej więcej w takim stopniu, jak języki
polski i
czeski. Oba mają po stu użytkowników i są zagrożone wymarciem.
Omówione w tym artykule języki to języki sztuczne, których twórcy oparli się na
językach słowiańskich. Języki te łączy w zasadzie jedynie określenie ich przez autorów jako należących do języków północnosłowiańskich, fikcyjnej grupy języków słowiańskich. Tej fikcyjnej grupy języków północnosłowiańskich nie należy mylić z rzeczywiście istniejącą grupą
języków północnosłowiańskich.
Języki afrykańskie - potoczne, czysto geograficzne określenie języków używanych na
kontynencie afrykańskim, obejmujące takie grupy i
rodziny językowe jak:
języki afroazjatyckie,
języki nigero-kongijskie (z rodziną
bantu),
języki nilo-saharyjskie i
języki khoisan (buszmeńsko-hotentockie), niekiedy także
język malgaski. Z języków objętych tą nazwą często wyklucza się jednak
języki semickie, zawężając jej zakres niemal wyłącznie do języków
Czarnej Afryki.
Języki algonkińskie równinne - podrodzina
języków algonkińskich utworzona na zasadzie klasyfikacji bardziej geograficznej niż genetycznej (poszczególne języki tej grupy mają bliskie rozmieszczenie terytorialne). Obejmują zasięg środkowej i północnej części
Wielkich Równin.
Język arumuński lub macedo-rumuński –
język, a w zasadzie grupa
dialektów i
etnolektów, która dopiero od niedawna przechodzi standardyzację — z
grupy romańskiej, podgrupa
wschodnioromańska języków indoeuropejskich.
Języki szari-nilockie – dawna wspólna nazwa gałęzi
języków nilo-saharyjskich, obejmująca
rodziny języków
środkowosudańskich i wschodniosudańskich oraz
izolowane w obrębie nilo-saharyjskich języki
berta i
kunama. Nazwa została zarzucona, kiedy w toku badań lingwistycznych okazało się, że języki wschodnio- i środokowosudańskie oraz berta i kunama są typologicznie równorzędne względem innych nilo-saharyjskich podrodzin.
Języki zachodnioczadyjskie - gałąź
afroazjatyckiej rodziny
języków czadyjskich. Zaliczają się do niej 73 języki, używane w
Nigerii. Według klasyfikacji Paula Newmana z
1990 roku języki zachodnioczadyjskie dzielą się na dwie podgałęzie:
Języki słowiańskie –
grupa języków w obrębie rodziny
języków indoeuropejskich (podrodzina
bałtosłowiańska). Składa się z trzech zespołów językowych:
zachodnio-,
wschodnio- i
południowosłowiańskiego. Najstarsze zachowane
manuskrypty z tekstami słowiańskimi pochodzą z
X wieku. Do zapisu języków słowiańskich używane są lub były
alfabety:
głagolicki,
cyrylicki i
łaciński (w niewielkim zakresie również
arabski). Wywodzą się z
języka prasłowiańskiego używanego przez dawnych
Słowian, który uległ ostatecznemu rozbiciu na dialekty regionalne w wyniku ekspansji Słowian na
Bałkany w
VI wieku naszej ery.
Język nanggu - język z
rodziny malajsko-polinezyjskiej języków
języków austronezyjskich, dawniej klasyfikowany w obrębie grupy
wschodniopapuańskiej języków
papuaskich. Używany na
Wyspach SalomonaWymarłe języki wołżańskie to grupa trzech
języków ugrofińskich z
rodziny uralskiej używanych na terenie dzisiejszej
Rosji środkowej do
XIV-
XVI w., kiedy zostały wyparte przez
język rosyjski.
Języki kongo-saharyjskie lub nigero-saharyjskie -
fyla językowa, zaproponowana w
1972 przez E. A. Gregersena, mająca łączyć
języki nilo-saharyjskie z
nigero-kongijskimi (łącznie z wydzielanymi spośród nich według niektórych klasyfikacji
językami kordofańskimi i
językami mande). Istnienie fyli kongo-saharyjskiej jest dziś kwestionowane przez wielu językoznawców. Z drugiej strony niektórzy specjaliści próbują ostatnio ponownie udowodnić jej prawdziwość. Według niektórych specjalistów, języki te są spokrewnione również z
indopacyficznymi (z drugiej strony samo istnienie rodziny indopacyficznej jest kontrowersyjne).
Języki sko (języki skou) -
papuaska rodzina językowa, używana wzdłuż północnego wybrzeża
Papui-Nowej Gwinei. Wyróżnia się tu 16 języków. Posługuje się nimi ok. 7000 osób. Języki cechuje tonalność (w przeciwieństwie do pozostałych z grupy papuaskich), niespotykane spółgłoski czy duża liczba samogłosek.
Języki kongo-saharyjskie lub nigero-saharyjskie -
fyla językowa, zaproponowana w
1972 przez E. A. Gregersena, mająca łączyć
języki nilo-saharyjskie z
nigero-kongijskimi (łącznie z wydzielanymi spośród nich według niektórych klasyfikacji
językami kordofańskimi i
językami mande). Istnienie fyli kongo-saharyjskiej jest dziś kwestionowane przez wielu językoznawców. Z drugiej strony niektórzy specjaliści próbują ostatnio ponownie udowodnić jej prawdziwość. Według niektórych specjalistów, języki te są spokrewnione również z
indopacyficznymi (z drugiej strony samo istnienie rodziny indopacyficznej jest kontrowersyjne).
Języki melanezyjskie - autochtoniczne języki
Melanezji, używane współcześnie przez ok. 1 mln. osób. Jest to określenie geograficzne, nie
genetyczne - języki melanezyjskie nie tworzą
rodziny językowej, zalicza się do nich ponad 400 języków z
rodziny austronezyjskiej oraz z
grupy papuaskiej.
Język santa cruz - język zaliczany do
rodziny malajsko-polinezyjskiej, dawniej klasyfikowany w obrębie grupy
wschodniopapuańskiej języków
papuaskich. Używany na
Wyspach Salomona.
Języki gallo-italskie , Gallo-italico -
języki z
grupy języków zachodnioromańskich, używane na obszarze północnych Włoch, na północ od linii Spezia-Rimini.
Języki arapahońskie (arapaho-atsina) - grupa języków
algonkińskich z Wielkich Równin o wspólnym początku od
języka arapaho. Mogą być też uważane za dialekty tego języka. Poza językiem-korzeniem pozostałe są wymarłymi lub niemal wymarłymi językami.
Języki woltyjskie albo gur - podgrupa
języków nigero-kongijskich, według klasyfikacji
Josepha Greenberga stanowiąca w niej osobną rodzinę, niektórzy językoznawcy włączają jednak języki woltyjskie do
wolta-kongijskich w obrębie podgrupy
atlantycko-kongijskiej.
Sanskryt wedyjski - wymarły
język z grupy
indoaryjskiej języków indoeuropejskich. Jest to najstarsza postać języka staroindyjskiego -
sanskrytu, używana w okresie od XV do V wieku p.n.e. Z niego wywodzi się
sanskryt klasyczny. Nazwa pochodzi od
Wed, zbioru tekstów indyjskich, której najstarsza część,
Rygweda (1500-1200 r. p.n.e.), została spisana właśnie w tym języku. Tym samym są jedne z najstarszych zapisów języków indoeuropejskich. Język wedyjski jest blisko spokrewniony z
językiem awestyjskim, najstarszym zachowanym
językiem irańskim.