Języki ugryjskie

Języki słowiańskie – grupa języków w obrębie rodziny języków indoeuropejskich (podrodzina bałtosłowiańska). Składa się z trzech zespołów językowych: zachodnio-, wschodnio- i południowosłowiańskiego. Najstarsze zachowane manuskrypty z tekstami słowiańskimi pochodzą z X wieku. Do zapisu języków słowiańskich używane są lub były alfabety: głagolicki, cyrylicki i łaciński (w niewielkim zakresie również arabski). Wywodzą się z języka prasłowiańskiego używanego przez dawnych Słowian, który uległ ostatecznemu rozbiciu na dialekty regionalne w wyniku ekspansji Słowian na Bałkany w VI wieku naszej ery.

Wymarłe języki wołżańskie to grupa trzech języków ugrofińskich z rodziny uralskiej używanych na terenie dzisiejszej Rosji środkowej do XIV-XVI w., kiedy zostały wyparte przez język rosyjski.

Omówione w tym artykule języki to języki sztuczne, których twórcy oparli się na językach słowiańskich. Języki te łączy w zasadzie jedynie określenie ich przez autorów jako należących do języków północnosłowiańskich, fikcyjnej grupy języków słowiańskich. Tej fikcyjnej grupy języków północnosłowiańskich nie należy mylić z rzeczywiście istniejącą grupą języków północnosłowiańskich.

Języki afrykańskie - potoczne, czysto geograficzne określenie języków używanych na kontynencie afrykańskim, obejmujące takie grupy i rodziny językowe jak: języki afroazjatyckie, języki nigero-kongijskie (z rodziną bantu), języki nilo-saharyjskie i języki khoisan (buszmeńsko-hotentockie), niekiedy także język malgaski. Z języków objętych tą nazwą często wyklucza się jednak języki semickie, zawężając jej zakres niemal wyłącznie do języków Czarnej Afryki.

Języki bunubańskie – mała australijska rodzina językowa, skupiająca języki aborygeńskie, używane w północnej Australii. W jej skład wchodzą jedynie dwa języki, tj. bunuby i gunijandi, które są ze sobą spokrewnione mniej więcej w takim stopniu, jak języki polski i czeski. Oba mają po stu użytkowników i są zagrożone wymarciem.

Język arumuński lub macedo-rumuński – język, a w zasadzie grupa dialektów i etnolektów, która dopiero od niedawna przechodzi standardyzację — z grupy romańskiej, podgrupa wschodnioromańska języków indoeuropejskich.

Języki zachodnioczadyjskie - gałąź afroazjatyckiej rodziny języków czadyjskich. Zaliczają się do niej 73 języki, używane w Nigerii. Według klasyfikacji Paula Newmana z 1990 roku języki zachodnioczadyjskie dzielą się na dwie podgałęzie:

Języki algonkińskie równinne - podrodzina języków algonkińskich utworzona na zasadzie klasyfikacji bardziej geograficznej niż genetycznej (poszczególne języki tej grupy mają bliskie rozmieszczenie terytorialne). Obejmują zasięg środkowej i północnej części Wielkich Równin.

Max Julius Friedrich Vasmer (ros. Макс Юлиус Фридрих Фасмер, Максимилиан Романович Фасмер) (ur. 28 lutego 1886 w Petersburgu - zm. 30 listopada 1962 w Berlinie Zachodnim) – niemiecki językoznawca, który zajmował się etymologią języków indoeuropejskich, ugrofińskich i tureckich a także historią Słowian, Bałtów, ludów irańskich, i ugrofińskich. Był pierwszym mężem polskiej etnograf Cezarii Baudouin de Courtenay, córki Jana Niecisława Baudouin de Courtenay.

Języki gallo-italskie , Gallo-italico - języki z grupy języków zachodnioromańskich, używane na obszarze północnych Włoch, na północ od linii Spezia-Rimini.

Język komi (zyriański) – język z grupy permskiej języków ugrofińskich (rodzina uralo-ałtajska). Posługuje się nim ok. 345 tys. Komiaków (dawniej Zyrian), ludu zamieszkującego głównie Republikę Komi w północno-zachodniej części Rosji. Posiadają własny alfabet oparty na grażdance nazywany staropermskim. Literatura w języku komi od XIV w.

Języki szari-nilockie – dawna wspólna nazwa gałęzi języków nilo-saharyjskich, obejmująca rodziny języków środkowosudańskich i wschodniosudańskich oraz izolowane w obrębie nilo-saharyjskich języki berta i kunama. Nazwa została zarzucona, kiedy w toku badań lingwistycznych okazało się, że języki wschodnio- i środokowosudańskie oraz berta i kunama są typologicznie równorzędne względem innych nilo-saharyjskich podrodzin.

Język węgierski (magyar nyelv) – należy do podgrupy języków ugryjskich, zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej (z rodziny uralskiej). Językiem tym posługuje się co najmniej 14 mln osób – przede wszystkim na Węgrzech, ale także w południowej Słowacji, środkowej Rumunii (Siedmiogród), północnej Serbii (Wojwodina), zachodniej Ukrainie (Zakarpacie), wschodniej Słowenii (Prekmurje) i wschodniej Austrii (Burgenland). Język węgierski ma status języka urzędowego na Węgrzech, w Słowenii (lokalnie) i w Wojwodinie. Jest to język aglutynacyjny. Współczesny węgierski język literacki powstał w XVI w. Do jego zapisu stosuje się pismo oparte na alfabecie łacińskim.

Język nanggu - język z rodziny malajsko-polinezyjskiej języków języków austronezyjskich, dawniej klasyfikowany w obrębie grupy wschodniopapuańskiej języków papuaskich. Używany na Wyspach Salomona

Języki sko (języki skou) - papuaska rodzina językowa, używana wzdłuż północnego wybrzeża Papui-Nowej Gwinei. Wyróżnia się tu 16 języków. Posługuje się nimi ok. 7000 osób. Języki cechuje tonalność (w przeciwieństwie do pozostałych z grupy papuaskich), niespotykane spółgłoski czy duża liczba samogłosek.

Język dogoński, także: języki dogońskie - grupa kilkunastu etnolektów, tradycyjnie klasyfikowanych jako dialekty jednego języka w obrębie grupy woltyjskiej (gur) języków nigero-kongijskich. Ostatnio postuluje się jednak uznanie dialektów dogońskich za osobne języki, tworzące samodzielną rodzinę językową, w obrębie języków wolta-kongijskich, a nawet odrębną od języków nigero-kongijskich.

Języki melanezyjskie - autochtoniczne języki Melanezji, używane współcześnie przez ok. 1 mln. osób. Jest to określenie geograficzne, nie genetyczne - języki melanezyjskie nie tworzą rodziny językowej, zalicza się do nich ponad 400 języków z rodziny austronezyjskiej oraz z grupy papuaskiej.

Języki sztuczne (także conlangi, konlangi) są to języki, których fonologia, gramatyka lub/i słownictwo zostało świadomie wymyślone przez jednostkę indywidualną bądź grupę osób. Ich przeciwieństwem są języki, które wyewoluowały drogą naturalną. Istnieje wiele możliwych przyczyn, dla których tworzy się języki: ułatwienie komunikacji międzyludzkiej, eksperymenty lingwistyczne, gry językowe, użycie w fikcyjnych światach.

Języki woltyjskie albo gur - podgrupa języków nigero-kongijskich, według klasyfikacji Josepha Greenberga stanowiąca w niej osobną rodzinę, niektórzy językoznawcy włączają jednak języki woltyjskie do wolta-kongijskich w obrębie podgrupy atlantycko-kongijskiej.

Języki kongo-saharyjskie lub nigero-saharyjskie - fyla językowa, zaproponowana w 1972 przez E. A. Gregersena, mająca łączyć języki nilo-saharyjskie z nigero-kongijskimi (łącznie z wydzielanymi spośród nich według niektórych klasyfikacji językami kordofańskimi i językami mande). Istnienie fyli kongo-saharyjskiej jest dziś kwestionowane przez wielu językoznawców. Z drugiej strony niektórzy specjaliści próbują ostatnio ponownie udowodnić jej prawdziwość. Według niektórych specjalistów, języki te są spokrewnione również z indopacyficznymi (z drugiej strony samo istnienie rodziny indopacyficznej jest kontrowersyjne).

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja